Tajemnicze tunele odkryte pod Europą. Naukowcy nie są pewni ich funkcji

Niemieccy archeolodzy odkryli sieć tuneli w kraju związkowym Saksonia-Anhalt. Znaleziska odsłonięto pod koniec 2025 roku podczas badań poprzedzających budowę turbin wiatrowych. 

2026-02-15, 09:33

Tajemnicze tunele odkryte pod Europą. Naukowcy nie są pewni ich funkcji
W Niemczech odkryto sieć tuneli (zdjęcie ilustracyjne). Foto: Reynold Mainse/Design Pics/East News

Neolityczne monumenty pod ziemią 

Archeolodzy z Krajowego Urządu ds. Zarządzania Dziedzictwem i Archeologii Saksonia-Anhalt odkryli w Reinstedt serię zagadkowych, nakładających się na siebie struktur datowanych od późnego średniowiecza aż po IV tysiąclecie p.n.e.  

W trakcie wykopalisk natrafiono na trapezoidalny rów charakterystyczny dla monumentalnych założeń grobowych wznoszonych przez ludność kultury Baalberg w IV tysiącleciu p.n.e. Odkryto również młodsze pochówki z III tysiąclecia p.n.e., a także prawdopodobny kurhan z epoki brązu, datowany na II tysiąclecie p.n.e. 

Układ stanowiska wskazuje, że obszar ten był wykorzystywany przez tysiące lat, a kolejne społeczności nadbudowywały własne struktury na śladach wcześniejszych. 

Tajemniczy erdstall 

Największe zaskoczenie przyniosło jednak odkrycie znacznie późniejszej konstrukcji - tzw. erdstallu, czyli wąskiej podziemnej komory z systemem korytarzy. Tego typu obiekty, drążone były w pobliżu kościołów, cmentarzy i gospodarstw. Do dziś naukowcy nie są pewni, jaka była ich funkcja.

Jeden z odkrytych tuneli (Fot. Krajowy Urząd ds. Zarządzania Dziedzictwem i Archeologii Saksonia-Anhalt, Ulf Petzschmann)
Jeden z odkrytych tuneli (Fot. Krajowy Urząd ds. Zarządzania Dziedzictwem i Archeologii Saksonia-Anhalt, Ulf Petzschmann)

Wejście do erdstallu w Reinstedt wykuto bezpośrednio w ścianie neolitycznego wału ziemnego. Początkowo archeolodzy uznali obiekt za grób, jednak dalsze badania w lessowym podłożu odsłoniły zakrzywiony tunel o spadzistym sklepieniu, wysokości od 1 do 1,2 metra i szerokości sięgającej kilku metrów. 

Ślady rytuałów i nowe odkrycia w Niemczech 

Choć erdstalle rzadko zawierają artefakty, w Reinstedt znaleziono podkowę, szkielet lisa, kości drobnych ssaków oraz fragmenty ceramiki. Badacze przypuszczają, że pradawny, pogański monument grobowy mógł być w średniowieczu miejscem omijanym lub otaczanym szczególną aurą, co sprzyjało wykorzystywaniu go jako ukrytej przestrzeni o potencjalnym znaczeniu rytualnym.

Znalezione artefakty (Fot. Krajowy Urząd ds. Zarządzania Dziedzictwem i Archeologii Saksonia-Anhalt, Ulf Petzschmann)
Znalezione artefakty (Fot. Krajowy Urząd ds. Zarządzania Dziedzictwem i Archeologii Saksonia-Anhalt, Ulf Petzschmann)

Odkrycie wpisuje się w serię ostatnich znalezisk archeologicznych w Niemczech. W 2025 roku w Nadrenii Północnej-Westfalii odsłonięto relikty rzymskiej osady sprzed blisko 2000 lat, a na północy kraju - zespół wczesnośredniowiecznych przedmiotów, w tym rzadki krzyż.

Czytaj także:

Źródła: Archaelogy Magazine/PolskieRadio24.pl

Polecane

Wróć do strony głównej