Najważniejsze informacje w skrócie:

• 766,79 zł za koszyk singla: Tyle wyniósł w grudniu Indeks Miesięcznych Zakupów. To najwyższy odczyt w tym roku, oznaczający wzrost kosztów o 4,92% zarówno w ujęciu rocznym, jak i miesięcznym.
• 2096,08 zł za koszyk rodziny: Tyle wyniósł w grudniu Indeks Miesięcznych Zakupów. To wzrost o blisko 58 zł (+2,84%) względem listopada – żaden inny typ gospodarstwa domowego nie odczuł przedświątecznej drożyzny tak mocno.
• 545,87 zł za koszyk seniora: Tyle wyniósł w grudniu Indeks Miesięcznych Zakupów. Choć rok do roku wzrost wynosi zaledwie 3,86 zł (+0,71%), to w porównaniu z listopadem senior musi wydać aż o 25,67 zł więcej. To gwałtowny skok kosztów tuż przed świętami.

Analiza koszyków zakupowych na grudzień 2025 nie pozostawia złudzeń. Choć inflacja w ujęciu rocznym (rok do roku) wydaje się hamować w przypadku rodzin i seniorów, to bieżące ceny uderzyły z ogromną siłą. Wszyscy – od studenta po emeryta – musieli w tym miesiącu głębiej sięgnąć do kieszeni, by utrzymać ten sam standard życia co w listopadzie.

Raport Indeks Miesięcznych Zakupów jest przygotowany przez PolskieRadio24.pl, UCE Research i WSB Merito. IMZ pokazuje, jak ogólna inflacja, w tym podwyżki cen w sklepach, są odczuwane indywidualnie podczas zakupów FMCG przez singli, rodziny i seniorów.

Indeks Miesięcznych Zakupów. Kogo dopadła grudniowa drożyzna?

Analiza trzech modelowych koszyków zakupowych pokazuje, że inflacja nie traktuje wszystkich równo. W grudniu najmocniej uderzyła w tych, którzy kupują "dla przyjemności", oraz w tych, którzy muszą wykarmić liczną rodzinę.

SINGIEL: Kawowa inflacja drenuje portfel

Po jesiennych wahaniach, portfel singla znów znalazł się pod presją, notując jeden z najgorszych wyników w roku. Wartość jego koszyka wyniosła 766,79 zł (+4,92% r/r). Głównym winowajcą nie jest tu żywność, ale "paliwo do życia" – singiel płaci znacznie drożej za kawę (+35%) i kosmetyki, co sprawia, że na podstawowe zakupy wydaje już blisko 22% swojej pensji.

Sprawdź Indeks Miesięcznych zakupów dla singla - grudzień 2025.

RODZINA 2+2: Historyczny rekord wydatków

Bariera 2100 złotych miesięcznych wydatków na zakupy jest już na wyciągnięcie ręki. Koszyk czteroosobowej rodziny kosztował w grudniu 2096,08 zł. Choć roczna dynamika cen jest tu najniższa (+1,65%), to szokiem jest skok miesięczny. W porównaniu do listopada rodzina musiała wydać o blisko 60 zł więcej. Tanie masło i mąka nie zrównoważyły tu drogich słodyczy i kakao, kupowanych w ilościach hurtowych z myślą o dzieciach.

Sprawdź Indeks Miesięcznych zakupów dla rodziny - grudzień 2025.

EMERYT: Statystyczny spokój, realny dramat

Koszyk seniora wyniósł 545,87 zł. Choć matematycznie seniorzy są "oazą stabilności" z rocznym wzrostem zaledwie o 0,71%, to w ujęciu miesięcznym przeżyli taki sam wstrząs jak single (+4,93% względem listopada). Ponad 31% minimalnej emerytury trafia wyłącznie na żywność i chemię gospodarczą, a grudniowe przygotowania do Wigilii dodatkowo drenują skromny budżet.

Sprawdź Indeks Miesięcznych zakupów dla emeryta - grudzień 2025.

Wspólny mianownik zakupowy. Masło i cukier kontra kawa i kakao

Szczegółowa analiza paragonów ujawnia w grudniu podział rynku na ceny dwóch prędkości. Mamy do czynienia z głęboką deflacją produktów podstawowych i galopującą inflacją produktów przetworzonych.

Po stronie spadków niekwestionowanym liderem jest masło, które staniało rok do roku aż o 27%. To gigantyczna ulga dla domowych budżetów, zwłaszcza w okresie pieczenia świątecznych ciast. Wtórują mu cukier (-16%) i mąka, co sprawia, że "baza" do przygotowania posiłków jest najtańsza od dawna. Taniejąca sól i warzywa korzeniowe (ziemniaki, marchew) dopełniają obrazu taniej "kuchni przetrwania".

W grudniu masło pełniło w strategii sieci handlowych rolę klasycznego „loss leadera” – produktu sprzedawanego na granicy opłacalności lub nawet ze stratą. Sklepy doskonale wiedzą, że w okresie przedświątecznym to właśnie cena kostki masła jest dla Polaków psychologicznym wyznacznikiem „drożyzny”. Obniżając ją drastycznie, handlowcy „kupują” naszą obecność w sklepie. Dopłacają złotówkę-dwie do masła, by zarobić krocie na marżach narzuconych na inne produkty, których w grudniowym szale kupujemy pełne wózki. Tanie masło to w rzeczywistości kosztowny wabik.

