Najważniejsze informacje w skrócie:

• 2070,06 zł za koszyk rodziny 2+2: Wiosna kończy okres stabilizacji na sklepowych półkach. W skali roku wydatki czteroosobowego gospodarstwa domowego na zakupy FMCG wzrosły o 46,50 zł, a w ciągu jednego miesiąca wartość koszyka poszła w górę o blisko 28 zł.
• Udana obrona przed inflacją: Podstawowe zakupy pochłaniają obecnie 23,49% dwóch pensji minimalnych netto (odczuwalny wzrost z 23,18% w marcu). Rok temu wskaźnik ten wynosił 23,47%, co oznacza, że realna sytuacja finansowa rodziny zatrzymała się w miejscu.
• Wielopaki chronią przed drożyzną: Osobista inflacja rodziny (2,30% r/r) jest wyraźnie niższa od oficjalnego odczytu GUS (3,2%). Utrzymanie wskaźnika poniżej ogólnopolskiej średniej to efekt skutecznej optymalizacji i kupowania w dużych gramaturach, choć w kwietniu budżet rodziny mocno obciążyły skokowe podwyżki produktów śniadaniowych (płatki kukurydziane +50% m/m) oraz chemii gospodarczej.

Rodzina 2+2 z wyższymi paragonami. Ale mają skuteczną strategię na ceny

W kwietniu 2026 roku wartość Indeksu Miesięcznych Zakupów dla czteroosobowej rodziny ukształtowała się na poziomie 2070,06 zł. W przeliczeniu na pojedyncze dni oznacza to, że bieżące wyżywienie i utrzymanie podstawowej higieny kosztuje to gospodarstwo domowe 69,00 zł dziennie.

Analiza najnowszych wskaźników potwierdza, że koszyk powrócił do trendu wzrostowego w obu mierzonych ujęciach. W odniesieniu do ubiegłego miesiąca, czyli marca 2026 roku, kiedy to miesięczne zakupy wyceniono na 2042,46 zł, rodzina musiała wydać o 27,60 zł więcej. Zmiana ta przekłada się na miesięczną dynamikę wzrostu na poziomie 1,35%. Tendencję zwyżkową widać również w zestawieniu rocznym.

Porównanie obecnych paragonów z kwietniem 2025 roku, w którym wartość koszyka wynosiła 2023,56 zł, pokazuje wydatek większy o 46,50 zł. Wskaźnik osobistej inflacji FMCG dla tego modelu gospodarstwa domowego wynosi zatem 2,30% rok do roku.

Indeks Miesięcznych Zakupów kontra zarobki. Niewidoczny spadek siły nabywczej

Zestawienie kosztów utrzymania z dochodami czteroosobowej rodziny pokazuje wyraźną zmianę siły nabywczej w pierwszej połowie roku. W kwietniu 2025 roku, dysponując dwiema pensjami minimalnymi w łącznej kwocie 8621,84 zł netto, rodzina przeznaczała na podstawowy koszyk zakupowy 23,47% swojego domowego budżetu.

Obecnie, łączne wpływy na konto gospodarstwa domowego wzrosły do poziomu 8811,70 zł netto miesięcznie, a udział wydatków pierwszej potrzeby wyniósł 23,49%. To oznacza, że w ujęciu rocznym realna sytuacja finansowa rodziny niemal się nie zmieniła. Obciążenie budżetu przyspieszyło za to w krótkim terminie, ponieważ jeszcze miesiąc wcześniej, w marcu 2026 roku, wskaźnik ten wynosił 23,18%.

– Różnica obciążania dochodów na poziomie zaledwie dwóch setnych punktu procentowego w ujęciu rocznym pokazuje, że rodzina bardzo skutecznie walczy z ogólnorynkowymi podwyżkami. Ich sprawdzonym patentem na inflację są regularne zakupy w wielopakach oraz bazowanie na produktach w dużych gramaturach rodzinnych, które w przeliczeniu na jednostkę są wyraźnie tańsze. Dzięki możliwości planowania zapasów i optymalizacji koszyka z wykorzystaniem ofert promocyjnych, czteroosobowe gospodarstwa domowe potrafią niemal całkowicie zneutralizować rosnące koszty producentów, utrzymując wskaźnik obciążenia swojego budżetu na bardzo stabilnym poziomie – wyjaśnił Michał Tomaszkiewicz, autor badania.

