San, Borsuki i okręty. Oto przeznaczenie pierwszych środków z SAFE

SAFE. Kilkadziesiąt nowych umów

W ubiegłym tygodniu polski rząd podpisał z Brukselą umowę pożyczkową SAFE. Otwiera to dla Polski nowy etap finansowania kontraktów obronnych. Warszawa musi w sumie wydać niemal 44 mld euro do 2030 roku. Pierwsze pieniądze, które popłyną do Polski to zaliczka wysokości 6,5 mld euro. Zgodnie z zapowiedzią wiceszefa MON Pawła Zalewskiego ma do tego dojść w najbliższych dniach. - Wszystkie formalne wymagania zostały już spełnione, a dzisiaj to już jest tylko kwestia decyzji urzędniczych - powiedział.

W dniu podpisania umowy z Komisją wicepremier, minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz mówił, że w maju Agencja Uzbrojenia aneksowała będzie zawarte już umowy, ale też podpisze kilkadziesiąt nowych. Pełnomocniczka rządu ds. SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka mówiła o 40 nowych porozumieniach do końca miesiąca. W planowanych aneksach do umów chodzi przede wszystkim o wskazanie pożyczek z SAFE jako nowego źródła ich finansowania. Taki krok pozwoli na uwolnienie - i przeznaczenie na inne cele - zarezerwowanych na pierwotnie na te cele środków z budżetu MON.

Kosiniak-Kamysz zaznaczył, że w pierwszej kolejności rząd skupi się właśnie na aneksowaniu zawartych już umów. - To jest bardzo ważna umowa na systemy antydronowe, system San. (...) Kolejne rzeczy to jest produkcja w Hucie Stalowa Wola, np. Borsuki, sprawa marynarki wojennej - budujemy okręt Ratownik, zakup amunicji to jest bardzo ważny temat - wskazywał Kosiniak-Kamysz.

Rozwój armii. San oczkiem w głowie

Jednym z priorytetów staje się zatem system antydronowy San, na którego 18 baterii umowę o wartości ok. 15 mld zł podpisano 30 stycznia. Na jedną baterię systemu składają się 3 plutony ogniowe i jeden pluton wsparcia. Cały system obejmuje więc 52 plutony ogniowe, 18 plutonów dowodzenia i 703 pojazdy. San składa się z kilku elementów. Są to: armaty Bushmaster kalibru 30 mm i Pit-Radwar kalibru 35 mm (dostarczą je odpowiednio norweski koncern Kongsberg i Polska Grupa Zbrojeniowa, w którym kluczowym podwykonawcą jest polska firma APS), szybkostrzelne karabiny maszynowe kalibru 12,7 mm (system opracowany przez Zakłady Mechaniczne Tarnów, nazywany "potworem z Tarnowa"), wyrzutnie pocisków rakietowych 70 mm (wyprodukowane przez Kongsberga) oraz systemy walki radioelektronicznej, mobilne radary i inne elementy pozwalające na sieciocentryczne zarządzanie zwalczaniem bezzałogowców (dostarczane m.in. przez polską firmę APS systemy SKYctrl).

Pierwsze 3 plutony ogniowe sytemu mają zostać przekazane armii do końca 2026 r. Zakończenie dostaw wszystkich 18 baterii przewidywane jest na 24 miesiące od podpisania umowy – czyli do końca stycznia 2028 r.

Bezpieczny Bałtyk

Wskazując projekty, które przy pomocy środków z SAFE mają zostać zrealizowane jako pierwsze, szef MON wskazał sprzęt produkowany przez Hutę Stalowa Wola (HSW), przede wszystkim bojowe wozy piechoty Borsuk – następcę używanych od ponad pół wieku wozów BWP-1. Nowej umowy na Borsuki należy spodziewać się jeszcze w maju, a – zdaniem prezesa PGZ Adama Leszkiewicza - będzie obejmowała ona więcej pojazdów niż zamówione w marcu ub. r. 111 sztuk za ok. 6,5 mld zł. W sumie w ramach SAFE HSW otrzymać ma ponad 20 mld zł. Docelowo Wojsko Polskie ma otrzymać niemal 1,5 tys. takich pojazdów w różnych wersjach; Borsuki staną się tym samym jednymi z najpowszechniej używanych w Siłach Zbrojnych pojazdów.

Kolejnym priorytetem ma być kwestia modernizacja Marynarki Wojennej i program Bezpieczny Bałtyk – na ten cel, w oparciu o szacunki rządu z lutego, z SAFE przeznaczone ma zostać ok. 3,4 mld zł. Program zakłada refinansowanie kontraktów na budowę okrętu ratowniczego Ratownik, okrętu hydrograficznego Hydrograf oraz nowoczesnych niszczycieli min Kormoran II – wszystkie z nich powstać mają w polskich stoczniach i zakładach zbrojeniowych. MON, w kontekście Marynarki Wojennej, mówiło też o finansowaniu z SAFE zakupu bezzałogowych morskich systemów uzbrojenia. Dalsze kontrakty dotyczyć mają innych zdolności wojska. Jak informował pod koniec lutego rząd, duża część środków ma zostać przeznaczona na projekty związane z programem umacniania wschodniej granicy "Tarcza Wschód". Poza systemem San chodzi tu m.in. o inwestycje w rozpoznawcze i uderzeniowe bezzałogowce (np. FlyEye i Gladius od Grupy WB), systemy minowania narzutowego Baobab-K, a także różnego rodzaju systemy rozpoznawcze - jak radary Sajna.

150 mld euro na obronność

Wśród innych zakupów sprzętu dla wojska zaplanowano m.in. wzmocnienie polskiej artylerii - to z jednej strony zakupy kolejnych armatohaubic Krab i samobieżnych moździerzy Rak, a z drugiej - zakupy amunicji. W planach są także duże zakupy sprzętu zagranicznego. To przede wszystkim samoloty zdolne do tankowania innych w locie. W Europie producentem takich maszyn jest koncern Airbus, którego A330 MRTT jest już szeroko wykorzystywany przez europejskie państwa NATO. Miliardy złotych mają także zostać wydane na kwestie cyberbezpieczeństwa, a także zdolności kosmiczne.

Ponadto, jak potwierdzili minister Kosiniak-Kamysz oraz szef MSWiA Marcin Kierwiński, opracowano mechanizm, który zapewni dodatkowe środki dla służb w programie SAFE. Finansowanie ma objąć m.in. Straż Graniczną, Policję oraz Służbę Ochrony Państwa.

Mechanizm SAFE to łącznie 150 miliardów euro na cele obronne. Polska ma jeden z największych budżetów z tego programu. Większość ma zostać wydana w rodzimej zbrojeniówce.

• Tusk uspokaja po doniesieniach o wojskach USA. "Nie ma wpływu na bezpieczeństwo Polski"
• Tajne wydatki z SAFE. Wyjaśniamy, na co pójdą 44 mld euro
• Pokaz siły polskiej artylerii. Homar-K raził cel oddalony o 80 km

Źródła: Polskie Radio/PAP/ms