- Obserwowany spadek cen masła o 27% r/r w grudniu 2025 r. stanowi empiryczny przykład strategii loss leader, w której detaliczne sieci handlowe, celowo obniżają marże (lub nawet generują straty), na produktach o wysokiej elastyczności popytowej. Zastosowanie tej strategii ma na celu przyciągnięcia klienta niską ceną popularnego produktu, aby rzeczywisty zysk zrealizować na innych produktach. I tak na przykład wzrosła cena kawy (o 35%) i czekolady (o 23%) co w ostatecznym rozrachunku zniwelowało spadek cen masła czy mąki. W efekcie w grudniu 2025 każdy koszyk: singla, rodziny czy seniora, podrożał względem listopada - wyjaśniła dr Joanna Myślińska-Wieprow z Uniwersytetu WSB Merito.

Kawa – produkt kluczowy dla większości Polaków – podrożała o blisko 35%. To potężny cios, który w pojedynkę potrafi zniwelować oszczędności na maśle. Równie mocno drożeje czekolada (+23%) i wyroby kakaowe. W efekcie mamy paradoks: kanapka z masłem jest tańsza, ale wypicie do niej kawy i zjedzenie deseru kosztuje już małą fortunę. Grudzień pokazał też niepokojący wzrost cen w drogeriach – mydła, kremy i pasty do zębów podrożały średnio o kilkanaście procent, co uderza we wszystkie grupy demograficzne.

Indeks Miesięcznych Zakupów. Nowy Rok przyniesie ulgę czy zabetonuje drożyznę?

Wchodzimy w 2026 rok z pytaniem: czy nasze portfele odetchną? Odpowiedź zależy od tego, kim jesteśmy i na co czekamy – na pensję w styczniu czy na emeryturę w marcu.

Kluczową zmianą na start roku jest podwyżka płacy minimalnej do kwoty 4806 zł brutto (ok. 3605,85 zł netto). Oznacza to wzrost pensji "na rękę" o około 2,7% (niecałe 100 zł). Jak ta podwyżka ma się do inflacji naszego koszyka?

Dla Singla to zła wiadomość. Jego koszyk podrożał w ciągu roku o 4,92%. Podwyżka pensji o 2,7% nie pokrywa nawet wzrostu cen żywności i chemii. Oznacza to realny spadek siły nabywczej – singiel w styczniu 2026 będzie relatywnie uboższy niż rok wcześniej.

– Rok 2026 zaczynamy od nierównego wyścigu płac z cenami. Dla singla ten wyścig jest już przegrany – podwyżka pensji nie dogoniła jego stylu życia – stwierdził Michał Tomaszkiewicz, wydawca działu Pieniądze na PolskieRadio24.pl, autor IMZ.

Dla Rodziny 2+2 jest cień nadziei. Roczny wzrost kosztów ich koszyka (+1,65%) jest niższy od planowanej podwyżki płac (+2,7%). Teoretycznie więc, dwie pensje minimalne w 2026 roku pozwolą kupić nieco więcej produktów niż w 2025.

Seniorzy w poczekalni. Waloryzacja wyższa niż inflacja? Najciekawiej wygląda sytuacja emerytów, którzy na swoją podwyżkę muszą poczekać do 1 marca. Rządowa waloryzacja rent i emerytur ma wynieść planowo 4,88%. W zestawieniu z roczną inflacją koszyka seniora (która w naszym badaniu wyniosła zaledwie 0,71%), wskaźnik ten wygląda imponująco. Teoretycznie seniorzy zyskaliby realną nadwyżkę pieniądza. Jest jednak haczyk – muszą przetrwać styczeń i luty ze "starą" emeryturą, płacąc już "nowe", wyższe ceny (grudniowy skok o blisko 5%).

– Paradoksalnie, największymi wygranymi mogą okazać się seniorzy - o ile do marca utrzyma się niski poziom wzrostu ich IMZ. Waloryzacja na poziomie 4,88% przebija ich "papierową" inflację koszyka. Oznacza to, że wiosną ich siła nabywcza realnie wzrośnie, pozwalając kupić więcej produktów niż rok temu. Problem leży jednak w kalendarzu. Zanim nadejdzie marcowy przelew, seniorzy muszą przetrwać najdroższe miesiące zimy (styczeń, luty), opłacając wysokie rachunki za ogrzewanie i leki ze starej, niskiej emerytury. Dla wielu z nich ta "nadwyżka" przyjdzie nie jako bonus, ale jako spłata zimowych długów – podsumował dziennikarz.

Źródło: PolskieRadio24.pl/UCE Research/Uniwersytet WSB Merito/Michał Tomaszkiewicz

Skąd to wiemy? Jak to policzyliśmy?

Indeks Miesięcznych Zakupów (IMZ) to cykliczny raport tworzony wspólnie przez PolskieRadio24.pl, UCE Research oraz WSB Merito. W odróżnieniu od wskaźników inflacji (CPI) podawanych przez GUS, IMZ nie mierzy ogólnego poziomu cen w gospodarce, lecz pokazuje nominalny koszt zakupu ściśle określonego zestawu produktów (FMCG) niezbędnych do funkcjonowania przez miesiąc dla danej grupy społecznej.

Dane cenowe pochodzą z cyklicznego raportu „Indeks cen w sklepach detalicznych” autorstwa UCE Research i Uniwersytetów WSB Merito, opartego na analizie 87 000 odczytów cen detalicznych w blisko 40 600 sklepów. IMZ prowadzony jest w trzech odsłonach, analizujących koszyki dla różnych typów gospodarstw domowych: Singla, Rodziny 2+2 oraz Emeryta.