26 sierpnia

1789 - Konstytuanta Republiki Francuskiej uchwaliła Deklarację Praw Człowieka i Obywatela. Był to programowy dokument Wielkiej Rewolucji Francuskiej, głoszący zasady równości wobec prawa, suwerenności narodów, podziału władz, niedopuszczalności oskarżenia i aresztowania poza wypadkami określonymi ustawą, a także wolności wyznania i wolności słowa. Deklaracja wywarła ogromny wpływ na dalsze kształtowanie się politycznych i społecznych stosunków w Europie.

Pozostałe wydarzenia:

1278 - W bitwie pod Suchymi Krutami król Niemiec Rudolf Habsburg zwyciężył czeskiego króla Przemysła Ottokara II, który zginął na polu walki. Był to początek przyszłej potęgi Habsburgów. 

1346 - Zmarł Jan Luksemburski, król Czech od 1310 roku, wspomagał wyprawy krzyżackie na Polskę i Litwę, uczestnik licznych turniejów rycerskich. Nawet po utracie wzroku nie zmienił trybu życia, poległ pod Crècy walcząc po stronie francuskiej z Anglikami. 665 rocznica

1666 - Zmarł Frans Hals, holenderski malarz, jeden z najwybitniejszych portrecistów europejskich, jako jeden z pierwszych posługiwał się kontrastami czystej bieli z ciemną tonacją obrazów, malował techniką alla prima, bezpośrednio na płótnie. Tworzył portrety grupowe i indywidualne oraz sceny rodzajowe: "Błazen grający na lutni", "Cyganka", "Portret mężczyzny w kapeluszu", "Bankiet oficerów gwardii cywilnej św. Jerzego". 345 rocznica

1723 - Zmarł Antony van Leeuwenhoek, holenderski przyrodnik, twórca podstaw mikrobiologii. Posługując się mikroskopem własnej konstrukcji dokonał obserwacji czerwonych ciałek krwi i odkrył istnienie bakterii. Urodził się 24 października 1632 roku. 

1740 - Urodził się Joseph Michel Montgolfier, francuski wynalazca, który wraz z bratem zbudował pierwszy balon na gorące powietrze. Zmarł 26 lipca 1810 roku.  

1743 - Urodził się Antoine Lavoisier, chemik francuski, uważany obok Boyle'a i Daltona za twórcę współczesnej chemii. Sformułował pierwszą wersję prawa zachowania masy, odkrył, że tlen jest niezbędny przy spalaniu oraz w procesie produkcji kwasów, przyczynił się do zreformowania nomenklatury chemicznej. Jego praca "Elementarne zagadnienia chemii" uważana jest za pierwszy nowoczesny podręcznik chemii. Zmarł 8 maja 1794 roku. 

1842 - Urodził się Karol Rolow Miałowski, kubański generał polskiego pochodzenia, uczestnik walk o niepodległość Kuby, generalny inspektor wojsk kubańskich, minister skarbu. (zm. 1907)

1850 - Urodził się Charles Robert Richet, francuski fizjolog, lekarz, poeta, profesor na uniwersytecie w Paryżu. Zajmował się leczeniem gruźlicy i padaczki. Za badania zjawiska anafilaksji otrzymał Nagrodę Nobla w 1913 roku w dziedzinie medycyny. Zmarł 4 grudnia 1935 roku.                    

1867 - Odbył się pierwszy Międzynarodowy Kongres Lekarzy w Paryżu.

1880 - Urodził się Guillaume Apollinaire, właściwie Wilhelm Kostrowicki, francuski poeta polskiego pochodzenia. Był jednym z przywódców francuskiej awangardy poetyckiej, związany z kubizmem i surrealizmem. Zmarł 9 listopada 1918 roku. 

1882 - Urodził się James Franck, niemiecki fizyk. W 1925 roku otrzymał nagrodę Nobla za przeprowadzenie doświadczeń, które pozwoliły na zbadanie struktury atomu. Uczestniczył w  badaniach nad konstrukcją bomby atomowej w Stanach Zjednoczonych. Zmarł 21 maja 1964 roku.      

1883 - Urodził się Kazimierz Pużak, sekretarz generalny PPS. W czasie okupacji jeden z przywódców WRN. Aresztowany przez UB w 1948 roku. Zmarł w więzieniu 30 kwietnia 1950 roku. Pośmiertnie został uniewinniony 19 kwietnia 1989 roku. 

1888 - Urodził się Thomas Stearns Eliot, poeta brytyjski, autor poematów: "Jałowa ziemia", "Próżni ludzie", "Podróż Trzech Mędrców", "Cztery kwartety", laureat Literackiej Nagrody Nobla w 1948 roku. Zmarł 4 stycznia 1965 roku. 

1895 - Urodził się Jerzy Kuryłowicz, językoznawca, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego i Jagiellońskiego. Jego prace stanowią podstawową lekturę z zakresu językoznawstwa indoeuropejskiego, przyczynił się także do rozwoju metodologii językoznawstwa diachronicznego, w tym rekonstrukcji wewnętrznej. Do ważniejszych jego publikacji należą: "L'Apophonie en indo-européen", "The Inflectional Categories of Indo-European". Zmarł 28 stycznia 1978 roku.

