+5 stopni Celsjusza. Wtedy kleszcze zaczną szukać w Polsce żywiciela

Aby kleszcze wznowiły swoją aktywność i przystąpiły do poszukiwania żywiciela, potrzebny jest wzrost temperatury sięgający 5 stopni Celsjusza.

2026-02-24, 10:45

+5 stopni Celsjusza. Wtedy kleszcze zaczną szukać w Polsce żywiciela
Tak wygląda kleszcz w przybliżeniu. Foto: Scott Camazine/East News

Czy będzie mniej kleszczy po tegorocznej zimie?

Dla kleszczy czy innych pajęczaków tegoroczna zima nie jest wyjątkowa. Historycznie były już większe fale mrozów i obfitsze opady śniegu. Prof. Joanna Mąkol z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu wyjaśniła, jak tegoroczne warunki atmosferyczne wpłyną na populację kleszczy nad Wisłą.

Okazuje się, że srogie zimy nie są kluczem do znaczącego ograniczenia liczebności populacji kleszczy, komarów czy gatunków inwazyjnych. Aby taka sytuacja mogła mieć miejsce, musi być spełniony jeden warunek - wysokie mrozy. W dodatku bez pokrywy śnieżnej. - Musiałyby się utrzymywać przez kilka miesięcy, bez przerwy. A takiej zimy nie mieliśmy - stwierdziła badaczka.

Tak te pajęczaki hibernują w Polsce

W jaki sposób kleszcze potrafią zaadaptować się do klimatu umiarkowanego, który dominuje w Polsce? Jedną z ich strategii na przetrwanie jest wejście w stan diapauzy.

To tzw. stan życia utajonego. Polega na tym, że organizm zawiesza swoją aktywność i rozwój, w drastycznym stopniu ogranicza metabolizm, a oddychanie utrzymywane jest na niskim poziomie. Następują też zmiany w poziomie hormonów.

Diapauza może u różnych organizmów trwać od kilku tygodni do nawet kilkudziesięciu lat. W tym okresie komórki osiągają praktycznie stan całkowitego uśpienia, a energia wydatkowana jest na utrzymanie tzw. integralności komórkowej.

Zagrożeniem pokrywa śnieżna i roztopy

Tegoroczne warunki atmosferyczne nie oznaczają mniejszej liczby komarów w miesiącach cieplejszych. Długo zalegająca pokrywa śnieżna i wiosenne roztopy mogą stworzyć dobre warunki do ich rozmnażania.

- Rozlewiska na łąkach czy w lasach sprawią, że komary będą miały idealne warunki do rozwoju. Jedyne, na co możemy liczyć, to to, że podobnie jak w przypadku kleszczy, dłuższa zima skróci czas ich nasilonej aktywności - stwierdziła prof. Mąkol.

Co musisz o nich wiedzieć?

Kleszcze to stawonogi, pochodzą z grupy pajęczaków z gromady roztoczy. Poszukują żywicieli najintensywniej wiosną i jesienią. Przebywają głównie wśród drzew liściastych, krzewów i na łąkach. Można je też spotkać w miastach - w parkach, skwerach, przydomowych ogródkach, a nawet piwnicach.

Kleszcz w rejonie Gdańska (źródło: Wojciech Strozyk/REPORTER) Kleszcz w rejonie Gdańska (źródło: Wojciech Strozyk/REPORTER)

Są ślepe. Lubią dużą wilgotność powietrza (80-100 proc.) i małe skoki temperatury w ciągu doby. Żerują na ogół rano (godz. 8-12) oraz wieczorem (godz. 16-20).

Klesze są bardzo odporne. Wytrzymują długie okresy suszy, głodne dojrzałe osobniki są w stanie przetrwać w odrętwieniu nawet 800 dni. Żyją średnio od 2 do 4 lat. Nie żywią się krwią, potrzebują jej tylko do przekształcenia się z larwy do nimfy.

Czytaj także:

Źródła: PAP/PolskieRadio24.pl/pb

Polecane

Wróć do strony głównej