X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz

Nowa aplikacja

Wszystko w jednym miejscu
x

Nowa aplikacja

x

Historyk: po amnestii z roku 1947 pozostaną zgliszcza

Ostatnia aktualizacja: 22.02.2020 08:00
- Amnestia posłuży stronie rządzącej do pacyfikacji inaczej myślących, do rozbicia podziemia antykomunistycznego, z którego tak naprawdę po tej amnestii pozostaną zgliszcza - mówił w Polskim Radiu 24 dr Adam Buława, historyk wojskowości (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego).
Audio
  • Adam Buława: Amnestia posłuży stronie rządzącej do pacyfikacji inaczej myślących, do rozbicia podziemia. (Nos Kleopatry / PR24)
Przeprowadzenie zostało powierzone Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. Nz budynki mieszczące Areszt Śledczy przy ul. Rakowieckiej w Warszawie
Przeprowadzenie zostało powierzone Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. N/z budynki mieszczące Areszt Śledczy przy ul. Rakowieckiej w WarszawieFoto: Archiwum Grażyny Rutowskiej/NAC

22 lutego 1947 komunistyczny sejm Polski Ludowej uchwalił amnestię dla żołnierzy i działaczy antykomunistycznego podziemia. Na mocy przyjętego dokumentu ujawniło się niemal 60 tysięcy osób, a 17 tysięcy zostało zwolnionych z więzień.

"Amnestia posłużyła do rozbicia podziemia"

"Amnestia to jest dla złodziei, a my jesteśmy wojno polskie - mówił do swoich żołnierz major Hieronim Dekutowski, ps. Zapora, jeden z najbardziej znanych dowódców partyzanckich Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. 7 marca 1949 roku komunistyczni zbrodniarze zamordowali majora w więzieniu na Rakowieckiej w Warszawie. Był cichociemnym, żołnierzem AK, legendarnym dowódcą oddziałów partyzanckich na Lubelszczyźnie. Zabito go strzałem w tył głowy wraz z grupą sześciu jego podkomendnych.

ŻOŁNIERZE WYKLĘCI - zobacz serwis specjalny Polskiego Radia >>>

O sytuacji politycznej w Polsce w pierwszych latach po zakończeniu wojny mówił w PR24 dr Adam Buława. Podkreślał dokonujące się osłabienie całego podziemia, omówił nastroje w ówczesnej Polsce po przegranych, sfałszowanych wyborach w styczniu 1947 roku. 

Wielu dowódców traci po 1945 roku nadzieję na to, że cokolwiek zmieni się w Polsce opanowanej przez komunistów. 

- Opadają złudzenia. Byli tacy, którzy wierzyli, że uda się w sposób pokojowy pokazać, że komuniści nie mają poparcia. Okazało się, że tak nie jest. Nie ma poza tym wsparci z zagranicy - mówił historyk w PR24.

Działacze antykomunistycznego podziemia walczyli z myślami: czy trwać, czy spróbować ułożyć się w nowej rzeczywistości?

- Nie wszyscy wtedy godzili się z pojałtańską rzeczywistością. Wtedy liczono na wybuch III wojny światowej. Widać dużą determinację zarówno tych pełniących obowiązki Polaków, którzy przejmują władze z ramienia Kremla nad Polską, jak i ich mocodawców z Moskwy - przybliżał tło historyczne Polski roku 1947 dr Adam Buława. - Amnestia posłuży stronie rządzącej do pacyfikacji inaczej myślących, do rozbicia podziemia, z którego tak naprawdę po tej amnestii pozostaną zgliszcza - dodał.

>>> [CZYTAJ TAKŻE] <<< Amnestia 1947 - Bierut obiecał im wolność

***

Amnestia obowiązywała od 25 lutego do 25 kwietnia 1947 r., a jej przeprowadzenie zostało powierzone Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. Każda osoba, która chciała się ujawnić musiała oddać broń, wypełnić szczegółowy formularz, w którym musiano podać pseudonim, imię i nazwisko, adres, stopień, przynależność do oddziału. W rzeczywistości ankiety amnestyjne ułatwiały aresztowania osób, które się nie ujawniły.

W okresie os 25 lutego do 25 kwietnia 1947 r. z podziemia wyszło 53 517 osób, swoją działalność ujawniło także 23 257 osób przebywających w więzieniach. Łącznie amnestia objęła 76 774 osoby. Głównie byli to żołnierze oddziałów niepodległościowego podziemia, członkowie organizacji podziemnych oraz dezerterzy z WP, MO, KBW i UB. Według szacunków MBP, podziemie opuściło około 90 proc. członków WiN i ok. 60 proc. żołnierzy podziemia narodowego. 

Więcej w audycji.

***

Audycja: "Nos Kleopatry"

Prowadzący: Agnieszka Kamińska

Gość: dr Adam Buława, historyk wojskowości (UKSW)

Data emisji: 21.02.2020

Godzina emisji: 22.06

PR24/tb/PAP/IAR

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Amnestia 1947 - Bierut obiecał im wolność

Ostatnia aktualizacja: 22.02.2020 05:55
- Amnestia spowodowała, że większość organizacji konspiracyjnych została ujawniona, co znacznie osłabiło siłę tych, którzy w podziemiu pozostali - powiedział historyk dr Andrzej Chmielarz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Amnestia - luty 1947

Ostatnia aktualizacja: 31.01.2014 13:25
Nowo wybrany Sejm ogłosił amnestię, obejmującą wszystkich członków nielegalnych organizacji. pod warunkiem zgłoszenia się i złożenia broni, mogli wrócić do normalnego życia…
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Historia na dziś". Niewyjaśniona śmierć gen. Stefana Grota-Roweckiego

Ostatnia aktualizacja: 05.08.2019 21:30
Zginął 75 lat temu, 2 sierpnia 1944. Organizator i pierwszy dowódca Armii Krajowej. Wszystko wskazuje na to, że został zamordowany w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen na osobisty rozkaz Heinricha Himmlera. Polskiego bohatera wspominał w audycji Tadeusz Płużański i jego gość dr Patryk Pleskot.
rozwiń zwiń