Polscy seniorzy na emigracji. "Narzekają na koszty życia, a nie na same świadczenia"
W audycji "Portfel Seniora" w niedzielę 3 maja, z okazji Dnia Polonii i Polaków za Granicą, tematem była sytuacja materialna i społeczna starszych rodaków żyjących poza ojczyzną.
2026-05-05, 09:27
Posłuchaj
Najważniejsze informacje w skrócie:
- Sytuacja ekonomiczna polskich seniorów na emigracji jest drastycznie zróżnicowana; podczas gdy na Zachodzie głównym problemem są rosnące koszty utrzymania, na Wschodzie emeryci zmagają się ze skrajnym ubóstwem i trudnościami wynikającymi z trwającej wojny.
- Barierą w utrzymywaniu regularnych relacji z ojczyzną i udziale w takich wydarzeniach jak krakowskie Senioralia stają się ceny biletów lotniczych, co zmusza organizacje polonijne do poszukiwania zewnętrznego wsparcia finansowego, m.in. z funduszy Senatu RP.
- Mimo chęci powrotu do kraju, seniorzy ze Wschodu rzadko decydują się na relokację bez wsparcia rodziny na miejscu, z kolei na Zachodzie pojawia się nowy trend migracji zamożniejszych polskich emerytów do państw o ciepłym klimacie, takich jak Hiszpania czy Cypr.
Gośćmi programu byli Tomasz Wiśniewski z organizacji Yster w Wielkiej Brytanii, Łukasz Salwarowski reprezentujący Stowarzyszenie Manko i Głos Seniora, oraz Wiktoria Laskowska ze środowiska polonijnego w ukraińskim Żytomierzu.
Tomasz Wiśniewski: Koszty życia w Wielkiej Brytanii pochłaniają zachodnie emerytury
Przedstawiciel organizacji Yster w Wielkiej Brytanii zwrócił uwagę, że komfort życia zależy przede wszystkim od tego, w jakim państwie seniorzy wypracowali swoje świadczenia. Osoby posiadające emerytury zachodnie mają wyższe poczucie bezpieczeństwa, jednak inflacja sprawia, że rachunki stają się dla nich coraz większym obciążeniem. Zauważył również, że młodsi emeryci przebywający na wyspach niemal zawsze decydują się na kontynuowanie pracy zarobkowej, aby uzupełnić domowy budżet.
– Wysokie koszty życia, szczególnie w krajach takich jak Wielka Brytania, sprawiają, że nawet relatywnie wysokie świadczenia nie gwarantują pełnego komfortu. Nasi rodacy zwracają uwagę na rosnące ceny energii, prywatnych usług medycznych oraz wynajmu mieszkań. W efekcie narzekania dotyczą znacznie częściej bieżących kosztów utrzymania niż samej wysokości otrzymywanych emerytur – wyjaśnił Tomasz Wiśniewski.
Dodał, że polscy emigranci starają się regularnie odwiedzać kraj, jednak dla wielu barierą stają się koszty podróży lotniczych, przez co wyjazdy wymagają długoterminowego planowania finansowego.
Łukasz Salwarowski: Samotność łączy emigrantów niezależnie od państwa
Prezes Stowarzyszenia Manko, współpracującego z ponad pięćdziesięcioma organizacjami polonijnymi na świecie, zaznaczył, że kondycja materialna wschodu i zachodu jest nieporównywalna. Podkreślił jednak, że uniwersalnym problemem polskich seniorów pozostaje samotność oraz izolacja, szczególnie uciążliwa w przypadku braku wsparcia ze strony dzieci.
– Sytuacja materialna seniorów na Wschodzie jest obiektywnie znacznie gorsza. Zła kondycja ekonomiczna takich państw jak Ukraina, Mołdawia czy Białoruś bezpośrednio przekłada się na poziom życia mieszkających tam Polaków. Niezależnie jednak od statusu majątkowego, wspólnym mianownikiem dla emigrantów na całym świecie pozostaje samotność, która jest szczególnie dotkliwa dla osób pozbawionych wsparcia rodziny i współmałżonka – stwierdził Łukasz Salwarowski.
Ekspert zauważył, że powrót do ojczyzny z państw zachodnich jest organizacyjnie możliwy, natomiast w przypadku Wschodu relokacja bez czekających w Polsce bliskich jest w zasadzie nierealna. Zwrócił także uwagę na rosnącą popularność wyjazdów dobrze sytuowanych, polskich emerytów do cieplejszych krajów europejskich, takich jak Wyspy Kanaryjskie czy Majorka.
💡 Dlaczego "zachodnia emerytura" to często za mało?
Iluzja Nominalna
Świadczenia (np. brytyjskie funty) przeliczane na złotówki wydają się ogromne z perspektywy rodziny w Polsce. W rzeczywistości jednak, w państwach takich jak Wielka Brytania, kwoty te pozycjonują seniorów w niższej klasie średniej.
Życie "na styk"
Szalejąca inflacja, gigantyczne koszty czynszów i drastyczne podwyżki cen energii na Zachodzie pożerają lwią część emerytury. Wielu seniorów po opłaceniu podstawowych rachunków dysponuje bardzo ograniczonym budżetem na bieżące życie.
Bariera lotnicza
Z tego powodu wielu emigrantów rezygnuje z wizyt w Polsce. Rosnące ceny biletów lotniczych stały się dla nich zaporowym obciążeniem. "Okazje tanich linii" to dziś mit, zwłaszcza w kluczowych sezonach: wakacyjnym i przedświątecznym.
Obraz zamożnego wujka z Anglii czy cioci z Niemiec często nie przystaje do dzisiejszych realiów makroekonomicznych. Wysokie zarobki na Zachodzie są błyskawicznie neutralizowane przez nieproporcjonalnie wysokie koszty utrzymania w tamtejszych gospodarkach.
Wiktoria Laskowska: Starych drzew się nie przesadza. Trudna sytuacja na Ukrainie
Rzeczywistość najstarszych Polaków na Wschodzie zrelacjonowała działaczka polonijna z Żytomierza. Tamtejsi seniorzy, utrzymujący się z minimalnych świadczeń, zmagają się z codziennym zagrożeniem oraz przewlekłym stresem wywołanym trwającą wojną.
– Sytuacja polskich seniorów w Żytomierzu i na całej Ukrainie jest dziś niezwykle trudna. To ludzie, którzy przetrwali represje i przepracowali całe życie, a dziś muszą mierzyć się z samotnością i niepewnością. Wojna przyniosła realne zagrożenie życia oraz stres psychiczny. Do tego dochodzą bardzo niskie emerytury, które nie wystarczają nawet na podstawowe potrzeby, takie jak żywność czy leki – relacjonowała Wiktoria Laskowska.
Zapytana o powody pozostawania w kraju objętym konfliktem zbrojnym, odpowiedziała, że osoby starsze obawiają się utraty dachu nad głową i oderwania od lokalnej, znanej im społeczności. Potrzebują opieki we własnym środowisku oraz bezpośredniej pomocy z Polski, doceniając organizowane przez krajowe instytucje transporty z żywnością i darami.
- Tak wygląda budżet singla. Marzec znów namieszał w wydatkach
- Rodzina na cenowej pauzie. Marzec tańszy o jeden bilet autobusowy
- Emeryta stać na więcej. Waloryzacja wygrała z cenami w sklepach
Źródło: Polskie Radio 24
Prowadząca: Anna Grabowska
Opracowanie: Michał Tomaszkiewicz