Najważniejsze informacje w skrócie: 

• Wpływy z podatku Belki mają wynieść w 2026 roku nieco ponad 9 mld zł. W 2025, wyniosły 9,3 mld zł
• Podatek od zysków kapitałowych (czyli podatek Belki) płacony jest od zysków z odsetek czy sprzedaży instrumentów finansowych takich jak akcje czy udziały w funduszach inwestycyjnych
• Rząd kontynuuje prace nad Osobistymi Kontami Inwestycyjnymi. OKI mają dawać zwolnienie z podatku do określonych kwot aktywów inwestycyjnych 

Spadek wpływów z podatku Belki

Z danych przekazanych przez resort finansów wynika, że w bieżącym roku wpływy budżetowe z tytułu podatku Belki przekroczą 9 mld zł, z czego 5,1 mld zł pochodzić będzie z opodatkowania odsetek od lokat i sprzedaży udziałów w funduszach inwestycyjnych, a ponad 3,9 mld zł - z dochodów ze sprzedaży akcji czy wkładów w spółdzielniach itp.

W 2023 r. przychody budżetowe z tytułu pierwszego elementu podatku Belki przekraczały 6,2 mld zł, a z drugiego wyniosły ponad 2,8 mld zł (w sumie ok. 9 mld zł). W 2024 r. było to odpowiednio ponad 7,3 mld zł oraz niemal 3,2 mld zł, co razem dało ok. 10,5 mld zł, a w 2025 r. - ponad 5,7 mld zł oraz ponad 3,6 mld zł, co łącznie daje ponad 9,3 mld zł. 

Tegoroczna ustawa budżetowa przewiduje, że dochody państwa wyniosą w 2026 r. 647,2 mld zł, z czego z PIT, do którego zalicza się podatek Belki, do kasy państwa ma trafić ponad 32 mld zł.

Oznacza to, że w 2026 roku dochody budżetu z tytułu podatku od zysków kapitałowych zmaleją drugi rok z rzędu. Wynika to przede wszystkim z niższych stóp procentowych, których wysokość wpływa na oprocentowanie lokat. Depozyty bankowe stanowią ok. 40% oszczędności Polaków. 

Co to jest podatek Belki? 

Tzw. podatek Belki, czyli podatek od zysków kapitałowych został wprowadzony w Polsce w 2002 roku przez ówczesnego ministra finansów Marka Belkę. To od jego nazwiska wzięła się potoczna nazwa tego podatku. Obejmuje on dochody z obligacji, lokat bankowych oraz zyski ze sprzedaży papierów wartościowych, a więc np. jednostek funduszy czy akcji. Stawka podatku wynosi 19%. Sposób poboru i rozliczenia podatku uzależniony jest od rodzaju aktywów, od których jest on pobierany.

W ustawie podatek rozdzielono na dwa elementy. Pierwszy pobierany jest od przychodów z odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania oraz od dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych. Drugi obejmuje dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, z odpłatnego zbycia udziałów (akcji), z odpłatnego zbycia udziałów w spółdzielni, z tytułu objęcia udziałów (akcji) albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny, z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych oraz z odpłatnego zbycia walut wirtualnych.

🛡️ IKE, IKZE czy OKI?

Jak uciec przed fiskusem? Poznaj trzy główne drogi do ochrony Twoich zysków kapitałowych w Polsce.

IKE (Indywidualne Konto Emerytalne)

Brak podatku Belki (19%)

Idealne rozwiązanie dla osób, które chcą, aby ich zyski z giełdy, obligacji czy lokat pracowały w całości na ich przyszłość.

Kluczowy warunek: Wypłata środków po ukończeniu 60. roku życia (lub 55. przy nabyciu uprawnień emerytalnych).

Limit 2026: Roczny limit wpłat wynosi ok. 24-25 tys. zł.

IKZE (I. K. Zabezpieczenia Emerytalnego)

Odpis od podatku PIT

Daje natychmiastową korzyść – każdą wpłatę odliczasz od dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym, otrzymując zwrot z urzędu skarbowego.

Kluczowy warunek: Wypłata po 65. roku życia wiąże się z ryczałtowym podatkiem 10% (zamiast skali podatkowej).

Zysk: Różnica między dzisiejszą ulgą (np. 32% dla zamożnych) a przyszłym podatkiem 10%.

OKI (Osobiste Konto Inwestycyjne)

Nowość od 2027 roku

Rozwiązanie dla osób, które chcą korzystać z ulg podatkowych bez konieczności czekania do wieku emerytalnego.

Zwolnienie z Belki: Możliwe wycofanie zysków bez podatku 19% w dowolnym momencie, o ile nie przekroczysz limitów.

Proponowane limity: Zwolnienie do 100 000 zł zysku z akcji oraz do 25 000 zł zysku z lokat bankowych.

Legalne sposoby na niepłacenie podatku Belki

W polskich realiach prawnych istnieją instrumenty inwestycyjne, w ramach których obowiązuje zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych. Są to Indywidualne Konta Emerytalne (IKE), które zwalniają z daniny przy wypłacie środków po 60. roku życia. Z kolei Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) pozwala odliczyć wpłaty od podstawy opodatkowania PIT każdego roku, ale przy wypłacie po 65 roku życia płaci się 10% ryczałtu.

Dodatkowo rząd pracuje nad inną propozycją, tj. Osobistymi Kontami Inwestycyjnymi (OKI). Projekt w ich sprawie pod koniec marca przyjął Stały Komitet Rady Ministrów.

Zgodnie z propozycją OKI miałyby wejść w życie 1 stycznia 2027 r. (wcześniej planowano, że zaczną działać od 1 lipca br.). Aktywa inwestycyjne denominowane w złotych (np. akcje i jednostki funduszy inwestycyjnych) miałyby być zwolnione z podatku Belki do kwoty 100 tys. zł. Z kolei aktywa o charakterze oszczędnościowym (np. obligacje i lokaty) - do 25 tys. zł.

Wszystkie aktywa zgromadzone na OKI i przekraczające limity miałyby być objęte nowym podatkiem od ich wartości. Rząd przekonywał, że podatek nie będzie przekraczał 1% i miałby być wyliczany według szczegółowego algorytmu uwzględniającego dzienne wyceny, saldo wpłat i czas posiadania konta.

Celem OKI jest zachęcenie Polaków do inwestowania. W ocenie skutków regulacji projektu wdrażającego to rozwiązanie oceniono, że napływ nowych funduszy na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie może sięgnąć ok. 25 mld zł do 2030 r. oraz 74 mld zł do 2040 r. 

Czytaj także: 

• Kiedy 100 tys. zł bez podatku? MF przesuwa termin
• “UE sięgnie po pieniądze Polaków z kont w bankach”? Program już w Polsce
• Glapiński: NBP miał w 2025 roku 35,7 mld zł straty. Nowy rekord

Źródło: PAP/Andrzej Mandel