Ukraina w UE na nowych zasadach? Padła bezprecedensowa propozycja

Niemcy proponują Ukrainie bezprecedensowe rozwiązanie w drodze do UE

Jak wynika z listu skierowanego do przywódców państw UE, do którego dotarła agencja Reuters, propozycja zakłada zwiększenie politycznej obecności Ukrainy w unijnych instytucjach jeszcze przed formalnym zakończeniem procesu akcesyjnego. Nowy status miałby umożliwić Ukrainie udział w najważniejszych spotkaniach Unii Europejskiej, w tym w szczytach UE oraz posiedzeniach ministerialnych. Ukraińscy przedstawiciele mogliby uczestniczyć również w pracach instytucji unijnych, jednak bez prawa głosu.

Według propozycji kanclerza Niemiec Friedrich Merza, Ukraina mogłaby otrzymać m.in.:

• możliwość delegowania "stowarzyszonego" komisarza do Komisji Europejskiej,
• udział przedstawicieli Ukrainy w pracach Parlamentu Europejskiego,
• dostęp do części mechanizmów politycznych i konsultacyjnych UE,
• polityczne gwarancje bezpieczeństwa ze strony państw członkowskich.

Merz podkreślił, że rozwiązanie miałoby charakter wyjątkowy i wynikałoby z sytuacji Ukrainy jako państwa objętego wojną.

Gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy poza NATO

Jednym z najważniejszych elementów propozycji jest objęcie Ukrainy unijną klauzulą wzajemnej pomocy. Zdaniem niemieckiego kanclerza mogłoby to stworzyć "znaczącą gwarancję bezpieczeństwa" dla Kijowa.

Eksperci zwracają uwagę, że dla prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego jasna perspektywa integracji z UE może mieć kluczowe znaczenie w kontekście ewentualnych negocjacji pokojowych z Rosją. Analitycy podkreślają, że społeczne poparcie dla potencjalnego porozumienia pokojowego mogłoby być trudne do utrzymania, jeśli Ukraina nie odzyska pełnej kontroli nad okupowanymi terytoriami oraz nie otrzyma zaproszenia do NATO.

Członkostwo Ukrainy w UE nadal odległe

Choć Ukraina posiada obecnie status kraju kandydującego do Unii Europejskiej, europejscy urzędnicy zaznaczają, że pełne członkostwo w najbliższych latach pozostaje mało realne.

Proces akcesyjny do UE jest skomplikowany i wymaga między innymi wdrożenia szerokich reform prawnych i gospodarczych, dostosowania państwa do standardów demokratycznych UE, zakończenia wieloetapowych negocjacji oraz jednomyślnej zgody wszystkich 27 państw członkowskich. Mimo że w nieformalnych rozmowach dotyczących planu pokojowego pojawił się rok 2027 jako potencjalna data rozszerzenia, wielu europejskich dyplomatów uważa taki scenariusz za zbyt ambitny.

"Rozwiązanie pośrednie" dla Ukrainy i innych kandydatów

Propozycja Merza ma być kompromisem pomiędzy szybkim przyjęciem Ukrainy do Unii Europejskiej a obecnym, ograniczonym statusem państwa kandydującego. Kanclerz Niemiec zaznaczył również, że nowy model współpracy nie powinien negatywnie wpłynąć na inne państwa starające się o członkostwo w UE. Zaapelował jednocześnie o rozważenie "innowacyjnych rozwiązań" dla krajów, które od lat prowadzą negocjacje akcesyjne.

W swoim liście Merz zapowiedział rozpoczęcie konsultacji z europejskimi przywódcami oraz utworzenie specjalnej grupy zadaniowej odpowiedzialnej za opracowanie szczegółów projektu.

UE może stworzyć nową kategorię członkostwa

Obecnie status "członka stowarzyszonego" nie istnieje w prawie Unii Europejskiej. Wdrożenie propozycji wymagałoby więc stworzenia nowych mechanizmów prawnych i politycznych.

Merz zaproponował również zabezpieczenia umożliwiające cofnięcie przywilejów w przypadku pogorszenia sytuacji w zakresie praworządności lub zatrzymania reform po stronie Ukrainy. Zdaniem niemieckiego kanclerza takie rozwiązanie mogłoby stać się ważnym elementem przyszłej architektury bezpieczeństwa Europy oraz sygnałem politycznego wsparcia dla Ukrainy w czasie trwającej wojny.

• Ukraina stworzyła potężną broń dalekiego zasięgu. Koszmar Putina stał się faktem
• Uderzenia Ukrainy na Moskwę. "Kijów staje się potentatem broni"
• Kolejna fala rosyjskich uderzeń. Drony i rakiety spadały na ukraińskie miasta

Źródła: PolskieRadio24.pl/Reuters