Sztuczna inteligencja stworzyła wirusa. To może być początek nowej ery
Sztuczna inteligencja pomogła naukowcom stworzyć zupełnie nowego wirusa, który być może pozwoli na wskrzeszanie dawno wymarłych gatunków. Eksperci widzą w nim również narzędzie w walce z rosnącą opornością na antybiotyki. Czy faktycznie mamy do czynienia z przełomem w nauce?
2026-01-26, 16:50
Naukowcy stworzyli wirusa przy użyciu sztucznej inteligencji
Wirus, nazwany Evo–Φ2147, został stworzony od podstaw przez naukowców z wykorzystaniem nowych technologii, które mogą zrewolucjonizować bieg ewolucji. Składa się on z zaledwie 11 genów (w porównaniu do 200 000 w genomie ludzkim), co czyni go jedną z najprostszych form życia. Jednak, zdaniem jego twórców, te same narzędzia, które pomogły w jego stworzeniu, mogą posłużyć do stworzenia organizmów żywych lub do tego, aby przywrócić do życia dawno wymarłe gatunki. Sam Evo–Φ2147 powstał, aby zabijać bakterie E.coli, które mogą być potencjalnie niebezpieczne.
Bazując na dzikim wirusie, który jest w stanie infekować bakterie, naukowcy użyli narzędzia sztucznej inteligencji o nazwie Evo2 i w ten sposób stworzyli od zera 285 całkowicie nowych wirusów. Mimo iż tylko 16 z nich było w stanie zaatakować bakterię E.coli, to te najskuteczniejsze zabijały bakterie o 25 proc. szybciej niż "dzikie wirusy".
Wirus Evo–Φ2147 składa się z zaledwie 5386 par zasad kodu DNA, podczas gdy u ludzi występuje ich 3,2 miliarda. Jest on więc niezwykle prosty i niektórzy eksperci nie uznają go nawet za formę życia, ponieważ nie potrafi się samodzielnie rozmnażać. Jednak dla naukowców próbujących stawić czoło rosnącej oporności bakterii na antybiotyki, jest to znaczący moment. Lekooporność stanowi bowiem jedno z najbardziej palących wyzwań współczesnej medycyny, a w dodatku skutkuje setkami tysięcy zmarłych pacjentów rocznie. Naukowcy mają więc nadzieję, że w przyszłości technologie te będzie można wykorzystać do tworzenia leków antybakteryjnych lub przyspieszenia projektowania i produkcji szczepionek. Ponadto, tak jak sugerowano jakiś czas temu, wykorzystanie sztucznej inteligencji może potencjalnie przyspieszyć produkcję leków, a nawet broni biologicznej.
"Świat podarwinowski"
Stworzenie wirusa Evo–Φ2147 jest efektem pracy naukowców z Genyro, czyli startupu kierowanego przez brytyjskiego naukowca i przedsiębiorcę, dr Adriana Woolfsona. Jego zdaniem, rewolucja w dziedzinie organizmów sztucznych doprowadzi ludzkość do "świata podarwinowskiego", w którym to ludzie, a nie selekcja naturalna, będą kształtować ewolucję gatunków.
Odkrycie startupu stało się możliwe dzięki jednoczesnemu rozwojowi dwóch technologii: sztucznej inteligencji umiejącej pisać kod genetyczny oraz nowych narzędzi do składania genów w laboratorium.
Sztuczna inteligencja była w stanie stworzyć wirusa
Evo2 jest bardzo podobny do chatbotów takich jak ChatGPT i Grok - jednak nie został "wytrenowany" na tekście, a na kodach genetycznych. Konkretniej: dziewięciu bilionach "par zasad" - poszczególnych atomach As, C, T i G, które są podstawowymi składnikami DNA. Naukowcy chcieli bowiem nauczyć go, w jaki sposób geny są ze sobą połączone, dzięki czemu Evo2 może tworzyć zupełnie nowe kody dla organizmów, które nigdy nie istniały.
Jednocześnie naukowcy opracowali nową metodę tworzenia sztucznych genomów, zwaną Sidewinder. Stanowi ona pewnego rodzaju rewolucję, gdyż zdecydowanie ułatwia tworzenie sztucznego genomu. Wcześniej kreowanie go przypominało próbę złożenia w całość podartych stron książki - było to możliwe, jeśli strony były ponumerowane.
- Aby powstała książka, nie wystarczy wydrukować każdej strony osobno, trzeba je również ułożyć w odpowiedniej kolejności, aby powstała książka. A przed nami konstrukcja DNA przypominała trochę erę prasy drukarskiej, ale nie istniała wtedy numeracja stron, która umożliwiała uporządkowanie i ułożenie książek we właściwej kolejności - powiedział Dr Kaihang Wang, wynalazca tej technologii i adiunkt w California Institute of Technology dla pharmaphorum.com.
Nowa technologia pozwala na znacznie tańsze i szybsze konstruowanie sztucznych genomów, w dodatku z dokładnością o 100 000 większą. Połączenie nowej technologii i narzędzia sztucznej inteligencji sprawia, że naukowcy mogą stworzyć całkiem nowe formy życia w raptem kilka dni. Wcześniej zajmowało to tygodnie i miesiące.
Jednak Obserwatorium Ryzyka Egzystencjalnego, które monitoruje zagrożenia dla przetrwania ludzkości, nie jest aż tak optymistyczne. Jego członkowie są bowiem zdania, że projektowanie wyżej wspomnianej broni biologicznej jest jednym z najniebezpieczniejszych potencjalnych zastosowań sztucznej inteligencji. Natomiast plaga stworzona przez ową sztuczną inteligencję stanowi jedno z pięciu największych zagrożeń, z jakimi zmaga się współczesny świat. Aby zminimalizować ryzyko użycia nowopowstałych narzędzi w niecnym celu, naukowcy usunęli z danych szkoleniowych przykłady, które mogłyby nauczyć sztuczną inteligencję, jak tworzyć ludzkie patogeny, co mogłoby mieć opłakane skutki.
Źródło: Polskie Radio/Daily Mail