X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz

"Niepokonani. opozycja PRL". Rola wolnej prasy w Karnawale Solidarności

Ostatnia aktualizacja: 31.01.2020 21:29
- Niezależna prasa odegrała długofalową rolę w działalności opozycji demokratycznej, która ujawniła się latem 1980 roku. Jej sukcesem było to, że w zakładach pracy przyjęto bezpieczną formę strajku - mówił w Polskim Radiu 24 dr Jan Olaszek, historyk z IPN. Gośćmi Polskiego Radia byli także Jan Strękowski i Tomasz Truskawa - opozycjoniści i wydawcy prasy w PRL.
Audio
  • Audycja "Niepokonani. Opozycja PRL" o niezależnym obiegu wydawniczym po 1980 roku
Gazety podziemnego drugiego obiegu - zdj. ilustracyjne
Gazety podziemnego drugiego obiegu - zdj. ilustracyjneFoto: greenazya/ Shutterstock

Goście Polskiego Radia komentowali rolę niezależnych wydawnictw w czasie "karnawału Solidarności" i w działalności opozycji demokratycznej w PRL.

bg_top.jpg
"Solidarność. Narodziny wolności" - serwis historyczny PolskieRadio.pl

Dr Jan Olaszek zwrócił uwagę, że wcześniej, w latach 1976-1980 "w Polsce ukazywało się około 100 niezależnych opozycyjnych czasopism". - Kilkanaście z nich ukazywało się regularnie. Najwięcej z nich ukazywały się w Warszawie, ale też we Wrocławiu, Krakowie i Szczecinie - wymieniał.

Ewolucja niezależnej prasy

Gość Polskiego Radia ocenił, że "drugi obieg wydawniczy przechodził pewną ewolucję". - Od podawania suchych informacji w "Komunikacie" KOR, czy w "Biuletynie informacyjnym", po rozszerzanie listy gatunków dziennikarskich, obecnych na łamach pism niezależnych. Pojawiały się reportaże, wywiady, listy od czytelników, zaczęła też pojawiać się wyraźna publicystyka polityczna - zaznaczył historyk.

Po roku 1980, w ocenie gościa Polskiego Radia, zmieniło się wiele. - Tak, jak w latach 70. ludzie zaangażowani w drugi obieg byli poddawani represjom, tak w okresie "karnawału Solidarności", były one rzadsze. Solidarność dawała, można powiedzieć, pewną ochronę niezależnemu ruchowi wydawniczemu - ocenił dr Jan Olaszek.

>>> [CZYTAJ TAKŻE] "Niepokonani. Opozycja PRL". "Bibuła", czyli walka z aparatem, który dławił wszelką wolną myśl

W ocenie Tomasza Truskawy, wydawcy podziemnej pracy w PRL, w czasie karnawału Solidarności, strajki w lecie 1980 roku, "zaczynały się od pewnych wybitnych jednostek". - Te jednostki to były osoby, które miały kontakt z niezależną prasą, z niezależnymi wydawnictwami - ocenił były opozycjonista.

"Głód wolnego słowa"

- Warto zwrócić uwagę na głód wolnego słowa. Przypominam sobie zdjęcia ze strajku w Gdańsku, czy swoje własne przeżycia z Bydgoszczy: rozrzucone ulotki powodowały zbiegowisko i ludzie walczyli o każdy egzemplarz - wskazał. - To świadczy o tym, jaka była siła wolnej prasy - ocenił Tomasz Truskawa.

solidarnosc_walczaca_header.jpg
Solidarność Walcząca - serwis historyczny PolskieRadio.pl

Jan Strękowski podkreślał, że w lecie 1980 roku "rzeczywiście bardzo wielu ludzi, szczególnie z opozycji skupionej wokół KOR, było na wakacjach i dzięki temu pojawili się w stoczni". - Byli tam też Ewa Milewicz i Mirosław Chojecki, którzy mieli odbierać powielacz z nielegalnego transportu ze Szwecji - przypomniał.

>>> [CZYTAJ TAKŻE] Zbigniew Romaszewski - legenda opozycji

- Również wtedy ukazały się dwa "Biuletyny informacyjne". Strajki lipcowe zostały opisane w numerze, który ukazał się dosyć szybko. Miał duży nakład jak na takie grube pismo, bo około 6 tys. egzemplarzy. Zaraz po podpisaniu Porozumień Sierpniowych ukazał się też numer ze zdjęciami Erazma Ciołka na ostatniej stronie. Po raz pierwszy ukazał się wtedy "Biuletyn..." ze zdjęciami - wspominał Jan Strękowski.

Sukces wolnej prasy

Dr Jan Olaszek zwrócił uwagę na "długofalową rolę prasy niezależnej, która ujawniła się latem 1980 roku". - Nawet w tych zakładach, które strajkowały w lipcu i w których nie było kontaktu z działaczami opozycji, forma strajku była dokładnie taka, jaką w prasie niezależnej propagowała opozycja demokratyczna. To były strajki w miejscach pracy, w oczekiwaniu na rozmowy, bez formowania pochodów po mieście - wskazał historyk. - To było sukcesem prasy niezależnej, że w zakładach pracy przyjęto bezpieczną formę strajku - zaznaczył dr Jan Olaszek.

W rozmowie także o polityce wydawniczej niezależnych wydawnictw funkcjonujących poza obiegiem związkowym. W ocenie dra Jana Olaszka, jeśli nie mówić o tematykę, to "jasno zdefiniowanych polityk wydawniczych w drugim obiegu nie było". - To nie było tak, że można było sobie wydrukować, co się chciało. Najczęściej było tak, jeśli chodzi o zagranicznych pisarzy, że najpierw musiało zostać przygotowane tłumaczenie przez paryski Instytut Literacki ocenił.

>>> [SERWIS SPECJALNY] Drugi obieg wydawniczy 1976-1989 w PolskieRadio.pl

- Myślę, że te polityki były różne. Część wydawnictw wspierała wydawnictwa związkowe, część zajmowała się nadrabianiem zaległości w kulturze. W październiku 1980 Czesław Miłosz dostał Nobla, co oznaczało wzrost zapotrzebowania na jego twórczość - argumentował Jan Olaszek.

Więcej o historii niezależnych wydawnictw i ich roli w tworzeniu opozycji demokratycznej - w nagraniu. Zachęcamy do wysłuchania rozmowy.

***

Audycja: "Niepokonani. Opozycja PRL"

Prowadzący: Wojciech Borowik

Goście: dr Jan Olaszek (historyk, IPN), Jan Strękowski i Tomasz Truskawa - opozycjoniści i wydawcy prasy w PRL

Data emisji: 31.01.2020

Godzina emisji: 20.06


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Zbigniew Romaszewski - legenda opozycji

Ostatnia aktualizacja: 02.01.2020 06:00
W 80. rocznicę urodzin Zbigniewa Romaszewskiego, działacza opozycji w PRL, obrońcy praw człowieka, polityka, kawalera Orderu Orła Białego, portal PolskieRadio24.pl przygotował serwis specjalny www.romaszewski.polskieradio24.pl.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Działacz antykomunistycznego podziemia: Katolicki Uniwersytet Lubelski był prasową wyspą wolności

Ostatnia aktualizacja: 24.01.2020 21:00
- Pomysł, aby uzbroić się w słowo i walczyć nim z komuną wyszedł między innymi od Janusza Krupskiego - mówił w Polskim Radiu 24 działacz antykomunistycznego podziemia, Paweł Nowacki. Gościem audycji był też Mirosław Chojecki, honorowy prezes Stowarzyszenia Wolnego Słowa.
rozwiń zwiń