Zaczynasz dzień od kawy? Naukowcy mają dla ciebie wspaniałe wieści
Kawa nie tylko pobudza, ale także pomaga opóźniać procesy starzenia się organizmu - możemy przeczytać na stronie Texas A&M University. Opisano tam wyniki badań, które wskazują, że związki zawarte w kawie mogą działać częściowo poprzez aktywację receptora w organizmie, znanego jako NR4A1 - białka, którego rola w procesie starzenia się, reakcji na stres i chorób jest - jak się okazuje - coraz bardziej widoczna.
2026-05-02, 12:55
Picie kawy przedłuża życie? Przełomowe badania w USA
Od dziesięcioleci badania wykazują związek między spożyciem kawy a dłuższym życiem i niższym ryzykiem wystąpienia chorób przewlekłych - ale w jaki dokładnie sposób te korzyści zachodzą, wciąż nie jest jasne. Nowe badania - przeprowadzone przez z Texas A&M College of Veterinary Medicine and Biomedical Sciences (VMBS) i opublikowane niedawno w czasopiśmie "Nutrients" - stanowią jedno z pierwszych bezpośrednich powiązań pomiędzy kawą a wspomnianym wyżej receptorem, co może stanowić "potencjalne wyjaśnienie szeroko rozpowszechnionego wpływu tego napoju na zdrowie" - dowiadujemy się.
W artykule cytowane są wypowiedzi badaczy, którzy uczestniczyli w badaniu. - Kawa ma dobrze znane właściwości prozdrowotne - powiedział dr Stephen Safe z VMBS . - Wykazaliśmy, że niektóre z tych efektów mogą być powiązane ze sposobem, w jaki związki zawarte w kawie oddziałują z tym receptorem, który chroni organizm przed uszkodzeniami wywołanymi stresem - wyjaśnił.
Eksperci tłumaczą, że NR4A1 należy do rodziny receptorów jądrowych, które pomagają regulować aktywność genów w odpowiedzi na stres i uszkodzenia w organizmie. W swojej poprzedniej pracy Safe i jego współpracownicy opisali NR4A1 jako "czujnik składników odżywczych" - receptor, który reaguje na związki występujące w diecie człowieka i odgrywa znaczącą rolę w utrzymaniu zdrowia w miarę starzenia się organizmu. - Jeśli uszkodzisz niemal dowolną tkankę, NR4A1 reaguje, aby to uszkodzenie zniwelować - powiedział Safe. - Jeśli usuniesz ten receptor, uszkodzenia będą poważniejsze - zaznaczył.
Białko, które zmienia wszystko. Receptor NR4A1
Badania wykazały, że NR4A1 bierze udział w wielu procesach biologicznych, w tym w stanach zapalnych, metabolizmie i naprawie tkanek - wszystkie są ściśle powiązane z chorobami związanymi z wiekiem - takimi jak nowotwory, neurodegeneracja i zaburzenia metaboliczne. "Choć od dawna wiązano picie kawy ze zmniejszeniem ryzyka zachorowania na takie schorzenia, jak choroba Alzheimera, choroba Parkinsona i choroby metaboliczne, większość badań miała charakter obserwacyjny, co skłoniło naukowców do poszukiwania jasnego biologicznego wyjaśnienia tego zjawiska" - czytamy w artykule opublikowanym na stronie amerykańskiej uczelni.
Teraz zespół pod przywództwem dr Safe'a wysunął hipotezę, że część korzyści płynących ze spożywania kawy może być powiązana z NR4A1. Badanie przeprowadzono we współpracy z naukowcami z całego Texas A&M, w tym z dr. Robertem Chapkinem, dr. Rogerem Nortonem, dr. Jamesem Caiem i dr. Shoshaną Eitan. Ich praca pomogła wykazać ochronne działanie kawy w modelach neurologicznych. Naukowcy odkryli, że eiele związków zawartych w kawie - zwłaszcza związki polihydroksylowe i polifenolowe, takie jak kwas kawowy - wiąże się z receptorem i wpływa na jego aktywność. - Uważamy, że przynajmniej część korzyści zdrowotnych, jakie daje kawa, może wynikać z wiązania i aktywowania tego receptora - powiedział dr Safe.
