Najważniejsze informacje w skrócie: 

• Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) skontrolowała znajdujące się w obrocie herbaty i herbatki. Kontrolę przeprowadzono w 87 punktach - zarówno sprzedaży, jak i produkcji. Problemy wykryto w 29 z nich
• W zakresie oznakowania sprawdzono 226 partii. Zakwestionowano aż 63 (27,9%)
• Do kontroli w laboratorium pobrano 148 próbek. Nieprawidłowości znaleziono w 14 (9,5%)

Herbata czasem bez herbaty

IJHARS przeprowadziła kontrolę w 87 punktach sprzedaży i produkcji herbat oraz herbatek. Nieprawidłowości wykryto w 29 z nich, czyli w jednej trzeciej. Dobra wiadomość jest taka, że większość problemów dotyczyła kwestii właściwego oznaczenia produktów. Zła wiadomość - prawie 10% produktów miało też problemy z jakością w badaniach laboratoryjnych. 

Herbata pozostaje jednym z najbardziej popularnych napojów w Polsce. Roczne spożycie szacowane jest na 0,6 kg na głowę mieszkańca, co stawia Polskę wśród europejskich liderów. Na sklepowych półkach herbatą można nazywać produkt zawierający liście i pąki rośliny należącej do rodzaju Camellia, czyli herbaty. 

Produkty bez zawartości liści i pąków Camellia, a przygotowane z ziół czy suszonych owoców można nazywać herbatkami. 

Kontrola IJHARS sprawdzała, czy herbaty i herbatki są bezpieczne fizykochemicznie oraz czy są prawidłowo oznakowane. Wykryto w jej trakcie np. produkt nazwany herbatą, mimo że nie zawierał herbaty. 

Jakość herbat - nie jest źle

Do kontroli laboratoryjnej pobrano 148 próbek i wykryto 14 nieprawidłowości (9,5%). Oznacza to, że z jakością nie jest najgorzej, niemniej problemy były całkiem poważne. Wykryto bowiem, między innymi, obecność zanieczyszczeń mineralnych. W niektórych produktach znaleziono też większą, niż deklarowana, zawartość cukrów. 

Kontrolerzy stwierdzili też, że w niektórych produktach brakuje zadeklarowanych składników albo obecne są inne niż deklarowane (znaleziono porzeczki zamiast żurawiny). 

Herbaty były też zbyt wilgotne względem specyfikacji (co może prowadzić do przyspieszonego psucia produktu). 

🌿 Herbata czy herbatka?

Większość z nas używa tych słów zamiennie. Dla prawa to jednak gigantyczna różnica, która definiuje co dokładnie znajduje się w twoim kubku.

🍵 Herbata (definicja prawna)

Ten napis na opakowaniu jest zarezerwowany WYŁĄCZNIE dla produktów pochodzących z jednej konkretnej rośliny.

Camellia sinensis

Tylko liście i pąki prawdziwego krzewu herbacianego dają prawo do nazywania produktu "herbatą". Dotyczy to herbaty czarnej, zielonej, białej, żółtej oraz oolong.

🍓 Herbatka (napar)

Jeśli na opakowaniu widzisz formę zdrobniałą, oznacza to, że produkt nie zawiera ani grama liści krzewu herbacianego.

Herbatki owocowe: Napary z suszonych owoców (np. malinowa, dzika róża).

Herbatki ziołowe: Napary z ziół (np. miętowa, z melisy, rumianek).

W języku branżowym są to po prostu tisany lub napary, które nie posiadają teiny.

⚖️ Ważne: To NIE są herbaty!

Wiele popularnych napojów, które potocznie nazywamy herbatami, w świetle prawa nimi nie jest, ponieważ nie pochodzą z krzewu Camellia sinensis:

Yerba Mate: To liście ostrokrzewu paragwajskiego.

Rooibos: To napar z czerwonokrzewu afrykańskiego.

Lapacho: Napar z kory drzewa Tecoma lapacho.

Pamiętaj: Następnym razem na zakupach sprawdź, czy kupujesz "Herbatę z maliną" (mieszanka), czy "Herbatkę malinową" (tylko owoc).

Z oznakowaniem na bakier

Sprawdzono też oznaczenie herbat i herbatek. W 63 z 226 skontrolowanych partii (27,9%) znaleziono błędy. To kluczowy aspekt, ponieważ rzetelne oznakowanie jest jedynym źródłem wiarygodnych informacji dla konsumenta.

Niektórzy producenci nazywali herbatą produkt bez zawartości herbaty (liści i pąków Camellia) oraz stosowali nazwy niepełne lub tylko fantazyjne (np. Świąteczna). 

Brakowało też precyzyjnych informacji o procentowej zawartości użytych składników oraz daty minimalnej trwałości. Na niektórych produktach brakowało też instrukcji użycia. 

IJHARS ukarał przypadki błędnych oznaczeń czy problemów z jakością zgodnie z przepisami prawa. 

Co powinno być na opakowaniu herbaty? 

Na opakowaniu herbaty powinny znaleźć się następujące informacje:

• nazwa – czyli „herbata”, która jest uznawana za nazwę zwyczajową. Aby umożliwić właściwy wybór konsumentowi musi być uzupełniona o: rodzaj określający sposób jej wytwarzania (np. czarna, zielona, aromatyzowana), postać (liściasta, granulowana), prezentację (np. ekspresowa). W przypadku produktu otrzymanego wyłącznie z suszonych ziół lub owoców – nazwą będzie „Herbatka owocowa” lub „Herbatka ziołowa”,
• wykaz składników i procentowa zawartość składników - tylko w przypadku herbatek owocowych i herbat z dodatkami,
• państwo lub miejsce pochodzenia, jeśli jego brak mógłby wprowadzać w błąd,
• data minimalnej trwałości,
• warunki przechowywania,
• instrukcja użycia, czyli sposób przygotowania (np. temperatura, czas parzenia),
• ilość netto,
• dane producenta lub dystrybutora. 

Herbata jest zwolniona z obowiązku podawania informacji o wartości odżywczej, jednak w przypadku herbat z dodatkami, np. owocami, podanie informacji o wartości odżywczej jest obowiązkowe. 

Czytaj także: 

• Woda wcale nie nawadnia najlepiej. Naukowcy wskazali kilka powodów
• Jagodzianki bez jagód? Raport IJHARS ujawnia oszustwa w ciastkach
• Butelkomaty Lidla wciąż płacą za opakowania bez kaucji. Kiedy skończą?

Źródło: PolskieRadio24.pl/Andrzej Mandel