more_horiz
Historia

Powstanie Warszawskie. 16 sierpnia 1944. "Był to dzień, w którym zginęło dwóch poetów"

Ostatnia aktualizacja: 16.08.2022 05:47
Tego dnia niemieckie wojsko po raz pierwszy ostrzeliwuje Stare Miasto pociskami największego kalibru o średnicy 60 cm. Pod gruzami Warszawy giną dwaj wybitni poeci wojennej generacji, żołnierze AK – Zdzisław Leon Stroiński ps. Chmura i Tadeusz Gajcy ps. Topór.
Samobieżne działo pancerne StuG III przy skrzyżowaniu ulic Rybaki i Zakątnej na Starówce, podczas ataku niemieckiej grupy operacyjnej na Państwową Wytwórnię Papierów Wartościowych (PWPW). W tle, od prawej, fronton bloku mieszkalnego pracowników PWPW (część wysunięta ku Wiśle), wieża windy PWPW, wylot ul. Zakątnej i ruiny kamienicy Zakątna 1.
Samobieżne działo pancerne StuG III przy skrzyżowaniu ulic Rybaki i Zakątnej na Starówce, podczas ataku niemieckiej grupy operacyjnej na Państwową Wytwórnię Papierów Wartościowych (PWPW). W tle, od prawej, fronton bloku mieszkalnego pracowników PWPW (część wysunięta ku Wiśle), wieża windy PWPW, wylot ul. Zakątnej i ruiny kamienicy Zakątna 1.Foto: Nieznany/Wikipedia/domena publiczna

Posłuchaj

01:04 16 sierpnia Głód, setki rannych, polowy szpital przy ul. Długiej - wspomnienie Bronisława Trońskiego ps. Jastrząb. (Archiwum PR) 

Pod dowództwem mjr. Mieczysława Chyżyńskiego ps. Pełka załoga Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych odpiera skutecznie ataki nieprzyjaciela od strony ulic Zakroczymskiej i Rybaki.

Skutecznie bronią się powstańcze barykady na Podwalu, Piwnej i Świętojańskiej na rogu pl. Zamkowego. Około południa Niemcy wysadzają oficynę kamienicy przy ul. Przejazd. Pod jej gruzami giną dwaj wybitni poeci wojennej generacji, żołnierze AK – Zdzisław Leon Stroiński ps. Chmura i Tadeusz Gajcy ps. Topór.

Posłuchaj
02:23 A45369 16.08 Powstancze kalendarium_1251975_1.mp3 Był to dzień, w którym zginęło dwóch poetów - Tadeusz Gajcy i Zdzisław Stroiński. (PR, 2014) 

W nocy z 15 na 16 sierpnia docierają do Cmentarza Powązkowskiego oddziały odsieczy z Puszczy Kampinoskiej pod dowództwem ppłk. Ludwika Konarskiego ps. Victor. Próbę połączenia się z nimi o dobę za późno podjmują bataliony "Czata" i "Zośka". W walkach ze Starego Miasta w kierunku Powązek ginie harcmistrz kpt. Eugeniusz Stasiecki ps. Piotr Pomian, dowódca natarcia "Zośki", zastępca naczelnika Szarych Szeregów.

Powstanie Warszawskie - zobacz serwis specjalny

Szef sztabu Komendy Okręgu Warszawa-Miasto ZWZ Antoni Chruściel ps. Monter melduje: "Straty wynoszą do tej pory około 30 proc. stanu. Niektóre oddziały mają zaledwie 20 proc. stanów pierwotnych".

Życie w mieście robi się niezwykle ciężkie – zaczyna brakować wody, ponieważ Niemcy zablokowali sieć wodociągową. "Monter" wydaje rozkaz oszczędzania wody i budowy studni.

Posłuchaj

14:25 Dni Walczącej Stolicy, 16.08.mp3 - Po raz pierwszy Niemcy ostrzeliwują Warszawę pociskami największego kalibru - cykl "Dni Walczącej Stolicy" Władysława Bartoszewskiego. (RWE, 1984) 

Gen. Tadeusz Bór-Komorowski melduje tego dnia do Londynu: "Z małymi zmianami utrzymaliśmy dotychczasowy stan posiadania. Główny wysiłek nieprzyjaciela skierowany jest na rejon Starego Miasta, gdzie bardzo uciążliwe, krwawe walki. Natarcia wyruszają po silnych nawałach ogniowych artylerii i moździerzy. Coraz mniejszy udział czołgów, skuteczne ich zwalczanie. Lotnictwo słabe. Obustronne wielkie straty. Olbrzymie zniszczenia. Postawa dobra mimo zmęczenia fizycznego i psychicznego".

im