Badacze odkryli również, że związki te mogą wpływać na zachowania komórek pod kątem ochrony przed chorobami, w tym również zmniejszać ich uszkodzenia i spowalniać wzrost komórek nowotworowych - co wykazano w modelach laboratoryjnych. Naukowcy podkreślają, że po usunięciu NR4A1 z komórek efekty ochronne zanikły - co stanowi kolejne potwierdzenie roli receptora w pośrednictwie w oddziaływaniu kawy na nasz organizm.
Kofeina nie jest najważniejsza
Chociaż kofeina jest jednym z głównych składników kawy, wyniki badania sugerują też, że nie jest ona głównym czynnikiem powodującym problemy zdrowotne. Większą rolę - jak twierdzą autorzy badania - zdają się odgrywać inne naturalnie występujące związki, z których wiele znajduje się również w owocach i warzywach. - Kofeina wiąże się z receptorem, ale w naszych modelach nie ma to większego znaczenia (...). Związki polihydroksylowe i polifenolowe są znacznie bardziej aktywne - oznajmił doktor.
To może pomóc wyjaśnić, dlaczego badania przeprowadzone na dużych populacjach wykazały, że zarówno zwykła kawa z kofeiną, jak i ta bezkofeinowa mają podobne korzyści zdrowotne - czytamy. Według dr Safe'a wpływ kawy na nasz organizm "prawdopodobnie nie ogranicza się do jednej ścieżki". - Jest zaangażowanych wiele receptorów i wiele mechanizmów (...). Pokazujemy, że może to być jeden z ważnych szlaków - mówił.
"Nawiązaliśmy połączenie, ale musimy je lepiej zrozumieć"
Eksperci podkreślają mechanistyczny charakter badań - co oznacza, że są to prace naukowe (głównie biomedyczne), mające na celu wyjaśnienie, jak i dlaczego zachodzą konkretne procesy biologiczne, np. działanie leku, mechanizm choroby czy replikacja wirusa. Pozwalają zrozumieć molekularne podłoże zjawisk, wspierając rozwój medycyny spersonalizowanej. - Wciąż jest dużo pracy do wykonania - zauważył naukowiec. - Nawiązaliśmy połączenie, ale musimy lepiej zrozumieć, jak ważne jest to połączenie - podkreślił.
Z racji tego, że białko NR4A1 odgrywa ważną rolę w "zwalczaniu" wielu innych schorzeń, najnowsze badania mogą być podstawą do przyszłym prac nad nowymi, skuteczniejszymi terapiami. Zespół dr Stephena Safe'a już teraz bada syntetyczne związki oddziaływające na wspomniany receptor skuteczniej niż te występujące w diecie. Ma to na celu opracowanie nowych metod leczenia raka i innych chorób.
- Wywar z pluskwiaków w kiełbasie na grilla. Sprawdziliśmy składy w sklepach
- Gdzie można grillować, żeby nie dostać mandatu? Wyjaśniamy raz na zawsze
Praca ma też jednocześnie podkreślać potencjalne korzyści płynące z codziennej diety - Kawa to bardzo złożona mieszanina związków chemicznych - powiedział Safe. - To bardzo silna kombinacja - dodał. Nowe badania - co zaznaczono - nie zmieniają obowiązujących rekomendacji medycznych dotyczących spożycia kawy, a indywidualne reakcje na napój - w zależności od jego ilości i różnych uwarunkowań zdrowotnych - mogą być różne.
Badanie daje jednak nowy obraz, a dokładniej lepsze zrozumienie korzystnego wpływu kawy na zdrowie w perspektywie długoterminowej. Myślę, że to pomaga wyjaśnić, dlaczego kawa ma takie działanie (...). To nie tylko obserwacja – kryje się za tym pewien mechanizm - pdosumował dr Stephen Safe.
Źródło: https://stories.tamu.edu//hjzrmb