Ekstra wydatek miesiąca. Wiosenne temperatury, letnie opony

Kwiecień to czas, w którym czteroosobowa rodzina zazwyczaj ponosi koszty związane z dostosowaniem samochodu do nadchodzących letnich warunków. Głównym punktem harmonogramu prac jest sezonowa wymiana ogumienia z zimowego na letnie. Usługa ta jest obecnie wyceniana w warsztatach na kwotę od 160 do 250 złotych, przy czym cena zależy bezpośrednio od rozmiaru felg oraz lokalizacji punktu serwisowego.

Jednocześnie standardem eksploatacyjnym jest wykonanie w tym czasie podstawowego serwisu olejowo-filtrowego. Olej silnikowy, filtr oleju oraz filtr powietrza, wraz z kosztem robocizny, generuje wydatek rzędu 550–750 złotych w przypadku popularnych modeli aut osobowych. Dodatkowa weryfikacja stanu układu hamulcowego oraz zalecane po zimie odgrzybianie układu klimatyzacji to kolejne koszty w granicach 200–350 złotych.

W sumie kompleksowe przygotowanie samochodu do eksploatacji wiosennej wiąże się z jednorazowym nakładem finansowym od 900 do 1350 złotych. To w praktyce połowa budżetu, jaki rodziny przeznaczają co miesiąc na żywność, kosmetyki i chemię.

Co podrożało, co potaniało? Żywność kontra chemia

Analiza rocznych zmian cen w koszyku czteroosobowej rodziny wykazuje wyraźne rozwarstwienie na sklepowych półkach. Z jednej strony domowy budżet odciążają spadki cen nieprzetworzonych produktów rolnych oraz nabiału. W ujęciu rocznym najmocniej potaniała kapusta, której cena spadła o 35%, a także masło, kosztujące obecnie o 31% mniej niż przed rokiem. Niższe ceny notuje również mleko i pomarańcze. Z drugiej strony, wypracowane w ten sposób oszczędności są systematycznie niwelowane przez rosnące koszty w innych kategoriach. Zauważalnie podrożały pomidory, notując wzrost o 27% rok do roku. Wyższe koszty widoczne są także w dziale chemii gospodarczej i kosmetyków, gdzie pianka do golenia podrożała o 18%, a mleczko do czyszczenia o 16% w stosunku do kwietnia ubiegłego roku.

Zestawienie danych z kwietnia z cenami z marca ukazuje z kolei dużą zmienność na rynku detalicznym w ujęciu krótkoterminowym. Z miesiąca na miesiąc koszyk rodzinny obciążają podwyżki wybranych produktów pierwszej potrzeby. W ciągu zaledwie trzydziestu dni mleczko do czyszczenia podrożało o 87%, a płatki kukurydziane, stanowiące częsty element śniadań w domach z dziećmi, zanotowały wzrost ceny o równe 50%. O 46% w górę poszły także ceny śliwek. Równolegle na rynku pojawiły się pierwsze obniżki zgodne z kalendarzem sezonowym. Truskawki staniały o 20% w stosunku do marca, a w kategorii drogeryjnej żel do mycia twarzy kosztuje o 30% mniej niż w ubiegłym miesiącu.

Tak wyraźny skok ceny popularnych płatków śniadaniowych to efekt nałożenia się na siebie dwóch mechanizmów. Z jednej strony, zmiana o 50% z miesiąca na miesiąc to bezpośredni wynik strategii sieci handlowych, które po okresie intensywnych wyprzedaży powróciły do wyższych marż regularnych, kończąc czasowe rabaty. Z drugiej strony, detaliści opierają swoje cenniki na rosnących kosztach u samych podstaw łańcucha dostaw. U źródeł wyższych wycen bazowych leżą twarde czynniki makroekonomiczne, które na stałe podnoszą poprzeczkę cenową.

– Na cenę produktów zbożowych wpływ mają elementy takie jak: produkcja – wysokie koszty energii i paliw (wykorzystywanych głównie w procesie produkcji), logistyka (paliwa do maszyn rolniczych) oraz aspekt geopolityczny (wpływają na światowe giełdy zbóż, podnosząc ceny surowców) – wyliczyła  dr Justyna Rybacka z Uniwersytetów WSB Merito.

