more_horiz

"Zadziwiająco skuteczny". Gen. Kowalski o polskim wywiadzie wojskowym w 1920 roku

Ostatnia aktualizacja: 15.08.2022 11:35
- Biuro Szyfrów w lipcu i sierpniu 1920 r., w najbardziej gorącym momencie wojny, przekazywało od 400 do 500 rozszyfrowanych depesz, które pozwalały marszałkowi Piłsudskiemu bardzo mądrze analizować to, co dzieje się na froncie - mówił w Polskim radiu 24 gen. Andrzej Kowalski, były szef Służby Wywiadu Wojskowego. 
Uroczystości z okazji rocznicy Bitwy Warszawskiej 1920 roku zwanej cudem nad Wisłą
Uroczystości z okazji rocznicy Bitwy Warszawskiej 1920 roku zwanej "cudem nad Wisłą"Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Bitwa Warszawska zwana też "Cudem nad Wisłą" toczyła się w dniach od 13 do 25 sierpnia 1920 roku. Decydujące dla wyniku całego starcia walki pod Ossowem i Radzyminem trwały pomiędzy 13 a 16 sierpnia i zakończyły się dla Polaków zwycięstwem - wojska bolszewickiej Rosji zostały zmuszone do ucieczki i ostatecznie pokonane. 

Bohaterska obrona Warszawy i całej Polski byłaby znacznie trudniejsza, gdyby nie fantastyczne dokonania polskiego wywiadu wojskowego. Deszyfracja depesz sowieckich oraz informacje siatki agentów Oddziału II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w ogromnym stopniu zdecydowały o przebiegu kampanii.

"Połączenie doświadczeń"

Gen. Andrzej Kowalski zwracał uwagę na szczególny moment, w jakim w 1920 r. znalazły się polskie służby wywiadowcze. - Wtedy uzyskaliśmy wielką szansę przewagi nad Rosją, wykorzystując to, że nasi oficerowi byli właściwie częścią armii carskiej. Porucznik Kowalewski, który złamał szyfr rosyjski, służył w armii carskiej, był oficerem łączności odpowiedzialnym za szyfrowanie i deszyfrowanie depesz rosyjskich. Zmobilizowany siłą do armii carskiej uzyskał tam doświadczenie, które później wykorzystał - przypominał.

- To modelowy przykład pokazujący, jak na korzyść polskiej armii zadziałało to, że mieliśmy oficerów, którzy byli biegli w języku rosyjskim i znali tamtejsze metody łączności. Inni mieli doświadczenie armii austriackiej i systemu działania tamtejszych, stojących na bardzo wysokim poziomie, służb. Dzięki takiemu połączeniu doświadczeń z różnych zaborów wytworzyliśmy coś, co było w swojej skuteczności zadziwiające na tamte lata - dodał.

Gość audycji podkreślał znaczenie informacji przekazywanych przez wywiad. - Dzięki tym depeszom Piłsudski rozumiał, że cały impet uderzenia jest skierowany na północ od linii Bugu, że cztery armie rosyjskie nie będą przekierowane w kierunku popołudniowym - są tak ustawione w uderzeniu na Warszawę, że mają odsłaniać południowe skrzydło i można bez problemu wyprowadzić uderzenie znad Wieprza. To wielka zasługa polskich służb wywiadowczych tamtego czasu - ocenił.

Posłuchaj
21:37 PR24_mp3 2022_08_15-09-06-51.mp3 Gen. Andrzej Kowalski o roli wywiadu wojskowego w wojnie 1920 r. (Polskie Radio 24 / Temat dnia/Gość PR24)

Czytaj również:

14 sierpnia 1920 roku rozpoczęły się działania zaczepne znad Wkry 5 Armii generała Władysława Sikorskiego. Pod Ossowem, podczas udzielania ostatniej posługi ciężko rannemu żołnierzowi, zginął ksiądz Ignacy Skorupka. Z kolei 15 sierpnia nastąpiło kontruderzenie oddziałów generała Lucjana Żeligowskiego, po którym odbito z rąk sowieckich Radzymin.

Bitwa Warszawska zadecydowała o zachowaniu niepodległości przez Polskę i przekreśliła plany rozprzestrzenienia komunizmu na Europę Zachodnią, uznawana jest za "18. decydującą bitwę w historii świata".

Więcej w nagraniu. 

***

Audycja: Temat dnia / Gość PR24

Prowadzący: Rafał Dudkiewicz

Gość: gen. Andrzej Kowalski

Data emisji: 15.08.2022

Godzina emisji: 10.06

PR24/ka

Zobacz także

Zobacz także