1899 - Urodził się Rufino Tamayo, jeden z najwybitniejszych malarzy meksykańskich 20. wieku. Jego twórczość miała charakter uniwersalny, łączył pierwiastki meksykańskiej kultury ludowej z elementami sztuki europejskiej. Zmarł 24 czerwca 1991 roku.

1908 - Urodziła się Natalia Gałczyńska, pisarka i tłumaczka literatury rosyjskiej, autorka utworów dla dzieci i młodzieży, żona Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego. Zmarła 22 listopada 1976 roku. 

1910 - Urodziła się Matka Teresa z Kalkuty, katolicka siostra zakonna, z pochodzenia Albanka, posiadająca obywatelstwo indyjskie, prowadząca w Indiach działalność humanitarną, założycielka kongregacji sióstr Miłosierdzia Bożego, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla z 1979 roku. Beatyfikowana w 2003 roku. Zmarła 5 września 1997 roku.   

1910 - Zmarł William James, amerykański filozof i psycholog, współtwórca pragmatyzmu, inicjator psychologii funkcjonalnej. Urodził się 11 stycznia 1842 roku.

1910 - W Kopenhadze rozpoczęła się trzydniowa Międzynarodowa Konferencja Kobiet Socjalistek, podczas której ustalono dzień święta kobiet na 8 marca każdego roku. 

1914 - Urodził się Julio Cortázar, argentyński pisarz, w którego utworach przeplata się świat rzeczywisty i fantastyczny. Autor opowiadań "Koniec zabawy", "Dla wszystkich ten sam ogień", "Ośmiościan" i powieści "Gra w klasy", "Książka dla Manuela", "Egzamin". Zmarł 11 lutego 1984 roku.  

1920 - Urodził się Stefan Stuligrosz, dyrygent, muzykolog, profesor akademii muzycznej w Poznaniu. W 1945 roku zorganizował chór chłopięco-męski "Poznańskie Słowiki", którego został kierownikiem artystycznym i dyrygentem. Chór pod jego dyrekcją koncertował w  Europie, w USA, Kanadzie, Japonii, w 1992 roku wystąpił w Koncercie Galowym w Dniu Narodowym Polski na Wystawie Światowej EXPO w Sewilli. Skomponował ponad 600 utworów, przede wszystkim religijnych utworów chóralnych. Kawaler Orderu Orła Białego. 

1910 - Zmarł William James, amerykański psycholog, filozof, pedagog. Zwolennik funkcjonalizmu i prekursor behawioryzmu i psychologii humanistycznej, autor dogłębnych analiz i samoobserwacji "strumienia świadomości" oraz słynnego pytania "Czy świadomość istnieje?"; autor prac "Zasady psychologii", "Doświadczenia religijne", "Pragmatyzm".  

1920 - Konstytucja USA przyznała kobietom prawo wyborcze. 

1934 - Stanisława Walasiewiczówna na Światowych Igrzyskach Kobiet, ustanowiła rekord świata w biegu na 100 metrów w czasie 11,5 sekundy. 

1938 - Zmarł Teodor Axentowicz, malarz, przedstawiciel Młodej Polski. Był autorem obrazów rodzajowych i symbolicznych, portretów kobiet i dzieci. Wykładał w Szkole Sztuk Pięknych  w Krakowie. Urodził się 13 maja 1859 roku. 

1940 - Pierwszy nalot brytyjskiego lotnictwa bombowego na Berlin.         

1943 - Zginął w walce z radzieckimi partyzantami Antoni Burzyński "Kmicic", dowódca pierwszego oddziału partyzanckiego Armii Krajowej w Okręgu Wilno. Wraz z nim zginęło 50. żołnierzy AK. 

1943 - Urodził się Tadeusz Nalepa, kompozytor, gitarzysta, wokalista i autor tekstów, nazywany "ojcem polskiego bluesa". Do największych przebojów grupy "Blackout", w której występował, należą: "Gdybyś kochał, hej!", "Poszłabym za tobą", "Kiedy byłem małym chłopcem". Zespół działał do 1980 roku, później artysta występował i nagrywał pod własnym nazwiskiem. Zmarł 4 marca 2007 roku.

1956 - W Częstochowie podczas manifestacji społeczeństwa biskup Michał Klepacz odczytał, pod nieobecność uwięzionego prymasa Stefana Wyszyńskiego, tekst "Ślubów Jasnogórskich". 55 rocznica

1964 - Urodził się Mariusz Bonaszewski, aktor Teatru Narodowego w Warszawie. Zagrał między innymi w sztukach "Edward II", "Noc listopadowa", "Wiśniowy sad". Grał w filmach "Marszałek Piłsudski", "Jak narkotyk", "Wrota Europy", "Chaos", "Klasa na obcasach". 

