Twierdza Krzyżaków, która przetrwała wojny i zniszczenia. Co kryje zamek w Malborku?

Burzliwa historia zamku w Malborku

Zamek zbudowali Krzyżacy, którzy obok Joannitów i Templariuszy stanowili jeden z trzech największych zakonów powstałych na fali krucjat w XI i XII wieku. Od 1309 roku była to ich siedziba. Od początku zakon chciał zdobyć Pomorze Gdańskie i połączyć się z Brandenburgią, początkowo wykupując ziemie, aby w końcu przejść do otwartych działań zbrojnych przeciw Polsce.

Pierwszą część konstrukcji Zamku w Malborku zbudowano w latach 1275-1300, a następnie stopniowo ją rozbudowywano. Dobudowano Zamek Wysoki, otoczony kilkoma pierścieniami murów obronnych oraz fosą, a także podzamcze na Zamek Średni, w którym mieściły się kwatery dla gości z Europy Zachodniej. Tutaj też znalazło się największe pomieszczenie całego zamku, czyli reflektarz, Siedziba Wielkich Mistrzów oraz infirmeria. Ostatnią wybudowaną częścią było tzw. Przedzamcze, gdzie znajdowała się zbrojownia.

W 1410 roku Krzyżacy przegrali bitwę pod Grunwaldem. Od tamtej pory Zakon Krzyżacki powoli upadał, aby ostatecznie ponieść klęskę w wojnie trzynastoletniej i się rozpaść.

W latach 1457-1772 Zamek w Malborku był jedną z rezydencji Królów Polskich. Później przejęli go Prusacy, którzy zdewastowali to miejsce: wyburzyli sklepienia i okna, zamurowali krużganki, a Pałac Wielkich Mistrzów przerobili na przędzalnię bawełny.

W 1816 roku rozpoczęła się wielka odbudowa zamku, która miała przywrócić mu wartość historyczną. Wówczas obiekt nabrał bardziej nowoczesnego charakteru. Jednak już w 1933 roku zamek przeszedł w ręce nazistów tylko po to, aby w 1945 stoku stać się punktem oporu w walce o miasto z Armią Czerwoną. Po tym starciu około 70 procent zabudowań Zamku Wysokiego, Średniego, Wieży oraz kościoła zamkowego uległo całkowitemu zniszczeniu.

Po przegranej Niemców w II wojnie światowej obiekt stał się własnością Wojska Polskiego, które zajęło się pracami porządkowymi i rekonstrukcyjnymi. We wnętrzu zamku utworzono Muzeum Wojska Polskiego, a w latach 50. rozpoczęła się odbudowa obiektu zgodnie ze średniowiecznym oryginałem. 

W 1997 roku zamek został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Zamek w Malborku/ Foto: PRZEMEK SWIDERSKI/REPORTER/EastNews

Jak zwiedzać zamek w Malborku?

Zespół zamkowy w Malborku jest podzielony na trzy części:

• Zamek Wysoki (z dziedzińcem otoczonym wspaniałymi krużgankami, kościołem Najświętszej Marii Panny, kaplicą grobową św. Anny i dwiema wieżami),

• Zamek Średni (z Refektarzem Letnim i Zimowym, Pałacem Wielkich Mistrzów, Wielką Komturią, Wielkim Refektarzem, kaplicą św. Bartłomieja, Infirmerią i wieżą Kurza Noga),

• Zamek Niski (z zabudowaniami gospodarczymi, kaplicą św. Wawrzyńca i Karwanem).

Dla zwiedzających przygotowano dwie trasy: zieloną i historyczną. Pierwsza prowadzi gości przez wiele atrakcyjnych miejsc, ale nie obejmuje zamkowych wnętrz. Z kolei druga zakłada zwiedzanie całego obiektu - zarówno Przedzamcza, jak i Pałacu Wielkich Mistrzów, Zamku Wysokiego oraz siedziby konwentu krzyżackiego w Prusach i Pomorzu. 

Co więcej, w zamku znajduje się Muzeum Zamkowe, w którym odbywają się wystawy stałe i czasowe. Można na nich zobaczyć zarówno zbrojownię malborską, rzeźby gotyckie, witraże z kościoła NMP, kolekcję bursztynu i ceramiki, malarstwo, uzbrojenie perskie, tureckie i indoperskie, kolekcje rycin i tkanin, jak też Piwnice pod Pałacem Wielkich Mistrzów lub Pasaż z Apokalipsą. Wewnątrz murów dostępna jest także restauracja, sklep z pamiątkami, z bursztynem oraz sklepy zamkowe, w których można kupić przewodniki, albumy ze zdjęciami oraz widokówki.

Zwiedzanie odbywa się tylko z przewodnikiem (indywidualnie lub grupowo) lub audioprzewodnikiem (dostępnym w języku polskim, angielskim, niemieckim, francuskim, rosyjskim, hiszpańskim i włoskim). Ponadto audioprzewodnik oferuje wersję dla dzieci oraz dla osób niesłyszących.

Cały obiekt zajmuje powierzchnię około 21 ha, z czego większość jest wyłożona brukiem. Z tych powodów, przygotowując się do zwiedzania, lepiej ubrać wygodne buty z grubszą podeszwą. 

Zamek w Malborku/ Foto: Adam Nocon/REPORTER/East News

Zamek w Malborku - ceny biletów w 2026 roku

Ceny biletów różnią się w zależności od tego, czy decydujemy się na zwiedzanie indywidualne, czy w grupie. W przypadku pierwszej opcji za bilet normalny zapłacimy 80 złotych, a ulgowy - 60 złotych. Istnieje również bilet rodziny, czyli oferta dla rodzin z dziećmi w wieku 7-18 lat i 1-2 opiekunami. W tej opcji za bilet normalny trzeba zapłacić 70 złotych, a ulgowy - 60 złotych (dla dziecka).

Bilety w ramach Karty Dużej Rodziny kosztują kolejno 60 i 40 złotych. Posiadacze Karty Mieszkańca miasta Malborka lub Karty Wolontariusza płacą jedynie 20 złotych. 

W przypadku zwiedzania grupowego ceny są następujące: bilet normalny: 65 złotych, ulgowy: 45 złotych, szkolny: 25 złotych (dotyczy tylko zorganizowanych grup szkolnych. Opiekun wchodzi bezpłatnie - 1 osoba na 10 uczniów).

Do ceny biletu należy doliczyć opłatę za przewodnika (350 zł od grupy, która może liczyć do 30 osób, w przypadku posiadania tour guide do 40 osób) lub audioprzewodnika (15 złotych za osobę). 

Dzieci do lat 7 wchodzą za darmo. Zamek honoruje również Pomorską Kartę Turysty. Co istotne, wtorek jest dniem bezpłatnego zwiedzania.