Demencja wykrywalna 25 lat wcześniej? Wystarczy badanie krwi

Badanie krwi może przewidzieć demencję nawet 25 lat wcześniej

Zespół naukowców z University of California w San Diego przeprowadził badanie, do którego w latach 90. zaproszono ponad 2,7 tys. kobiet w wieku od 65 do 79 lat. Obserwowano je przez 25 lat. 

Badanie pokazało, że stężenie we krwi związanej z chorobą Alzheimera cząsteczki p-tau217 (ufosforylowane białko tau 217) ściśle wiąże się z przyszłym łagodnym upośledzeniem poznawczym oraz demencją u kobiet.

Kobiety, u których na początku badania stwierdzono wyższy poziom p-tau217 we krwi, znacznie częściej rozwijały w późniejszym życiu demencję. Jednak ryzyko zaburzeń poznawczych lub demencji związane z wyższym poziomem wspomnianej cząsteczki nie było takie samo u wszystkich kobiet. Wyższy poziom był bowiem silniej powiązany z gorszymi wynikami funkcji poznawczych u kobiet powyżej 70. roku życia, niż u młodszych na początku badania. Genetyczny czynnik ryzyka choroby również sprawiał, że poziom p-tau217 we krwi był wyższy. 

Badanie wykazało także, że p-tau217 lepiej przewidywało rozwój demencji u kobiet, które w badaniu klinicznym otrzymywały terapię hormonalną estrogenem i progestyną, niż w przypadku kobiet otrzymujących placebo.

Dlaczego to takie ważne?

- Biomarkery wykrywane we krwi, takie jak p-tau217, są szczególnie obiecujące, ponieważ ich badanie jest znacznie mniej inwazyjne i potencjalnie łatwiej dostępne niż badania obrazowe mózgu czy testy płynu mózgowo-rdzeniowego - podkreśla Linda K. McEvoy, współautorka publikacji. - Ma to duże znaczenie dla przyspieszenia badań nad czynnikami wpływającymi na ryzyko demencji oraz dla oceny strategii, które mogą to ryzyko zmniejszać - dodaje.

- Nasze badanie sugeruje, że możemy być w stanie zidentyfikować kobiety o podwyższonym ryzyku demencji nawet na dziesięciolecia przed pojawieniem się objawów - mówi z kolei Aladdin H. Shadyab, pierwszy autor badania. - Tak długi czas wyprzedzenia otwiera możliwość wcześniejszego wdrażania strategii profilaktycznych oraz bardziej ukierunkowanego monitorowania, zamiast konieczności czekania, aż problemy z pamięcią zaczną już wpływać na codzienne życie - wyjaśnia.

Od przewidywania do profilaktyki. Naukowcy badają rolę biomarkera demencji

Jednak badacze zwracają uwagę, że dopiero dalsze badania pozwolą stwierdzić, w jaki sposób testy p-tau217 mogłyby być wykorzystywane w rutynowej opiece klinicznej oraz czy wczesna identyfikacja ryzyka może rzeczywiście poprawić rokowanie.

Ich zdaniem, przyszłe badania powinny także analizować, w jaki sposób czynniki takie jak terapia hormonalna, uwarunkowania genetyczne czy choroby związane z wiekiem oddziałują z poziomem p-tau217 w osoczu w ciągu życia i jak wpływa to na ryzyko demencji.

- Ostatecznym celem nie jest jedynie przewidywanie, lecz wykorzystanie tej wiedzy, aby opóźnić rozwój demencji lub całkowicie jej zapobiec - tłumaczy prof. Shadyab.

Czytaj także:

• Choroba Alzheimera. Ten prosty test może pomóc w diagnozie i leczeniu
• Wystarczy ukłucie w palec. Powstał nowy test na Alzheimera
• Test krwi z nakłucia palca może wykryć chorobę. Nawet 10 lat przed objawami

Źródło: PAP/asz