I wojna światowa: pierwszy nowoczesny konflikt
Broń chemiczna, samoloty, okręty podwodne, czołgi. To jedne z licznych nowinek technicznych wykorzystanych w trakcie I Wojny Światowej, które zrewolucjonizowały sposób prowadzenia działań wojennych.
2014-06-28, 21:26
Posłuchaj
Wiele z tych wynalazków było przodkami późniejszych broni wykorzystywanych w trakcie trwania II Wojny Światowej. Ich podstawowe założenia stosowane są nawet do dzisiaj i mają zastosowanie w uzbrojeniu armii na całym świecie.
Amerykanie dominują
Niezwykle istotną rzeczą w kontekscie militarnych zagadnień I Wojny Światowej, o której nie wszyscy europejscy historycy chcą głośno mówić, jest amerykańska dominacja w zakresie nowoczesnej sztuki wojennej. Europejczycy w tym względzie ponieśli calkowita klęskę.
– To co zrewolucjonizowało sposób prowadzenia działań wojennych, to co doprowadziło do kompromitacji generałów i marszałków europejskich, to dwa wynalazki amerykańskie: drut kolczasty i karabin maszynowy Gatlinga. Zabiły one sztukę wojenną starego stylu. Również masowa produkcja broni, szczególnie palnej, to także dzieło Amerykanów – przyznał na antenie PR24 prof. Michał Kopczyński z Uniwersytetu Warszawskiego.
– W ostatniej ćwierci XIX w. właściwie wszystkie państwa europejskie zdawały sobie sprawę, że Amerykanie, jeśli chodzi o mechanikę precyzyjną, daleko przegonili Europę. Najbardziej znane marki ówczenych lat, czyli Maxim, Browning, to firmy amerykańskie – powiedział Gość PR24.
Nauka w służbie zabijaniu
Sposób prowadzenia działań w okresie I Wojny Światowej został określony jako tzw. wojna pozycyjna. Olbrzymie ofiary w ludziach, niewielkie postępy w zdobywaniu terenu, marnotrawienie cennego czasu i zasobów. To wszystko zdeterminowało strony biorące udział w konflikcie do znalezienia sposobu wyjścia z tego impasu. W tej sytuacji do wojny zaangażowano naukę, dzięki której powstał m.in. gaz bojowy.
– Wynalazek gazu bojowego można nazwać jako niegodnie i niechlubne ukoronowanie rozwoju chemii w II poł. XIX w. Pomysłodawcą tego wynalazku był wybitny chemik Fritz Haber, zdobywca Nagrody Nobla. W bitwie pod Ypres sam biegł w trzecim szeregu niemieckich żołnierzy, by obserwować jakim efektem zakończy się użycie jego wynalazku – zaznaczył prof. Kopczyński.
Czołgiem po zwycięstwo
Oprócz samolotów, gazu bojowego i okrętów podwodnych niezwykle istotnym wynalazkiem był czołg, który stanowił odpowiedź na karabin maszynowy, a także drut kolczasty. Jednak jego funkcja była zupełnie inna niż w kolejnym wielkim koflikcie światowym.
– Czołg jechał, a bardziej powiedziałbym, że szedł z prędkością 5-6 km/h i jego zadaniem było to, by przejechać przez okopy wroga i rzucić do nich wiezioną faszynę, przez którą mogli przejść idący z tyłu żołnierze. Przy okazji czołgi niszczyły także zasieki z drutu kolczastego, który był znacznym utrudnieniem na polu walki. Maszyna ta była odpowiedzią na kryzys wojenny wywołany wynalezieniem karabinu maszynowego i drutu kolczastego – podkreślil na antenie PR24 prof. Michał Kopczyński.
PR24/Damian Bielecki