Co z obniżką marż na paliwa? Ekonomiści tłumaczą

Zdaniem dr Iwo Augustyńskiego, ekonomisty z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu decyzja rządu w sprawie cen paliw to kwestia miesięcy, nie dni. I wcale nie musi to być obniżka marż. 

2026-03-23, 14:33

Co z obniżką marż na paliwa? Ekonomiści tłumaczą
Ceny paliw na stacji Orlen blisko Skweru Wiedźmina, Łódź 22.03.2026 wieczór. Foto: Andrzej Mandel

Najważniejsze informacje w skrócie: 

  • Ekonomista dr Iwo Augustyński uważa, że rząd nie podejmie żadnych decyzji pozwalających obniżyć ceny paliw lub zahamować ich wzrost przed świętami 
  • Ewentualne ograniczenia marż czy inne regulacje mogą być w Polsce odebrane jako "zamach na wolność gospodarczą"
  • Ceny ropy gwałtownie wzrosły po ataku USA i Izraela na Iran i związanej z tym blokady Cieśniny Ormuz. Przełożyło się to na duży wzrost cen paliw na polskich stacjach - o 20-30% 

"Zamach na wolność gospodarczą" - tak Polacy będą widzieć interwencję na rynku paliw? 

Decyzja rządu o ewentualnej obniżce marż nie jest przesądzona i - jeśli zapadnie - to kwestia raczej miesięcy niż dni - ocenił doktor Iwo Augustyński. Ekonomista Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu odniósł się do rosnących cen wszystkich rodzajów paliw w związku z wojną na Bliskim Wschodzie. 

- Jedna sprawa, no to można jakoś reaktywować to, co już było sprawdzone, przetestowane, w związku z tym można by to wdrożyć jeszcze raz szybko. A druga sprawa, no to w naszym kraju zamach na wolność gospodarczą to jest tak jak wygląda, jak wygląda - powiedział Augustyński odnosząc się do pomysłów odgórnego regulowania marż. 

Spowalnia to, w efekcie, ewentualną reakcję rządu na wysokie ceny paliw na stacjach. Do tego nie jest znana forma interwencji rządu - a dostępnych jest kilka sprawdzonych form, od regulacji marż, poprzez obniżkę akcyzy czy czasowe obniżenie stawki VAT. 

- W związku z tym wszelkiego rodzaju pomysły regulacyjne ze strony państwa, projekty dotyczące ograniczenia marż, czyli cen... ekonomicznie, matematycznie jak najbardziej jest to sprawdzone, przetestowane, można wdrożyć. No ale tutaj jest jak jest, tak? I ja tutaj nie widzę możliwości, żeby to było realnie do wprowadzenia. Na pewno nie przed świętami - stwierdził dr Iwo Augustyński. 

Anatomia ceny: z czego można zrezygnować?

Litr paliwa to nie tylko ropa. Zobacz, co składa się na Twój rachunek i gdzie rząd ma realną władzę.

Szacunkowy podział ceny (Pb95/ON)
Rynek i Koszty (~55%)
Państwo i Podatki (~45%)
Ropa + Produkcja VAT + Akcyza + Opłaty

Surowiec i Rafineria

Cena baryłki ropy na giełdzie w Londynie oraz koszt jej przerobienia na gotowe paliwo.

Wpływ rządu: BRAK. To element zależny od giełd światowych, kursu dolara i globalnej podaży.

Podatki i opłaty państwowe

Główny silnik ceny końcowej (40-50%). W skład wchodzą: Akcyza, VAT, opłata paliwowa oraz emisyjna.

Wpływ rządu: PEŁNY. To jedyne miejsce, gdzie państwo może realnie obniżyć cenę (np. ruch Włoch: -25 eurocentów akcyzy).

Marża detaliczna stacji

Zysk właściciela stacji, który pokrywa koszty utrzymania punktu, pracowników i generuje finalny dochód.

Wpływ rządu: KONTROWERSYJNY. Odgórne limitowanie marży jest oceniane przez ekspertów jako zamach na wolność gospodarczą.

Konflikt napędza ceny ropy

Ceny ropy naftowej zaczęły rosnąć po zaatakowaniu przez USA i Izrael Iranu. W odwecie Iran zbombardował niektóre instalacje w państwach Zatoki Perskiej użyczających swojego terytorium pod bazy USA, a także de facto zablokował ruch przez Cieśninę Ormuz. 

W Polsce przełożyło się to na wzrosty cen paliw. Benzyny podrożały o ok. 20%, podobnie autogaz. Najmocniej zdrożał olej napędowy, bo o ok. 30%. Polski rząd nie podjął jeszcze żadnych kroków interwencyjnych, podczas gdy np. rząd Włoch zmniejszył na 20 dni pobieraną akcyzę o 25 eurocentów (ok. 1 zł). 

Warto podkreślić, że ceny ropy są bardzo niestabilne. 23 marca, po wpisie Donalda Trumpa o "produktywnych rozmowach" z Iranem baryłka ropy Brent staniała o blisko 7% i po raz pierwszy od kilku dni kosztuje poniżej 100 dolarów - o 14:20 kosztowała ok. 98 dolarów. 

Doniesieniom o rozmowach zaprzecza rząd w Teheranie.

Czytaj także: 

Źródło: PolskieRadio24.pl/Andrzej Mandel

Polecane

Wróć do strony głównej