Te leki mogą zwiększać ryzyko autyzmu u dzieci. Wystawia się na nie ponad 400 mln recept rocznie

Jesteś w ciąży? Uważaj na te leki. Mogą zwiększać ryzyko autyzmu u dzieci

Naukowcy z University of Nebraska Medical Center (USA) przeprowadzili badanie. Bazowało ono na danych Epic Cosmos, które obejmowały niemal jedną trzecią wszystkich urodzeń w Stanach Zjednoczonych w latach 2014-2023. Eksperci, po przeanalizowaniu ponad 6 milionów dokumentacji medycznych, odkryli, że przyjmowanie w czasie ciąży powszechnie stosowanych leków hamujących szlak syntezy cholesterolu było konsekwentnie związane z wyższym wskaźnikiem występowania spektrum autyzmu u potomstwa.

Zespół naukowców pogrupował leki według typowych skutków i działań niepożądanych dotyczących biosyntezy steroli (procesu tworzenia lipidów, w tym cholesterolu, kluczowego dla błon komórkowych i hormonów). Do leków hamujących ten proces (SBIM) należą niektóre leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, przeciwlękowe, beta-blokery (leki hamujące działanie układu współczulnego, który podnosi ciśnienie, przyspiesza akcję serca, itd.) oraz statyny (leki zmniejszające stężenie cholesterolu we krwi). Generyczne 14 badanych leków to: arypiprazol, atorwastatyna, bupropion, buspiron, fluoksetyna, haloperydol, metoprolol, nebiwolol, prawastatyna, propranolol, rozuwastatyna, sertralina, simwastatyna i trazodon. Wiele z nich należy do najczęściej przepisywanych leków w USA - w sumie wystawia się na nie ponad 400 milionów recept rocznie.

Matki, którym przepisano co najmniej jeden SBIM w czasie ciąży, miały 1,47 razy wyższe ryzyko zdiagnozowania autyzmu u dziecka. Rosło one wraz z dawką - każdy dodatkowy przepisany SBIM zwiększał je o 1,33 raza, osiągając nawet 2,33-krotny wzrost w przypadku jednoczesnego przepisania czterech lub więcej SBIM.

Spośród 196 447 dzieci, u których zdiagnozowano ASD, 14,2 proc. miało prenatalną ekspozycję na SBIM.

Ciąża a leki zaburzające syntezę cholesterolu. Eksperci apelują do matek

Cholesterol jest niezbędny do rozwoju płodu, a zwłaszcza mózgu, który zaczyna produkować własne sterole około 19-20 tygodnia ciąży. Wiadomo, że zaburzenia genetyczne w przypadku tego szlaku metabolicznego powodują ciężkie zespoły rozwojowe, takie jak zespół Smitha-Lemliego-Opitza (SLOS), w przypadku którego nawet 75 proc. dzieci spełnia kryteria autyzmu. Wiele powszechnie stosowanych leków może zakłócać ten szlak metaboliczny.

To pierwsze ogólnokrajowe badanie oceniające wpływ tej grupy leków na rozwój układu nerwowego. - Nasze odkrycia nie sugerują, że te leki są niebezpieczne dla dorosłych. Powstają jednak ważne pytania dotyczące ich stosowania w ciąży - w okresie, w którym nawet niewielkie zaburzenia biochemiczne mogą mieć ogromny wpływ na rozwój mózgu płodu - powiedziała starsza autorka publikacji, dr n. med. Karoly Mirnics, dyrektor Instytutu Unroe-Meyer w UNMC. 

Autorzy podkreślają, że żadna pacjentka w ciąży nie powinna przerywać ani zmieniać leczenia bez nadzoru lekarza. Wiele leków z grupy SBIM jest niezbędnych do terapii, a wręcz ratujących życie. Badanie wskazuje natomiast na potrzebę ponownej oceny praktyk przepisywania leków i opracowania bezpieczniejszych alternatyw do stosowania w okresie ciąży.

Jak bezpiecznie leczyć w ciąży? Naukowcy wskazują nowe kierunki 

Naukowcy stoją na stanowisku, że trzeba edukować lekarzy w temacie zaburzeń związanych ze stosowaniem leków w ciąży. Jeżeli przerwanie leczenia nie jest możliwe, należy omówić z pacjentką bezpieczniejsze alternatywy. W razie możliwości lepiej też nie przepisywać SBIM ciężarnym.

Ważna jest identyfikacja kobiet genetycznie predysponowanych do zaburzeń metabolizmu steroli, ponieważ mogą być one szczególnie wrażliwe na działanie SBIM. Badacze proponują także stworzenie kompleksowej listy leków o działaniu hamującym sterole. Ich zdaniem, wszystkie nowe preparaty powinny być sprawdzane pod kątem niezamierzonego hamowania szlaku sterolowego. 

Jak podkreślają naukowcy, aby zrozumieć mechanizmy i ograniczyć ryzyko spektrum autyzmu, niezbędne są dalsze badania. 

Czytaj także:

• Różne podłoża autyzmu. Nowe odkrycie naukowców
• Naukowcy zapewniają. Paracetamol w ciąży nie sprzyja rozwojowi autyzmu
• Pseudomedyczny biznes, ludzie kupują plastry za 900 zł. "To szarlataneria"

Źródło: PolskieRadio24.pl/PAP/mp.pl/doz.pl/asz