more_horiz
Wiadomości

"Czekaliśmy na tę książkę 65 lat". Publikacja akt Komisji Maddena

Ostatnia aktualizacja: 11.04.2017 13:14
Jak powiedział podczas prezentacji publikacji "Mord w lesie katyńskim" Jarosław Szarek, prezes Instytutu Pamięci Narodowej, "to ważne źródło dla historii zbrodni katyńskiej. 65 lat oczekiwań. Katyń to miejsce-słowo dla Polaków symbolizujące zagładę polskiej elity w 1939 r., ale również symbol kłamstwa i dochodzenia do prawdy".
Audio
  • Prezes Instytutu Jarosław Szarek podkreślił, że w książce znajdują się dokumenty, które do tej pory nie były tłumaczone na język polski (IAR)
Prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Jarosław Szarek podczas konferencji prasowej nt. publikacji dokumentów tzw. komisji Maddena
Prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Jarosław Szarek podczas konferencji prasowej nt. publikacji dokumentów tzw. komisji MaddenaFoto: PAP/Rafał Guz

Podkreślił, że od pierwszych dni po jej ujawnieniu, "zbrodni towarzyszyło kłamstwo". - Związek Sowiecki, będący jej sprawcą, przez kilkadziesiąt lat używał wszystkich możliwych sposobów, aby prawda o tej zbrodni nie dotarła do opinii publicznej. Nie wystarczyło tych ludzi zabić, trzeba było zniszczyć wszystkie ślady po nich - dodał.

- Zmowa milczenia trwała przez dziesiątki lat. Dopiero w 1951 r., gdy narastał konflikt w Korei, rozpoczynało się apogeum Zimnej Wojny, Amerykanie zdecydowali się na powołanie komisji. Od tamtego momentu świat wiedział, ale milczał. To ważny element, gdy mówimy o zbrodni katyńskiej - cały świat od samego początku znał prawdę, ale milczał. To stawia pytanie o kwestię moralności w polityce - zauważył Szarek. - Ta książka to pierwszy z trzech tomów, w których zawrzemy większość dokumentów tej komisji - dodał.

W 1951 r. Izba Reprezentantów Kongresu Stanów Zjednoczonych powołała do życia specjalną Komisję Śledczą do Zbadania Faktów, Dowodów i Okoliczności Mordu w Lesie Katyńskim, od nazwiska jej przewodniczącego nazywaną komisją Maddena. Do końca 1952 r. komisja przeprowadziła śledztwo, gromadząc dowody rzeczowe oraz przesłuchując przeszło 100 świadków. Dochodzenie zaowocowało przyjęciem raportu końcowego, stwierdzającego, że Związek Sowiecki ponosi odpowiedzialność za mord, popełniony na Polakach w 1940 r.

"Prace komisji odsłoniły też mechanizmy utajania w USA prawdy o zbrodni katyńskiej" - zaznaczyli wydawcy publikacji - "Ponieważ, jak dotąd, nie przeprowadzono dochodzenia w sprawie zbrodni katyńskiej, zakończonego wyrokiem sądowym, raport Komisji Kongresu Stanów Zjednoczonych pozostaje najważniejszym formalno-prawnym orzeczeniem, potwierdzającym winę ZSRS za mord na Polakach".

Jak podkreślił Witold Wasilewski, autor wstępu, wyboru i opracowania dokumentów na potrzeby publikacji, "celem komisji było wyjaśnienie okoliczności zbrodni na polskich oficerach i innych obywatelach Rzeczypospolitej. Komisja ta składała się z 7 kongresmenów pod przewodnictwem Raya Maddena, kongresmena z Indiany - pracowała do grudnia 1952 r. W skład komisji wchodzili zarówno demokraci, jak republikanie (...) Ustalenia tej komisji miały znaczenie fundamentalne; po raz pierwszy ciało publiczne, parlamentarne, stanowczo stwierdziło winę sowiecką. IPN po raz pierwszy wydaje niemal komplet zeznań. Do tej pory pojawiały się jedynie tłumaczenia pojedynczych dokumentów oraz raport końcowy komisji" - zaznaczył.

Po sowieckiej agresji na Polskę 17 września 1939 r., w niewoli sowieckiej znalazło się około 250 tys. polskich jeńców, w tym ponad 10 tys. oficerów, którzy trafili do sieci obozów utworzonych przez szefa NKWD Ławrientija Berię. Wiosną 1940 r. funkcjonariusze NKWD - wykonując uchwałę Józefa Stalina i jego politbiura z 5 marca 1940 r. - rozstrzelali ok. 22 tys. polskich obywateli przetrzymywanych w obozach i więzieniach na terenie Związku Sowieckiego.

Wśród zamordowanych była elita przedwojennej Polski: oficerowie Wojska Polskiego, policjanci i oficerowie rezerwy: urzędnicy, lekarze, profesorowie, prawnicy, nauczyciele, inżynierowie, duchowni, literaci, kupcy, działacze społeczni. W tym samym czasie, kiedy NKWD mordowało polskich jeńców i więźniów, ich rodziny stały się ofiarami masowej deportacji w głąb Związku Sowieckiego, przeprowadzonej również przez władze w Moskwie.

Na 26 kwietnia zaplanowano dyskusję wokół książki "Mord w lesie katyńskim", która odbędzie się w Muzeum Katyńskim w Warszawie. 

pp/PAP


Zobacz także

Zobacz także

X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem