more_horiz

Opowieść o głosie sumienia niezłomnej emigracji, czyli rzecz o Zygmuncie Nowakowskim

Ostatnia aktualizacja: 05.01.2020 22:30
- Mówiąc o powrocie Zygmunta Nowakowskiego mam na myśli szerszy proces powrotu całej formacji intelektualnej i moralnej - twórców, którzy byli ukształtowani przez Polskę niepodległą, ale odmawiając prawa bytu Polsce Ludowej wybrali emigrację - mówił na antenie Polskiego Radia 24 Paweł Chojnacki, pisarz, autor książki "Kiedy Zygmunt Nowakowski wróci wreszcie do Krakowa?".
Audio
  • P. Chojnacki: Zygmunt Nowakowski z osoby najpopularniejszego krakowianina lat 30. został zupełnie wymazany z pamięci (Poczytnik/PR24)
Zygmunt Nowakowski w domu podczas pracy
Zygmunt Nowakowski w domu podczas pracyFoto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kim był Zygmunt Nowakowski? Określenia "człowiek renesansu" czy "człowiek orkiestra" znajdują w jego przypadku najpełniejsze uzasadnienie. Nigdy dość wymieniania tej długiej listy: powieściopisarz, dramaturg, felietonista, aktor, reżyser, dyrektor teatru, radiowiec, doktor filozofii, legionista podporucznik, historyk i komentator literatury...

jan lechoń zdjęcie wiki 1200.jpg
Duch niepodległości w polskiej emigracji XX wieku

A w tragicznych czasach wojny i komunistycznego jarzma - oprócz powtarzania wielu przedwrześniowych wcieleń - głos sumienia niezłomnej emigracji. Oryginalny publicysta i tradycyjny inteligent - nie tylko miał wyraziste poglądy, ale i działał w kierunku ich urzeczywistnienia.

Powojenna, niezłomna emigracja

Paweł Chojnacki, pisarz, autor książki "Kiedy Zygmunt Nowakowski wróci wreszcie do Krakowa?" przybliżył na antenie Polskiego Radia 24 postać Emigrejtana. - Tytuł jest podwójny, celowo go tak skonstruowałem. To jest takie nawołanie do nas - czy jesteśmy go w stanie przyjąć. Drugim elementem tytułu jest Reemigrejtan. To, że on nie wrócił do Krakowa to efekt jego postawy powojennej, niezłomnej emigracji - mówił gość Polskiego Radia 24.

- Komuniści wystawili mu bardzo bolesny rachunek. Z osoby najpopularniejszego krakowianina lat 30. został zupełnie wymazany z pamięci. Stąd to pytanie o powrót Zygmunta Nowakowskiego do rodzinnego Krakowa, bo on szczególnie to miasto ukochał - podkreślił.

- Często wyobrażamy sobie powroty postaci historycznych w sferze symbolicznej - jak np. pamiątkowa tablica czy nadanie imienia instytucji. Mówiąc o powrocie Zygmunta Nowakowskiego mam na myśli szerszy proces powrotu całej formacji intelektualnej i moralnej - twórców, którzy byli ukształtowani przez Polskę niepodległą, ale odmawiając prawa bytu Polsce Ludowej wybrali emigrację, czyli ryzykowali nieobecność czytelniczą - zaznaczył Paweł Chojnacki.

Więcej w nagraniu.

***

Audycja: "Poczytnik"
Prowadzący: Krzysztof Masłoń, Tomasz Zapert
Gość: Paweł Chojnacki (pisarz)
Data emisji: 05.01.2019
Godzina emisji: 22.06

PR24/ksiegarnia.pwn.pl/pb

Zobacz także

Zobacz także