Wszczęto śledztwo ws. zbrodni Łukaszenki. Kluczowa rola jednego państwa

Cichanouska: tysiące Białorusinów cierpi z powodu represji

Liderka wolnej Białorusi, Swiatłana Cichanouska, z zadowoleniem przyjmuję decyzję Międzynarodowego Trybunału Karnego o wszczęciu śledztwa w sprawie zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych przez reżim Alaksandra Łukaszenki. - Setki tysięcy Białorusinów cierpiało - i nadal cierpi - z powodu działań reżimu. Polityka Łukaszenki stwarza również zagrożenie dla sąsiadów Białorusi - zauważyła Swiatłana Cichanouska w komentarzu przesłanym mediom.

Cichanouska podziękowała Litwie za podjęcie inicjatywy, która do tego doprowadziła, dziękowała też wszystkim innym krajom, które poparły ten krok. "Ta decyzja przywraca nadzieję - że sprawiedliwość zwycięży, że winni zostaną pociągnięci do odpowiedzialności, a ofiary w końcu dostąpią prawdy i sprawiedliwości" - podkreśliła opozycjonistka.

Prokuratora gromadzi akta sprawy

Paweł Łatuszka, wicepremier w rządzie Swiatłany Cichanouskiej wyjaśnił w komentarzu przesłanym portalowi PolskieRadio24.pl, że na etapie śledztwa "Biuro Prokuratora gromadzi i analizuje dowody oraz ustala osoby ponoszące największą odpowiedzialność za domniemane zbrodnie".

"W praktyce oznacza to budowanie akt spraw przeciwko konkretnym osobom oraz ocenę, czy osiągnięto próg prawny pozwalający na wystąpienie do Izby Przygotowawczej z wnioskiem o wydanie nakazów aresztowania lub wezwań do stawienia się przed Trybunałem" - zaznaczył.

Tak przebiegła procedura

Przypomniał, że podstawą wszczęcia procedury był odpowiedni wniosek Litwy, złożony w Biurze Prokuratora 30 września 2024 roku. Rok wcześniej - w 2023 - Narodowy Zarząd Antykryzysowy zwrócił się do ministerstwa sprawiedliwości Litwy z prośbą o wszczęcie procedury na podstawie Art. 14 Statutu Rzymskiego. A równo rok później, we wrześniu 2024 roku, rząd Litwy przekazał "sytuację na Białorusi" do Biura Prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego.

- Dziś niezwykle ważne jest, aby inne kraje poszły za przykładem rządu Litwy, zapewniając białoruskim ofiarom zbrodni przeciwko ludzkości równe szanse na sprawiedliwość. Niniejsza decyzja Biura Prokuratora świadczy o braku przeszkód prawnych do przyłączenia się do litewskiego wniosku - wskazał Łatuszka.

Międzynarodowy Trybunał Karny zbada zbrodnie Białorusi

Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) w Hadze poinformował 12 marca, że wszczął dochodzenie w sprawie sytuacji na Litwie i na Białorusi. Stwierdził, że istnieją uzasadnione podstawy, by sądzić, że zbrodnie określone w Statucie Rzymskim zostały popełnione, przynajmniej częściowo, na terytorium Republiki Litewskiej. Litwa jest sygnatariuszem statutu i dlatego MTK może zająć się tą sprawą w ramach swojej jurysdykcji.

Jak wyjaśnia trybunał, Litwa zwróciła się do Biura MTK o zbadanie zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych w Republice Białorusi, państwie niebędącym stroną MTK, twierdząc, że część elementów domniemanych zbrodni została popełniona na terytorium Litwy, państwa będącego stroną.

MTK wskazuje, że miały miejsce "działania przymusowe prowadzące do deportacji" przeciwko rzeczywistym lub domniemanym przeciwnikom rządu Białorusi. Były one aprobowane przez władze.

Istnieją również uzasadnione podstawy, by sądzić, że zbrodnie te popełniono w ramach "szeroko zakrojonego i systematycznego ataku na ludność cywilną", gdy brać uwagę ogromną skalę, liczbę ofiar i zorganizowany charakter czynów.

• Rosjanie atakują tam zacieklej niż pod Pokrowskiem. Szturm za szturmem
• Hakerzy publikują dane w darknecie. Polska też znalazła się na celowniku

Źródła: icc-cpi.int/inne/agkm