Lato może pobić wszystkie rekordy. Meteorolodzy: nadciąga ekstremalne ocieplenie
Tegoroczne późne lato przyniesie niebezpieczne zjawiska pogodowe - przestrzegają europejscy synoptycy. Wszystko dlatego, że ku zachodnim wybrzeżom Ameryki Południowej zmierza wyjątkowo ciepły pacyficzny prąd, który zaburzy cyrkulację wody na świecie i wywoła mocniejsze niż zwykle El Niño. A to oznacza ryzyko potężnych suszy i pożarów w Australii oraz potężnych burz i powodzi w Ameryce Południowej.
2026-04-08, 17:13
Co to jest, i kiedy powstaje El Niño? Kluczowy jest ciepły prąd oceaniczny
Zjawisko zwane El Niño zachodzi, gdy słabną wschodnie pasaty utrzymujące rozgrzane słońcem wody Pacyfiku u wybrzeży Filipin i Indonezji. Masy ciepłej wody przemieszczają się wtedy ku wschodowi - w stronę Ameryki Południowej i Środkowej. Gdy tam dotrą, blokują wydostawanie się na powierzchnię chłodnych i bogatych w składniki odżywcze wód głębinowych, ogrzewając powietrze u wybrzeży Peru i Ekwadoru i zmieniając warunki klimatyczne na Ziemi.
Przepływ ciepłych wód ku wschodowi na Pacyfiku: po lewej sytuacja bez anomalii - brak El Niño, po prawej - anomalie, czyli przyczynek do powstania El Niño (fot. Science Photo Library/Science Photo Library/East News) Dowiedz się więcej:
Po drodze ciepłe masy powietrza ogrzewają jednocześnie powietrze nad Pacyfikiem wzdłuż równika, co prowadzi do powstawania silnych burz i huraganów. Zamiast nad Indonezją, tworzą się one jednak wówczas w rejonie Ameryki Południowej i Środkowej - tłumaczy Narodowa Administracja Oceaniczna i Atmosferyczna (NOAA). Podczas El Niño prąd strumieniowy Pacyfiku przesuwa się na południe, niosąc bardziej suchą i cieplejszą pogodę w północnych Stanach Zjednoczonych i Kanadzie oraz wilgotniejszą aurę na południu USA.
Tegoroczna anomalia El Niño może być wyjątkowo silna - wynika z prognoz meteorologów (opr. ECMWF)
Super El Niño. Tegoroczne prognozy mówią o wyjątkowo silnej anomalii
"Zwykłe" El Niño powstaje, gdy temperatura wody we wschodniej części równikowego Pacyfiku jest o około 0,5 stopnia Celsjusza wyższa niż długoletnia średnia. Tak zwane "super El Niño" tworzy się z kolei, gdy wschodni Pacyfik jest cieplejszy o 2 stopnie lub więcej, niż wynosi długoletnia średnia dla tego rejonu. Europejscy meteorolodzy przewidują, że w tym roku właśnie tak się stanie. Prognozowane anomalie wynoszą bowiem w większości znacznie powyżej 2 stopni Celsjusza, miejscami w sierpniu sięgając nawet prawie 4 stopni Celsjusza - wynika z modelu europejskiego centrum meteorologicznego ECMWF.
Niewykluczone, że tegoroczna anomalia zwana El Niño będzie równie intensywna, co najsilniejsze tego typu zjawiska w historii, w tym z lat 1982, 1997 i 2015. Zdaniem europejskich meteorologów będzie to miało poważne konsekwencje dla pogody na przełomie lata i jesieni, w tym dla wzorców burz, opadów i ekstremalnych temperatur.
Prognoza anomalii temperaturowych w rejonie tworzenia się El Niño (opr. ECMW)
Super El Niño nadciąga. Oto, na co trzeba się szykować
Odpowiednio wczesne dostrzeżenie oznak formowania się wyjątkowo silnego El Niño daje lepszą ocenę prawdopodobieństwa wystąpienia wielu zjawisk związanych z pogodą, w tym powodzi, suszy, fal upałów, huraganów i silnych burz - ocenia meteorolog z Laboratorium Dynamiki Geofizycznej Płynów Narodowej Administracji Oceanicznej i Atmosferycznej Nat Johnson. - Te wpływy pogodowe i klimatyczne zmieniają plony, rozprzestrzenianie się chorób, rybołówstwo i wiele innych części systemu ziemskiego, które wpływają na nasze codzienne życie - wskazał w CNN meteorolog.
Ekspert zaznacza, że wyjątkowo silne zjawiska El Niño wpływają na fale upałów w wielu częściach świata - w tym na ryzyko suszy i pożarów lasów w Australii. Inne obszary narażone na suszę to także północne części Ameryki Południowej (w tym części amazonki), Afryka środkowa i południowa oraz Indie. - El Niño może również powodować potężne opady deszczu, w szczególności w południowo-wschodniej Ameryce Południowej, ale także w USA, Iranie, Afganistanie i innych częściach południowo-środkowej Azji - przestrzega Johnson.
2026 rok może być rekordowy. Wszystko przez silne El Niño
El Niño niekorzystnie wpływa także na globalne ocieplenie. Za sprawą uwolnienia zgromadzonego w oceanach ciepła z powrotem do atmosfery, podnosi globalną średnią temperatury powierzchni Ziemi. Jeśli silne El Niño rzeczywiście powstanie, to niemal pewnym jest, że 2026 i 2027 rok znajdą się w czołówce najcieplejszych lat w historii pomiarów. Niewykluczone też, że zapiszą się jako najcieplejsze.
Meteorolodzy będą uważnie obserwować temperaturę wód na Pacyfiku, by zobaczyć, jak silne będzie El Niño. Jeśli europejski model okaże się prawdziwy, może to być nawet najsilniejsze takie zjawisko w historii - zaznacza CNN.
Czytaj także:
- Centra AI podnoszą temperaturę całych miast. 340 mln ludzi w zasięgu
- "To nie klimat nas zabije". Bill Gates wskazuje poważniejsze zagrożenia
- Klimat ociepla się z roku na rok. Eksperci alarmują i apelują o działania
Źródła: ECMW/CNN/Polskie Radio/mbl