more_horiz

"Ideo-pop". Dr Karol Samsel: potrzeba nam oczyszczającego spojrzenia na romantyzm

Ostatnia aktualizacja: 22.01.2022 21:55
- Maria Janion w książce "Projekt krytyki fantazmatycznej" wskazywała wyraźnie, że nasza wyobraźnia po romantyzmie, wyobraźnia na temat romantyzmu, jest skupiona wokół fantazmatów, wyobrażeń narodowych. Dzisiaj przede wszystkim są to określone obrazy, wizje, można wypowiedzieć wyłącznie sucha ikonografia czy ikonologia - mówił w Polskim Radiu 24 dr Karol Samsel, poeta, filozof.
Pierwszy tom poezji Mickiewicza ukazał się w drugiej połowie czerwca 1822 r. w wileńskiej oficynie Józefa Zawadzkiego.
Pierwszy tom poezji Mickiewicza ukazał się w drugiej połowie czerwca 1822 r. w wileńskiej oficynie Józefa Zawadzkiego. Foto: Domena publiczna/CC0

Rok 2022 został ustanowiony przez Sejm Rokiem Romantyzmu Polskiego. Data jest nieprzypadkowa, bowiem dwieście lat temu w Wilnie ukazały się "Ballady i romanse" Adama Mickiewicza. Zawarte w pierwszym tomie "Poezji" wyznaczyły początek polskiego romantyzmu.

Dr Karol Samsel podkreślał, że polski romantyzm to zespół zjawisk. - Bogusław Dopart nie bez powodu mówił w kontekście polskiej epoki romantycznej o "pluralizmie prądów i synkretyzmie dzieła". Można mówić o tym, że jest to pierwsza epoka w dziejach polskiej nowoczesności w rozumieniu intelektualistycznym, dająca nam model literatury intelektualistycznej. Romantyzm to przede wszystkim wielość nurtów ideowych i ideologicznych, choć oczywiście najczęściej przywoływanym jest mesjanizm, mesjanizm polski i narodowy - zaznaczył.

- Należy jednak pamiętać o tym, że nie jesteśmy odosobnieni w tego rodzaju konstrukcjach. Poza najczęściej przywoływanym sebastianizmem, czyli mesjanizmem portugalskim warto przypomnieć o prądach mesjanistycznych obecnych chociażby w Ameryce czy w Anglii wiek XVI - XVII. To wszystko sprawia, że potrzeba nam oczyszczającego spojrzenia na romantyzm, potrzeba nam przynajmniej próby nowego wyodrębnienia tych zjawisk, próby uniwersalizacji i izolacji tych zjawisk od siebie, co jest niebywale trudne jeżeli tkwimy w samym środku romantycznego paradygmatu - dodał.

Gość audycji powołał się na prace Marii Janion, która w książce Projekt krytyki fantazmatycznej wskazywała, że postrzeganie romantyzmu skupione jest wokół wyobrażeń narodowych. - W te romantyczne wyobrażenia wpisujemy najczęstsze mesjanistyczne teksty polskich romantyków takie jak "Anhelli" i "Król Duch" Słowackiego, "Przedświt" Krasińskiego czy "Dziady" i "Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego" Mickiewicza, ale bardzo często zapominamy, że polski romantyzm i jego stosunek między innymi do spraw narodowych wyrasta na gruncie głębokiego przepracowania swoich formuł, można powiedzieć dla epoki najbardziej zasadniczych - podkreślał dr Karol Samsel zwracając uwagę na koncepcję ironii romantycznej Friedricha Schlegla.

Posłuchaj
25:22 PR24_mp3 2022_01_22-20-33-01.mp3 Dr Karol Samsel o dziedzictwie polskiego romantyzmu (Polskie Radio 24 / Ideo-pop)

Czytaj także:

Pierwszy tom poezji Mickiewicza ukazał się w drugiej połowie czerwca 1822 r. w wileńskiej oficynie Józefa Zawadzkiego. Otwierała go "Przemowa (O poezji romantycznej)", następnie zamieszczone były "Ballady i romanse", a na końcu "Wiersze różne", wśród których znalazły się cztery utwory: "Hymn na dzień zwiastowania N.P. Maryi", "Żeglarz", "Warcaby. Do Franciszka" oraz "Przypomnienie. Sonet".

Tom ten był ponadto pierwszym zbiorem poezji romantycznej w Polsce. W otwierającej "Przemowie” oraz balladzie „Romantyczność" Mickiewicz przedstawił bowiem założenia programowe literatury, którą chciał tworzyć.

Więcej w zapisie audycji.

* * *

Audycja: Ideo-pop

Prowadzący: Krzysztof Wołodźko

Gość: dr Karol Samsel

Data emisji: 22.01.2022

Godzina emisji: 20.33

Zobacz także

Zobacz także

X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem