Czytając "księgę życia". O możliwościach i granicach badań genetycznych
Genom to zapis informacji genetycznej, który nosimy w każdej komórce. W DNA zapisany jest nie tylko nasz wygląd, ale także skłonność do wielu chorób. Nie jest to jednak wyrok. Nowoczesne badania genetyczne pozwalają odczytywać fragmenty tej biologicznej instrukcji, przewidywać ryzyko chorób i dopasowywać leczenie do konkretnego pacjenta. Coraz więcej państw inwestuje w wielkie programy genomowe, bo wiedza o genach może zmienić sposób, w jaki zapobiegamy chorobom i leczymy ludzi. W audycji Samo zdrowie" rozmowa z dr. Magdaleną Kaliszewską, biolożką molekularną.
2026-03-10, 21:00
Ludzki genom to kompletny zestaw informacji genetycznej zapisanej w DNA. Składa się z około 3 miliardów par zasad i zawiera ponad 20 tysięcy genów, które sterują funkcjonowaniem komórek i procesami biologicznymi organizmu.
Badania genetyczne polegają na analizie fragmentów DNA w poszukiwaniu wariantów genów związanych z określonymi chorobami lub reakcją organizmu na leki. Dzięki nim można np. wykrywać dziedziczne predyspozycje do niektórych nowotworów, chorób metabolicznych czy schorzeń rzadkich. W medycynie rozwija się także farmakogenomika - dziedzina badająca, jak profil genetyczny pacjenta wpływa na skuteczność i bezpieczeństwo terapii.
Posłuchaj
Wynik testu genetycznego nie jest jednak prognozą pewnej choroby. Najczęściej oznacza jedynie zwiększone lub zmniejszone prawdopodobieństwo jej wystąpienia. Ostatecznie na zdrowie wpływają także styl życia, środowisko i czynniki losowe.
Mimo to wiele państw inwestuje w duże programy genomowe, licząc, że w przyszłości pozwolą one wcześniej wykrywać choroby, lepiej planować profilaktykę i rozwijać medycynę spersonalizowaną. Jednocześnie rośnie znaczenie regulacji dotyczących bezpieczeństwa danych - informacja genetyczna jest bowiem wyjątkowo wrażliwa, bo dotyczy nie tylko jednej osoby, ale często całych rodzin.
* * *
Audycja: Samo zdrowie
Prowadzi: Małgorzata Telmińska
Gościni: dr Magdalena Kaliszewska - biolożka molekularna
Godzina emisji: 19.33
Data emisji: 10.03.2026
Źródło: Polskie Radio 24