Kryzys energetyczny 2026: KE chce powrotu pracy zdalnej i tańszych biletów
W tym tygodniu Komisja Europejska ma przedstawić rozwiązania, które mają zmniejszyć presję na wysokie ceny paliw. Promować będzie tańszy transport publiczny i pracę zdalną, ale też wspierać państwa członkowskie w ochronie odbiorców wrażliwych czy zagrożonych sektorów.
2026-04-20, 14:42
Najważniejsze informacje w skrócie:
- W środę 22 kwietnia Komisja Europejska przedstawi komunikat w sprawie energii. Ma on być odpowiedzią na wywołany wojną USA i Izraela z Iranem kryzys energetyczny
- Wśród rozwiązań mają się pojawić te znane z kryzysu w 2022, w tym pomoc publiczna dla najbardziej wrażliwych grup ludności i sektorów gospodarki. KE chce dać więcej swobody w udzielaniu tej pomocy
- Dodatkowo KE ma przedstawić rekomendacje dotyczące zmniejszenia presji na ceny paliw poprzez zmniejszenie ich zużycia. Wśród nich mają się znaleźć - zalecenie większego dotowania transportu publicznego czy promowania pracy zdalnej
Komisja Europejska szykuje odpowiedź na kryzys energetyczny
W środę 22 kwietnia 2026 r. KE przedstawi komunikat w sprawie energii, który ma być odpowiedzią na kryzys energetyczny związany z wojną USA i Izraela przeciwko Iranowi oraz zablokowaniem cieśniny Ormuz. Następnego dnia szefowa KE Ursula von der Leyen uda się na Cypr, gdzie zaprezentuje rozwiązania przywódcom państw członkowskich na nieformalnym szczycie.
Rozwiązaniem, które w ocenie Ursuli von der Leyen sprawdziło się podczas kryzysu energetycznego w 2022 roku po rosyjskiej napaści na Ukrainę, a które teraz Komisja chce dopracować, są narodowe programy wsparcia dla najbardziej narażonych grup i sektorów. Von der Leyen zapowiedziała, że jeszcze w kwietniu chce zmienić zasady przyznawania pomocy publicznej, by dać państwom członkowskim "więcej przestrzeni" do udzielania takiego wsparcia.
Pomoc nie zwolni z reguł fiskalnych
Komisja naciska jednak przy tym, by pomoc publiczna udzielana w odpowiedzi na wysokie ceny paliw była ukierunkowana na odbiorców wrażliwych i sektory najbardziej narażone na wysokie ceny energii. KE chce też, by państwa nie tylko szybko wprowadzały wsparcie, ale też, by zapewniły możliwość rezygnacji z niego, gdy tylko kryzys minie i ceny paliw na światowych rynkach spadną.
Państwa członkowskie na pewno nie mogą obecnie liczyć na zawieszenie unijnej dyscypliny dotyczącej budżetów krajowych. Szefowa Komisji Europejskiej ogłosiła w zeszłym tygodniu, że poluzowania reguł fiskalnych w związku z wydatkami na energię nie ma na stole. Według niej w tym momencie nie zostały spełnione warunki umożliwiające wprowadzenie tzw. klauzuli wyjścia w ramach procedury nadmiernego deficytu. Dlatego - według von der Leyen - państwa powinny wprowadzać narodowe programy wsparcia unikając powiększania luki budżetowej.
🚆 Niemiecki bilet za 49 euro
Historyczny spadek sprzedaży benzyny w Niemczech bezpośrednio po wprowadzeniu biletu.
🚗 Bariera przesiadki
Eksperyment udowodnił, że kierowcy nie są "przyspawani" do aut. Główną przeszkodą w wyborze pociągu był dotychczas skomplikowany cennik i wysoki koszt pojedynczego przejazdu.
🇪🇺 Sygnał dla Brukseli
Wyniki z Niemiec to twardy argument dla Komisji Europejskiej. Pokazują, że systemowe dotowanie tanich biletów może być skuteczniejsze niż jakiekolwiek kampanie edukacyjne czy zakazy wjazdu.
Efekt substytucji
W ekonomii to zjawisko, w którym konsument zastępuje droższe dobro (paliwo/auto) tańszym zamiennikiem (bilet kolejowy), o ile oferują one podobną użyteczność i komfort.
Dotowanie transportu publicznego i praca zdalna wśród recept na oszczędzanie paliw
KE ma także zaproponować rekomendacje dotyczące oszczędzania zużycia paliw kopalnych. Z dokumentu, do którego dotarł brytyjski dziennik „Financial Times” wynika, że rekomendacje te będą dotyczyć np. pracy zdalnej. Według gazety KE w załącznikach do projektu komunikatu stwierdziła, że firmy powinny być zachęcane do zapewnienia co najmniej jednego dnia obowiązkowej pracy zdalnej, tam gdzie jest to możliwe.
Komisja ma również zalecić dotowanie transportu publicznego oraz obniżenie podatku VAT na pompy ciepła, kotły i panele słoneczne.
Kraje członkowskie nie muszą wdrażać tych rozwiązań, ponieważ rekomendacje KE są niewiążące. Taki sam charakter miały zalecenia KE z 2022 r., kiedy firmy i obywatele byli nakłaniani do obniżenia temperatury na termostatach o jeden stopień Celsjusza.
W ocenie KE takie zalecenia i towarzyszące im kampanie informacyjne mogą przynosić realne oszczędności, co pokazuje kryzys z 2022 r. Według Eurostatu w okresie od sierpnia 2022 r. do stycznia 2023 r. zużycie gazu ziemnego w UE spadło o 19,3 proc. w porównaniu z zużyciem w tych samych miesiącach w latach 2017–2022.
Również dotowanie transportu publicznego ma sens. Wprowadzenie w Niemczech Deutschlandticket (wspólny bilet na wszystkie środki transportu publicznego z wyjątkiem pociągów dalekobieżnych i ICE, odpowiedniki polskiego EIP oraz IC i EIC) przyczyniło się do wyraźnego, choć nie rewolucyjnego spadku popytu na paliwo w sektorze prywatnym. Szacunki mówią, że w szczytowym momencie był on niższy nawet o 7%, co mierzono głównie na podstawie spadków emisji dwutlenku węgla.
Czytaj także:
- UE reaguje na obniżkę cen paliw. Przysłała list do władz Polski
- Pakiet CPN do połowy maja? Domański: odejście jeszcze przedwczesne
- Loty będą odwoływane? Minister informuje o zapasach paliwa lotniczego w Polsce
Źródło: PAP/Andrzej Mandel