Rosja u progu wielkiego kryzysu? W Moskwie widoki jak w pandemii

Rosjanie zaciskają pasa. Restauracje masowo się zamykają

Choć w ostatnich latach Rosja notowała wyższy średni wzrost gospodarczy niż strefa euro - mimo około 24 tys. zachodnich sankcji - coraz silniej odczuwalne są koszty prowadzenia "gospodarki wojennej". Wysokie stopy procentowe, podwyżki podatków, rosnące ceny żywności oraz utrzymujący się dyskont na rosyjską ropę obciążają firmy i gospodarstwa domowe.

Dane Sbierbanku, największego banku w Rosji, wskazują, że w styczniu liczba działających punktów gastronomicznych spadła najmocniej od 2021 roku. Wydatki na restauracje w okresie od listopada do początku grudnia 2025 r. były najniższe od trzech lat. Realny wzrost wydatków konsumpcyjnych w lutym wyhamował do zera - po raz pierwszy od dwóch lat.

• Będzie drożej w małych sklepach? Rewolucja w PIP uderzy w handel
• Niemcy coraz bardziej wkurzeni sukcesem Polski. "Zazdrość i zawiść"

Zmiana jest wyraźna, zwłaszcza że przed pandemią duże rosyjskie miasta przeżywały boom gastronomiczny. Jeszcze niedawno Moskwa była symbolem konsumpcyjnego optymizmu, krytykowanego przez część polityków jako "dekadencka lekkomyślność" w czasie wojny.

Dziś wielu Rosjan ogranicza wydatki - szczególnie na droższe restauracje - w najszybszym tempie od szoku wywołanego inwazją w lutym 2022 roku. Reporterzy opisują puste półki i wyłączone ekspresy do kawy w lokalach w stolicy. Właścicielka sieci piekarni i kawiarni w południowo-zachodniej Moskwie przyznała, że nie spodziewała się tak silnego spadku popytu. Rosnące koszty surowców, czynszów i podatków sprawiły, że zdecydowała się zamknąć jeden z lokali.

Fast foody wygrywają z restauracjami

Badania banku centralnego pokazują, że w całym kraju konsumenci coraz częściej wybierają tańsze alternatywy: fast foody zamiast restauracji, produkty w promocji, naprawę samochodu zamiast zakupu nowego czy odkładanie decyzji o zakupie nieruchomości. Jednocześnie rośnie liczba punktów oferujących kawę na wynos - tańszej i szybszej formy konsumpcji.

Rosyjski rząd prognozuje wzrost PKB na poziomie 1,3 proc. w tym roku, po 1 proc. w 2025 r., 4,9 proc. w 2024 r. i 4,1 proc. w 2023 r. Międzynarodowy Fundusz Walutowy szacuje, że w 2026 r. tempo wzrostu spowolni do 0,8 proc.

Gospodarka wojenna pod presją

Władze w Moskwie przekonują, że gospodarka - mimo trudności - pozostaje stabilna, a prognozy jej załamania są przedwczesne. Jednocześnie na początku miesiąca Władimir Putin wezwał urzędników do przywrócenia wyższego tempa wzrostu i bardziej aktywnych działań niż samo kontrolowanie cen. Kilka dni później bank centralny obniżył stopy procentowe o 50 punktów bazowych, do 15,5 proc.

• Trump nie chce postawić się Rosji? Słowa kongresmenki zaskakują
• Drony Rosji naszpikowane zachodnimi częściami. Szokujące wyniki śledztwa

Źródło: Reuters