Te ryby wybieraj w sklepie. Mają mniej rtęci, kadmu i ołowiu
Ryby są powszechnie uznawane za zdrowe - stanowią cenne źródło białka, kwasów omega-3, witamin i innych ważnych składników odżywczych. Jednocześnie często słyszy się o skażeniu metalami ciężkimi. Zależy to jednak od pochodzenia danej ryby. Które więc lepiej wybrać - bałtyckie czy atlantyckie?
2026-04-13, 15:44
PBDE i PCB w rybach słonowodnych
W przypadku ryb słonowodnych mówi się o skażeniu PBDE i PCB. PBDE, czyli polibromowane difenyloetery, to grupa syntetycznych związków organicznych, które zmniejszają palność materiałów. Były stosowane między innymi do produkcji mebli, dywanów, tekstyliów i sprzętów elektronicznych. Choć UE zakazała ich użycia w 2010 roku, nadal są obecne w środowisku - wykryto je w kurzu, w tkankach ptaków i ryb, jak również w ludzkiej surowicy i tkance tłuszczowej. Badania potwierdzają, że PBDE są niebezpieczne dla zdrowia. Wpływają negatywnie na równowagę hormonalną i zaburzają między innymi pracę tarczycy. PBDE mogą także oddziaływać na płód, co skutkuje opóźnieniem rozwoju u dzieci w późniejszych latach.
Z kolei polichlorowane bifenyle (PCB) to grupa organicznych związków, które były stosowane w produkcji materiałów przemysłowych. Nadal występują w środowisku - wykryto je w tkankach ryb i owoców morza. Nie jest to dobra informacja, ponieważ są one niebezpieczne dla zdrowia. W 1968 roku w Japonii doszło do zatrucia między innymi PCB - zdarzenie to jest znane jako incydent w Yushō. Wśród jego skutków można wymienić: osłabienie układu immunologicznego, uszkodzenia oczu oraz skóry, a także zaburzenia cyklu miesiączkowego u kobiet. W skrajnych przypadkach zatrucie PCB doprowadzało do śmierci.
Ryby mogą być także skażone DDT (dichlorodifenylotrichloroetan). Jest to organiczny związek, który był stosowany jako środek owadobójczy w Polsce do 1976 roku. Kumuluje się on w organizmach zwierząt oraz ludzi. DDT zaburza pracę układu hormonalnego i narządów, a ponadto jest niebezpieczny dla kobiet w ciąży - negatywnie wpływa na rozwijający się płód i przyczynia się do przedwczesnych porodów. Może powodować powstawanie oraz nasilać rozwój różnego rodzaju nowotworów.
HCH (heksachlorocykloheksan) również jest organicznym środkiem owadobójczym. Działa rakotwórczo, teratogennie i mutagennie, a do tego negatywnie wpływa na układ hormonalny.
Ryby bałtyckie czy atlantyckie - które są zdrowsze?
Mimo iż niektóre związki są szkodliwe, a niekiedy wręcz niebezpieczne dla zdrowia ludzkiego, spożycie ryb nadal niesie ze sobą wiele korzyści. Tak jak wspominaliśmy, zawierają one kwasy omega-3, które działają przeciwzapalnie, zmniejszają ryzyko demencji i wpływają pozytywnie na układ sercowo-naczyniowy oraz nerwowy. Ryby są także cennym źródłem białka, fosforu i potasu oraz witamin A, D i B. Są także polecane osobom odchudzającym się, ponieważ mają niewiele kalorii. Ich spożycie niesie więc ze sobą znaczne korzyści zdrowotne - kluczem jest wybór odpowiednich ryb.
Naukowcy zbadali stężenie PBDE i PCB w mięśniach łososia z Morza Bałtyckiego, a wyniki porównali ze stężeniem tych związków w mięśniach łososia atlantyckiego - informuje portal Dietetycy.org.pl. Więcej szkodliwych związków wykryto w rybie pochodzącej z Bałtyku. W przypadku PCB stężenie było wyższe nawet 2-6 razy. Dodatkowo ryby oceaniczne zawierają średnio mniej rtęci, kadmu, ołowiu, DDT i HCH. Ryby atlantyckie są zatem lepszym wyborem niż ryby bałtyckie.
Czytaj także:
- Długowieczność. "O tym ile lat żyjemy, decyduje styl życia"
- Dieta seniora. Jakie składniki odżywcze powinna zawierać?
- Niebawem nowa szczepionka dla uczulonych na ryby
Źródło: PolskieRadio24.pl/dietetycy.org.pl/asz