1967 - Zmarł Marian Walentynowicz, grafik i karykaturzysta, twórca ilustracji do "Przygód Koziołka Matołka" Kornela Makuszyńskiego. Urodził się 20 sierpnia 1896 roku.

1972 - Zmarł sir Francis Chichester, brytyjski żeglarz, który na  przełomie roku 1966 i 67 wsławił się samotną podróżą dookoła świata na jachcie "Gypsy Moth IV". Autor licznych książek i podręczników żeglarstwa. Urodził się 17 września 1901 roku.

1974 - Zmarł Charles Lindbergh, generał, amerykanski pionier lotów samolotowych. W 1927 roku pierwszy samotnie przeleciał przez Atlantyk bez międzylądowań. Trasę blisko 6000 kilometrów pokonał w  33 godziny i 12 minut. Urodził się 4 lutego 1902 roku.

1978 - Patriarcha Wenecji kardynał Albino Luciani został wybrany na papieża i przyjął imię Jan Paweł I. Sprawował swój pontyfikat tylko 33 dni. Zmarł nagłą śmiercią 28 września 1978 roku. Jego następcą został Karol Wojtyła, który przyjął imię Jan Paweł II.

1978 - Zmarł Charles Boyer, francuski aktor filmowy, czterokrotnie nominowany do Oscara. Grał w filmach: "Pani Walewska", "Guwernantka", "Algier", "Gasnący płomień". Urodził się 28 sierpnia 1899 roku.

1979 - Zmarł Mika Waltari, fiński powieściopisarz, dziennikarz i krytyk literacki, jeden z najbardziej twórczych i znanych na świecie fińskich pisarzy. Napisał 29 powieści, wśród nich "Obcy przyszedł na farmę", "Krwawy ślad", "Niebezpieczna gra", "Egipcjanin Sinuhe", "Tajemnice Królestwa". Jest także autorem nowel, zbiorów opowiadań, tomów poezji i ponad 20. sztuk teatralnych. Urodził się 19 września 1908 roku.

1982 - Zmarła Anna German, piosenkarka, kompozytorka popularna w latach 60. i 70. Wylansowała przeboje: "Człowieczy los", "Tańczące Eurydyki", "Bal u Posejdona", "Zakwitnę różą", "Tak pragnę żyć". Urodziła się 14 lutego 1936 roku.

1989 - Zmarł Irving Stone, amerykanski pisarz, autor zbeletryzowanych biografii artystów, pisarzy i uczonych. Bohaterami jego powieści byli -   Vincent van Gogh ("Pasja życia"), Michał Anioł ("Udręka i ekstaza"), Jack London ("Miłość jest wieczna") i Zygmunt Freud ("Bezmiar sławy"). 

1989 - Zmarła Wanda Żółkiewska, pisarka, autorka sztuk teatralnych i scenariuszy filmowych - "Historia żółtej ciżemki" oraz książek dla dzieci i młodzieży: "Ślady rysich pazurów", "Przyjaciele mojego dziecinstwa", "Szabla z perłą", "Sekrety Amelki", "Czarodziej".

1989 - Papież Jan Paweł II mianował księdza profesora Józefa Kowalczyka arcybiskupem i nuncjuszem apostolskim w Polsce.

1993 - Prezydent Rosji Borys Jelcyn i Czech - Vaclav Havel podpisali w Pradze umowę o przyjaźni i współpracy, uznając, że inwazja wojsk Układu Warszawskiego w 1968 roku była "niedopuszczalnym użyciem siły". 

1996 - Zmarł Czesław Zgorzelski, historyk literatury polskiej, znawca literatury romantycznej, edytor dzieł Adama Mickiewicza. Wykładowca Uniwersytetu Wilenskiego i profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Urodził się 17 marca 1908 roku. 15 rocznica

1998 - Albania, Bułgaria, Grecja, Macedonia, Rumunia, Turcja i Włochy podpisały w Skopje porozumienie o utworzeniu Wielonarodowych Sił Pokojowych Europy Południowo-Wschodniej. 

2000 - Zmarł Wojciech Żukrowski, pisarz, autor utworów o tematyce wojenno-okupacyjnej i współczesnej. Do najbardziej znanych należą opowiadanie "Z kraju milczenia" oraz powieści "Dni klęski" i "Kamienne tablice". Jest także autorem reportaży i szkiców z Wietnamu, Laosu i Indii. Urodził się 14 kwietnia 1916 roku.

2005 - Zmarł Janusz Bąkowski, grafik, malarz, rzeźbiarz, członek Związku Polskich Artystów Fotografików, współtwórca Małej Galerii w Warszawie.

2008 - Zmarł Mieczysław Klimowicz, historyk literatury, profesor i rektor Uniwersytetu Wrocławskiego, członek Polskiej Akademii Nauk, autor ponad 150. publikacji naukowych poświęconych polskiemu Oświeceniu: "Prekursorzy Oświecenia", "Początki teatru stanisławowskiego". Urodził się 14 grudnia 1919 roku.