Kontynent pęka od środka. Susza rusza płyty tektoniczne

Zmiany klimatu. Afryka się rozpada

Afryka Wschodnia wysycha od około 5 tys. lat. Aktywność w "uskokach w strefie ryftowej Afryki Wschodniej zwiększa się od czasu obniżenia się poziomu wód w dużych jeziorach" - podaje Live Science.

- Odkrycia te podkreślają dwukierunkową zależność między klimatem a tektoniką płyt - mówi prof. Christopher Scholz, geolog i fizyk, jeden z autorów badania, w rozmowie z serwisem naukowym. - Zazwyczaj myślimy o tym odwrotnie, że powstają góry i to zmienia lokalny lub regionalny klimat. Ale to może działać również w drugą stronę - dodał.

Okres wilgotny

Badania przeprowadzono nad Jeziorem Turkana w Kenii. Akwen ten liczy 250 kilometrów długości i 30 kilometrów szerokości. Jego głębokość miejscami sięga 120 metrów. "To jednak nic w porównaniu z poziomem sprzed ponad 5 tys., lat, kiedy jezioro było głębsze nawet o 150 metrów" - czytamy. Wówczas wilgotność na Czarnym Lądzie była znacznie większa niż obecnie. Okres "wilgotnej Afryki" trwał mniej więcej od 9,6 tys. do 5,3 tys. lat temu.

Zespół badawczy wziął pod lupę osady denne jezior, w celu określenia dawnego poziomu wody w jeziorze. "W trakcie badań zauważono wiele drobnych uskoków i śladów dawnych trzęsień ziemi w osadach" - relacjonuje Live Science, dodając, że płyta tektoniczna, która leży u podłoża Afryki, "rozsuwa się we wschodniej części kontynentu i może pewnego dnia rozdzielić się na dwie płyty z oceanem między nimi".

"Naukowcy odkryli, że po zakończeniu afrykańskiego okresu wilgotnego uskoki w jeziorze Turkana zaczęły się przesuwać szybciej, średnio o 0,17 milimetra rocznie. Ogółem, ryftowanie Afryki rozstępuje się z prędkością 6,35 milimetra rocznie" - czytamy.

Jezioro Turkana. Wzmożona aktywność tektoniczna na liniach uskoków

Na południowym brzegu jeziora Turkana znajduje się wulkan (z wciąż aktywną komorą magmową). Jak się okazuje, spadek poziomu wody od czasów afrykańskiego okresu wilgotnego, przyczynia się do "dekompresji płaszcza pod wulkanem". Woda zaś "wnika do komory magmowej wulkanu, rozdymając ją i prowadząc do wzmożonej aktywności tektonicznej na pobliskich liniach uskoków" - wyjaśnia Live Science. Naukowcy obecnie skupiają się na analizie zmian poziomu wody na przestrzeni 1,4 mln lat nad jeziorem Malawi.

• Toksyczna chmura nad Polską. W tych regionach jest najgorzej
• Trzydniowa śnieżyca zasypie Polskę. Amerykańscy meteorolodzy ostrzegają
• Tajemniczy projekt Putina na Arktyce. Baza na dryfującym lodzie

Źródło: Live Science/łl