W efekcie, gdy sieci handlowe wycofują czasowe obniżki, kupujący zderza się przy kasie z pełną wyceną rynkową produktu, ukształtowaną właśnie przez te globalne uwarunkowania produkcyjne.

Porównanie indeksów. Dlaczego inflacja rodziny jest niższa od rynkowej średniej?

Zestawienie oficjalnych odczytów makroekonomicznych z realnymi wydatkami gospodarstw domowych uwidacznia różnice w odczuwaniu inflacji. Zgodnie z szybkim szacunkiem Głównego Urzędu Statystycznego, inflacja konsumencka CPI w kwietniu wyniosła 3,2% rok do roku. Z kolei rynkowy Indeks cen w sklepach detalicznych wskazuje, że stawki na półkach wzrosły średnio o 3,7% dla wszystkich badanych kategorii oraz o równe 3,2% dla samej żywności. Na tym tle Indeks Miesięcznych Zakupów dla czteroosobowej rodziny prezentuje się odmiennie, wykazując roczną dynamikę kosztów na poziomie 2,30%. Oznacza to, że osobista inflacja rodziny 2+2 jest zauważalnie niższa od oficjalnych wskaźników ogólnopolskich.

Rozbieżności te wynikają bezpośrednio z faktu, że każda z wymienionych miar analizuje inny obszar rynku. Odczyt CPI to wskaźnik uwzględniający bardzo szeroki koszyk dóbr i usług, w tym koszty transportu, nośników energii, odzieży czy edukacji, który jest uśredniony dla całego społeczeństwa. Indeks cen w sklepach detalicznych odcina z kolei sektor usług i paliw, skupiając się wyłącznie na regularnych stawkach w placówkach handlowych. Z tego powodu stanowi on dokładniejsze odzwierciedlenie procesów zachodzących w samym handlu detalicznym, pozbawione wpływu wahań cen na stacjach benzynowych czy opłat za media.

Nasz Indeks Miesięcznych Zakupów pokazuje natomiast rzeczywiste obciążenie konkretnego profilu konsumenta, udowadniając, że uśrednione miary nie oddają w pełni sytuacji wieloosobowych gospodarstw domowych. Wynik na poziomie 2,30% potwierdza wysoką skuteczność strategii zakupowych stosowanych przez rodziny. Struktura ich wydatków, oparta na zakupach hurtowych, wybieraniu produktów w dużych gramaturach oraz aktywnym korzystaniu z ofert promocyjnych uzależnionych od zakupu większej liczby sztuk, pozwala na dużą elastyczność i optymalizację kosztów. Porównanie tych wskaźników dowodzi, że przy odpowiednim zarządzaniu budżetem domowym i strukturą koszyka, czteroosobowe rodziny potrafią efektywnie obniżyć swoją osobistą inflację, osiągając wynik poniżej ogólnorynkowej średniej.

Źródło: PolskieRadio24.pl/UCE Research/WSB Merito/Michał Tomaszkiewicz

Skąd to wiemy? Jak to wyliczyliśmy?

Indeks Miesięcznych Zakupów (IMZ) to cykliczny raport oparty na autorskiej metodologii Michała Tomaszkiewicza, realizowany dla PolskieRadio24.pl we współpracy z UCE Research i Uniwersytetami WSB Merito.

W odróżnieniu od wskaźników inflacji (CPI) podawanych przez GUS, IMZ nie mierzy ogólnego poziomu cen w gospodarce, lecz pokazuje nominalny koszt zakupu ściśle określonego zestawu produktów (FMCG), niezbędnych do funkcjonowania przez miesiąc. Fundamentem wyliczeń są dane z raportu "Indeks cen w sklepach detalicznych" (UCE Research/WSB Merito), opartego na analizie 103 000 odczytów cen w ponad 48 000 placówkach handlowych.

Badanie analizuje koszyki dla trzech typów gospodarstw domowych: Singla, Rodziny 2+2 oraz Emeryta. Prezentowany powyżej profil Rodziny 2+2 zakłada gospodarstwo domowe składające się z dwojga dorosłych i dwojga dzieci w wieku szkolnym, które dokonuje zakupów w sposób zoptymalizowany (większe opakowania), ale uwzględniający potrzeby dzieci (słodycze, przekąski). Koszty koszyka odniesiono do sumy dwóch płac minimalnych netto na 2026 rok oraz dwóch świadczeń wychowawczych 800 plus.