Lato 2026 może być upalne. Meteorolodzy wskazali decydujące czynniki

Lato 2026. Jaka będzie pogoda?

W poniedziałek 1 czerwca rozpocznie się meteorologiczne lato. Do astronomicznego i kalendarzowego pozostał jeszcze niespełna miesiąc, jednak wzorce w pogodzie są obecnie wyraźne. Można wyczytać z nich pewne tendencje, które z dużą dozą prawdopodobieństwa będą wpływały na cyrkulację w atmosferze przez cały okres letni.

El Niño i globalne wzorce

Obecnie w tropikalnej części Oceanu Spokojnego dochodzi do zmiany kluczowych wzorców pogodowych, mających wpływ na kształtowanie się aury na całej Ziemi, pośrednio również w Polsce. Otóż w tropikalnej strefie Pacyfiku rozwija się faza ciepła oscylacji oceaniczno-atmosferycznej, zwana El Niño. Zachodzi ona za sprawą zmiany kierunku wiatrów, pasatów, które spychają ciepłe masy wody oceanicznej na zachód. Tym samym wody powierzchniowe ocieplają się na coraz większym obszarze, także w newralgicznym rejonie, zwanym ENSO (skrót od: El Niño–Oscylacja Południowa), położonym w równikowym obszarze Pacyfiku.

Narodowa Agencja Oceanów i Atmosfery (NOAA), instytucja meteorologiczna podległa rządowi USA szacuje, że faza ciepła rozwinie się w pełni na przestrzeni najbliższego miesiąca. Silnie dodatnia anomalia temperatury wody w strefie ENSO zazwyczaj przekłada się również na globalny wzrost temperatury powietrza. Co więcej, pod koniec roku wspomniane zjawisko ma przekształcić się w "Super El Niño". To zaś oznacza, że anomalia temperatury wody w Pacyfiku osiągnie lub przekroczy normę (średnią wieloletnią) o 1,5/2°C.

"Super El Niño" rozwinie się w drugiej części roku/ Foto: Washington Post/screen

Niemniej już "zwykłe" El Niño jest w stanie namieszać w pogodzie. Może być zwiastunem ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak:

● fale upałów, podczas których mogą paść rekordy temperatury,

● uciążliwe susze, oznaczające m.in. straty w rolnictwie i trudniejsze gospodarowanie żywnością (w skali globalnej), a także coraz bardziej dotkliwe pożary lasów,

● gwałtowne, ale krótkotrwałe opady deszczu, 

● powodzie błyskawiczne.

El Niño wiąże się z ekstremalnymi zjawiskami, m.in. z uciążliwymi suszami/ Foto: Deposit/East News

Kluczowe czynniki

Nie jest jednak przesądzone, że ekstremalna pogoda dotknie latem Europę. Kluczowymi czynnikami, jak podkreśla Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW), będą miały procesy regionalne. A przede wszystkim sytuacja baryczna nad Oceanem Atlantyckim oraz nad Europą. Nie ulega natomiast wątpliwości, że silne El Niño, a według NOAA takiego należy się spodziewać w tym roku, zwiększa prawdopodobieństwo cieplejszego sezonu w skali globalnej. Może to mieć pewne przełożenie (choć nie decydujące) na pogodę w Europie, również w Polsce.

Z jednej strony, kiedy po raz ostatni odnotowano zjawisko "Super El Niño", a było to w latach 2015-2016, temperatury w Polsce latem przekraczały 38°C. Z drugiej strony, nie zawsze uciążliwe - wręcz niebezpieczne dla zdrowia i życia - fale upałów były skorelowane z tym zjawiskiem.

NAO to kluczowy czynnik wpływający na pogodę w Europie/ Foto: CLAUS LUNAU/Science Photo Library/East News

Z punktu widzenia mieszkańców Polski, zdecydowanie ważniejszym czynnikiem jest Oscylacja Północnoatlantycka (NAO - North Atlantic Oscillation). Dotyczy ona różnicy ciśnienia między wyżem azorskim, nadciągającym w kierunku Europy z subtropikalnej strefy Atlantyku (jak wskazuje nazwa - z okolic Wysp Azorskich), a niżem islandzkim. Ma ona kluczowy wpływ na kierunek przepływu mas powietrza nad Oceanem Atlantyckim i Europą - zwraca uwagę IMGW.