To może być ekstremalne lato. Nadciąga Super El Niño

Temperatura wód Oceanu Spokojnego gwałtownie rośnie, a meteorolodzy ostrzegają przed przełomem w światowej pogodzie. W tym roku może rozwinąć się Super El Niño - rzadkie i wyjątkowo silne zjawisko, które pojawia się raz na dekadę lub jeszcze rzadziej. Jego skutkiem mogą być rekordowe upały, gwałtowne ulewy, susze i bardziej nieprzewidywalna aura na wielu obszarach świata.

2026-04-09, 20:20

To może być ekstremalne lato. Nadciąga Super El Niño
Super El Niño może przynieść w lato potężne upały. Foto: WxCharts

Zmiana wzorców pogodowych

Meteorolodzy porównują Super El Niño do potężnego "planetarnego silnika cieplnego", który uwalnia do atmosfery ogromne ilości energii zmagazynowanej w oceanie. Jednocześnie ma znaczący wpływ na globalne wzorce w pogodzie. Może wpływać na nie nawet przez kilka lat. Oddziałuje m.in. na wpływ pogody na rolnictwo na naszej planecie, na trasy burz, ale też na występowanie huraganów na Atlantyku.

Nadchodzi Super El Niño Nadchodzi Super El Niño

Źródłem zmiany globlanych wzorców jest obszar Oscylacji Południowej El Niño (w skrócie: ENSO), obejmujący równikowy - tropikalny - region Oceanu Spokojnego. Średnio co 1-3 lata dochodzi tam do zasadniczych zmian. Eksperci wyróżniają trzy fazy cyrkulacji ENSO na Pacyfiku:

  • La Niña - faza zimna, w której temperatura wody powierzchniowej w tropikalnej strefie Pacyfiku ulga ochłodzeniu (anomalia ujemna). Z La Niña mieliśmy do czynienia na przestrzeni ostatniego roku. To jeden z kluczowych czynników, za sprawą którego ostatnia zima była mroźna i śnieżna
  • El Niño - faza ciepła, w której temperatura wody w Pacyfiku ociepla się powyżej normy (anomalia dodatnia). Meteorolodzy prognozują nadejście tego zjawiska w tym roku
  • Faza neutralna - przejściowa
Obszar ENSO (źródło: Severe-Weather.eu) Obszar ENSO (źródło: Severe-Weather.eu)

Każda faza ENSO ma istotny wpływ na złożony system sprzężenia zwrotnego ocean-atmosfera. Zmiany te stopniowo wpływają na globalną cyrkulację, zmieniając wzorce pogodowe na całym świecie - wskazują meteorolodzy. Mówimy więc o czynniku telekoneksyjnym, czyli oddziałującym na odległość.

Silne anomalie temperatury wody w Pacyfiku (źródło: Severe-Weather.eu) Silne anomalie temperatury wody w Pacyfiku (źródło: Severe-Weather.eu)

Wraz z nasileniem się wiatrów wschodnich (pasatów), ciepła woda powierzchniowa spychana jest ze wschodu przez tropikalny Pacyfik na zachód. To sprawia, że głębsza (zimniejsza) woda przemieszcza się bliżej powierzchni. Zjawisko określane jest upwellingiem (wynoszeniem). Gdy zachodzi - rozwija się La Niña. Ale gdy pasaty słabną, a tym samym mieszanie się wody w oceanie traci intensywność - woda powierzchniowa ogrzewa się, a tym samym powstaje El Niño.

Fazy ciepła i zimna (źródło: Severe-Weather.eu) Fazy ciepła i zimna (źródło: Severe-Weather.eu)

Ekstremalna pogoda

Niekiedy, prawdopodobnie zdarzy się to w tym roku, anomalie związane z El Niño są tak silne, że określa się to zjawisko mianem Super El Niño. Jest to jego ekstremalna wersja. O Super El Niño mówimy wówczas, gdy anomalia przewyższa normę (średnią wieloletnią z lat 1991-2020) o 2 lub więcej stopni Celsjusza.

Super El Niño może "spowodować silne zaburzenie cyrkulacji atmosferycznej" - zauważa Severe-Weather.eu. Słowem, pogoda za jego sprawą w kolejnych miesiącach stanie się bardziej gwałtowna i nieprzewidywalna. Należy się zatem spodziewać - zwłaszcza późnym latem, gdy Super El Niño w pełni się rozwinie - następujących tendencji w pogodzie:

  • nawalnych opadów deszczu i wichur, mogących prowadzić do lokalnych zniszczeń, w tym podtopień i powodzi błyskawicznych
  • rekordowych upałów
  • przedłużających się okresów suszy
  • zmian tras burz
Meteorolodzy prognozują nadejście Super El Niño (źródło; NOAA; grafika: Severe-Weather.eu) Meteorolodzy prognozują nadejście Super El Niño (źródło; NOAA; grafika: Severe-Weather.eu)

Raz na dekadę albo rzadziej

O ile El Niño występuje co kilka lat, o tyle "super zjawiska" są spotykane przeważnie raz na 10 lat bądź rzadziej. Poprzednie tego typu zjawiska odnotowano w sezonach 2015/16, 1997/98 i 1982/83. Severe-Weather wyjaśnia, że jeśli zawartość ciepła w zachodniej części regionu ENSO jest bardzo wysoka przed rozpoczęciem zjawiska El Niño - ma to miejsce w tym roku - to "wyładowanie energii stamtąd jest znacznie silniejsze". A to prowadzi do powstania Super El Niño. Szanse na wystąpienie tego zjawiska w tym roku są bardzo duże.

Pogodę można porównać do konkretnych kwestii wypowiadanych przez aktora na scenie w sztuce, które są bardzo specyficzne i mogą się różnić - podają meteorolodzy. Ale czynniki sezonowe, jak El Niño, "są niczym scenariusz i sceneria". To znaczy "podpowiadają nam, czy będziemy oglądać dramat, czy komedię, dzięki czemu dokładnie wiemy, jakiego »spektaklu« możemy się spodziewać w nadchodzących miesiącach" - czytamy.

Czytaj także:

Źródło: Severe-Weather.eu/łl

Polecane

Wróć do strony głównej