Wielki Piątek inny niż wszystkie. Pustki i przejmująca cisza w Jerozolimie

Wielki Piątek w Jerozolimie

Okolice Bazyliki Grobu Pańskiego wyglądają w Wielki Piątek 2026 roku inaczej niż zwykle. Zamiast gwaru wiernych tłoczących się w wąskich uliczkach i otwartego uczestnictwa w nabożeństwach, pielgrzymów do Ziemi Świętej witają zamknięte drzwi, puste ulice i echo kościelnych dzwonów odbijające się od murów. W związku z trwającym konfliktem na Bliskim Wschodzie, oznaczającym zwiększone ryzyko bombardowań, to jedno z najświętszych miejsc chrześcijaństwa zostanie zamknięte dla pielgrzymów.

Dowiedz się więcej:

• Pustki przed Wielkanocą w świętym mieście. Co chwilę słychać alarmy

Triduum Paschalne w Ziemi Świętej. Obchody się odbędą, ale znacznie skromniej

Nie jest jednak tak, że obrzędy Wielkiego Piątku w Bazylice nie odbędą się. W wyniku porozumienia łacińskiego patriarchy Jerozolimy kard. Pierbattisty Pizzaballi i kustosza Ziemi Świętej o. Francesco Ielpo z rządem Izraela, liturgia Triduum Paschalnego odbędzie się, ale przy zamkniętych drzwiach w obecności bardzo niewielu osób. To także dlatego, że wewnątrz świątyni nie ma odpowiedniego schronu.

Tak wyglądają okolice Bazyliki Grobu Bożego w Jerozolimie (fot. Tomasz Sajewicz)

Otwarte pozostaną natomiast pozostałe kościoły w Ziemi Świętej. W parafiach będzie większa liczba liturgii tak, aby wszyscy chętni mogli w nich uczestniczyć.

Liturgia Wielkiego Piątku. Kościół upamiętnia mękę Chrystusa

Liturgia Wielkiego Piątku w Kościele katolickim jest upamiętnieniem męki i śmierci Jezusa Chrystusa na krzyżu. To jedyny dzień w roku, w którym w kościołach nie odprawia się mszy świętej. Tego dnia katolików obowiązuje ścisły post. 

Pierwszy typ liturgii sprawowany był przez papieża w kościele św. Jana Jerozolimskiego i obejmował odczytanie opisu Męki Pańskiej według św. Jana, modlitwę powszechną i procesję z relikwiami krzyża. Drugi typ liturgii, który upowszechnił się w średniowieczu w całej Europie, obejmował lekturę Pisma, adorację krzyża i udzielanie wiernym konsekrowanej wcześniej Komunii św. Współcześnie Wielki Piątek jest dniem skupienia i powagi. Z ołtarzy znikają kwiaty i świece, puste są tabernakula, a obrazy z wizerunkiem Chrystusa są zasłonięte.

Czytanie Pisma i adoracja Krzyża. Wielki Piątek w Kościele katolickim

Wieczorna liturgia Męki Pańskiej rozpoczyna się liturgią słowa. Celebrans i asysta wchodzą w ciszy. Przed ołtarzem przez chwilę leżą krzyżem, a po modlitwie wstępnej czytane jest proroctwo o Cierpiącym Słudze Jahwe i fragment Listu do Hebrajczyków. Następnie czyta się lub śpiewa, zwykle z podziałem na role, opis Męki Pańskiej według św. Jana.

Po homilii w bardzo uroczystej modlitwie powszechnej Kościół poleca Bogu siebie i cały świat, wyrażając w ten sposób pragnienie samego Chrystusa, aby wszyscy byli zbawieni. W sposób szczególny Kościół modli się o zachowanie pokoju na świecie, za starszych braci w wierze (żydów) i za rządzących państwami.

Centrum liturgii wielkopiątkowej stanowi uroczysta adoracja krzyża - adoracja Syna Bożego, który oddał życie za zbawienie wszystkich ludzi. Liturgia podkreśla bardziej chwałę odkupienia przez krzyż niż poniżenie przez mękę.

Wielki Piątek jest także dniem ścisłego postu. Zgodnie z zaleceniami Kościoła wierni mają tego dnia powstrzymać się od jedzenia mięsa, a także ograniczyć się do spożycia trzech posiłków: jednego do syta i dwóch niepełnych. Post obowiązuje wszystkich pełnoletnich do 60. roku życia.

Chrześcijanie wszystkich wyznań i obrządków stanowią zaledwie ok. 2 proc. mieszkańców Ziemi Świętej, zarówno z obszaru Izraela, jak i Autonomii Palestyńskiej. W większości mówią po arabsku.

Czytaj także: 

• Dramatyczne święta w Jerozolimie. "Cierń w naszych sercach"
• UE apeluje do Izraela po skandalu w Jerozolimie. "Wzywamy do poszanowania"

Źródła: Polskie Radio/mbl