more_horiz

"Jesteśmy dobrej myśli". Prof. Szwagrzyk o pracach ekshumacyjnych w więzieniu przy Rakowieckiej

Ostatnia aktualizacja: 02.07.2022 20:35
- Na tę chwilę nie mamy jeszcze żadnej identyfikacji, ale jesteśmy dobrej myśli, że przyjdzie taki dzień, kiedy będziemy mogli ogłosić imię nazwisko pierwszej ofiary z więzienia przy Rakowieckiej w Warszawie - mówił w Polskim Radiu 24 prof. Krzysztof Szwagrzyk, wiceprezes IPN. W audycji także rozmowa z prof. Filipem Musiałem, dyrektorem Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL.
Prace poszukiwawcze na terenie dawnego więzienia mokotowskiego w Warszawie 28.06.2022.
Prace poszukiwawcze na terenie dawnego więzienia mokotowskiego w Warszawie 28.06.2022. Foto: PAP/Marcin Obara

Na terenie byłego więzienia przy Rakowieckiej ruszył kolejny etap prac poszukiwawczych ofiar totalitaryzmów. Zespół pod kierownictwem dyrektora Biura Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej, profesora Krzysztofa Szwagrzyka, będzie prowadził prace na terenie dawnego więzienia już po raz ósmy.

Prof. Krzysztof Szwagrzyk wyjaśniał trudności związane z prowadzeniem prac i zaznaczył, że potrwają do końca lipca. - W ciągu różnych etapów naszych działań tutaj w więzieniu przy Rakowieckiej odnaleźliśmy szczątki ponad 30 osób, o których na pewno możemy powiedzieć, że były to zarówno ofiar zbrodni niemieckich, ci, którzy polegli w czasie Powstania Warszawskiego, jak i ci, którzy byli zabici przez komunistów - zaznaczył.

- Najbardziej charakterystyczny przedmiot, który najbardziej zapamiętaliśmy, co, do którego wyjaśnienia, włożyliśmy ogromnie dużo wysiłku, to krzyżyk wielkości około 10 cm, którego kształt wielkość wskazuje jednoznacznie, że była to osoba duchowna, nie wiemy jeszcze, z jakiego zgromadzenia, nie mają wątpliwości, jednak się jest to krzyż katolicki należący do którejś z osób duchownych, znaleźliśmy go przy szczątkach kilkunastu ludzi tuż obok "pałacu cudów", czyli pałacu śledczego. Są ofiary niemieckie Powstania Warszawskiego. Jedną z tych cywilnych ofiar zbrodni była osoba duchowna. Wierzę, że przyjdzie taki czas, kiedy odnajdziemy możliwość identyfikacji tej osoby, wtedy powiemy, że ten odnaleziony kilka lat temu krzyżyk, to.. i tu padnie imię nazwisko - mówił wiceprezes IPN.

Prof. Filip Musiał mówił o wyzwaniach, jakie stawia prowadzenie placówki. - Rakowiecka 37 jest miejscem, które wydaje mi się, że jest już rozpoznawalne w Polsce, które kojarzymy przede wszystkim z martyrologią, miejscem w którym zginął rotmistrz  Witold Pilecki, w którym zginęli gen. Emil Fieldorf Nil, płk Łukasz Ciepliński i inni bohaterowie polskiej niepodległości przede wszystkim, więc Żołnierze Wyklęci. Ale Muzeum Żołnierzy Wyklętych i  Więźniów Politycznych PRL, chciałoby, aby ten obraz został zrównoważony, aby oba człony naszej nazwy były w sposób mniej więcej równoważne oddane w ekspozycji stałej po to, abyśmy mogli z jednej strony zachować fenomen tego miejsca jako miejsca martyrologii, ale jednocześnie pokazać polską drogę do niepodległości i pokazać, że te ofiary, które zostały poniesione tu i w dziesiątkach czy  setkach innych miejsc, czy innych katowni urzędu służby bezpieczeństwa w latach PRL-u, nie był ofiarą daremną, że to wszystko służyło sprawie polskiej - podkresłał.

Czytaj również:

Posłuchaj

14:17 PR24_mp3 2022_07_02-18-44-36.mp3 prof. Krzysztof Szwagrzyk, prof. Filip Musiał o pracach na terenie Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL (Polskie Radio 24 / Temat dnia/Gość PR24)

Przy Rakowieckiej więzieni i torturowani byli mi.in członkowie podziemia niepodległościowego. W sumie w latach 1945-56 wykonano tu 350 wyroków śmierci, wielu więźniów umarło zaś wskutek zakatowania. Ofiarami stalinowskiego terroru padli m.in. gen. August Fieldorf "Nil" i Witold Pilecki. Przeżyć udało się m.in. Władysławowi Bartoszewskiemu.

* * *

Audycja: Temat dnia / Gość PR24

Rozmawiał: Witold Banach 

Goście: prof. Krzysztof Szwagrzyk, prof. Filip Musiał

Data emisji: 02.07.2022

Godzina emisji: 18.44

PR24/ka

Zobacz także

Zobacz także