27 grudnia mija 103. rocznica wybuchu powstania wielkopolskiego 1918 roku. Był to zwycięski zryw niepodległościowy Polaków, który doprowadził do wyzwolenia spod władzy niemieckiej niemal całej Wielkopolski. Powstanie wybuchło niedługo po zakończeniu I wojny światowej. Polacy wystąpili zbrojnie przeciwko państwu niemieckiemu. Domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Polski, która w tym czasie umacniała swą niepodległość. Zryw zakończył się zwycięstwem w 1919 roku. Dzięki niemu Wielkopolanie zyskali wolność, a ziemie stanowiące kolebkę naszej państwowości wróciły do macierzy.
Trzy przyczyny sukcesu
Zdaniem historyka dr. Krzysztofa Jabłonki "na sukces powstania wielkopolskiego złożyły się co najmniej trzy czynniki". - Pierwszym z nich jest głębokie, wewnętrzne, strukturalne przeobrażenie się Wielkopolski od czasów napoleońskich, kiedy Polacy znieśli na tamtym terenie poddaństwo i w chwale braterstwa narodowego wyzwolili poznańskich chłopów - zaznaczył.
Jako "drugi oraz bardzo istotny czynnik" historyk wskazał Wiosnę Ludów. - Kolejną przyczyną sukcesu powstania wielkopolskiego była wiara w Polskę. Jako czwartą kwestię dodałbym korzystny układ polityczny, który w decydującym momencie, gdy powstanie już wyzwoliło podstawowy obszar Wielkopolski, przyszedł nam z pomocą i zmusił Niemców do zawarcia rozejmu na niekorzystnych dla nich warunkach - ocenił dr Krzysztof Jabłonka.
"Metoda węża boa"
Historyk zwrócił uwagę na fakt, że "Niemcy stosowali wobec Polaków metodę węża boa". - Będziemy was tak długo dusić, aż wam się odechce być Polakami. Pierwsza teoria mówiła, że mieliśmy się stać prusakami mówiącymi w języku polskim. Kiedy metoda nie przyniosła efektu, miano nas zmusić do niemieckości jako tej lepszej, ucywilizowanej i nagle Polacy dorównali temu wszystkiemu - mówił.
Dr Krzysztof Jabłonka wskazał, że zmuszenie Polaków do niemieckości stanowiło "zachętę do przełamania wszystkich oporów". - Chłop polski wiedział, że on swojej ziemi sprzedać Niemcowi nie może, a w razie potrzeby pożyczał pieniądze od szlachcica, walczył o ziemię, do zdrajców należeli ci, którzy choć kawałek ziemi sprzedali Niemcowi - podkreślił gość audycji.
21:27 krzysztof jabłonka.mp3 Dr Krzysztof Jabłonka o powstaniu wielkopolskim ("Temat dnia/ Gość PR24")
- Komisja Kolonizacyjna dysponująca gigantycznym funduszem, notabene opartym o kolonie afrykańskie, zbankrutowała, nie dała rady, gdyż zakupione ziemie przekazane niemieckim chłopom bardzo szybko były sprzedawane Polakom. Niemcy wiedzieli, że są intruzami nawet w kościele - powiedział historyk.
Czytaj również:
***
Audycja: "Temat dnia/ Gość PR24"
Prowadząca: Magdalena Złotnicka
Gość: dr Krzysztof Jabłonka (historyk)
Data emisji: 27.12.2021
Godzina emisji: 13.07
IAR/nt