Ptaki bardziej boją się kobiet. Naukowcy wiedzą dlaczego

Jak naukowcy mierzyli strach ptaków?

Zespół naukowców, w skład którego weszli badacze z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Uniwersytetu w Turynie oraz czeskiego Uniwersytetu Przyrodniczego w Pradze przeprowadzili badanie w siedmiu miastach w pięciu krajach Europy, w tym w Polsce. Obserwacje dotyczyły ptaków żyjących w środowisku miejskim, głównie w parkach i terenach zielonych. Kluczowym wskaźnikiem była tak zwana odległość inicjacji ucieczki, czyli dystans, z którego ptak zaczyna uciekać przed zbliżającym się człowiekiem.

Do pomiarów wybrano pary obserwatorów - kobietę i mężczyznę - o zbliżonym wzroście i ubranych w podobne, neutralne kolory. Obserwatorzy poruszali się w ten sam sposób i z taką samą prędkością. Badacze uwzględniali również takie czynniki jak gatunek ptaka, jego płeć, liczebność stada, rodzaj otoczenia oraz ilość drzew i krzewów w pobliżu.

W sumie przeanalizowano ponad 2,5 tysiąca obserwacji obejmujących 37 gatunków ptaków. Dzięki temu możliwe było porównanie zachowań ptaków w różnych krajach i warunkach miejskich.

Ptaki szybciej uciekają przed kobietami

Wyniki okazały się zaskakujące nawet dla samych autorów badania. Ptaki reagowały ucieczką średnio o około metr wcześniej, gdy zbliżała się do nich kobieta, niż gdy robił to mężczyzna. Różnica ta była spójna we wszystkich badanych krajach.

Jednocześnie potwierdzono inne znane zależności. Samce ptaków były bardziej skłonne do ryzyka i pozwalały podejść bliżej niż samice. Dłuższa odległość ucieczki występowała tam, gdzie było więcej drzew, a krótsza w miejscach z gęstymi krzewami. Znaczenie miała też odległość początkowa - im wcześniej ptak zauważył człowieka, tym szybciej decydował się na ucieczkę.

Dlaczego ptaki reagują w ten sposób?

Autorzy badania podkreślają, że mechanizm stojący za tą reakcją nie jest jeszcze jasny. Wykluczono różnice w ubraniu, wzroście czy sposobie poruszania się obserwatorów. Naukowcy rozważają kilka możliwych wyjaśnień, między innymi subtelne różnice w sylwetce, ruchu ciała lub zapachu, które mogą być wyczuwalne dla ptaków.

Badacze zaznaczają jednak, że są to jedynie hipotezy, a do ich potwierdzenia potrzebne są kolejne, bardziej szczegółowe eksperymenty. Wyniki pokazują natomiast, że ptaki bardzo precyzyjnie oceniają zagrożenie i potrafią reagować nawet na trudne do zauważenia różnice między ludźmi.

• Naukowcy nasłuchiwali dźwięków kosmicznych odpadów. "Akustyczne grzmoty"
• Naukowcy znaleźli Arkę Noego? Radar ujawnił szokujące struktury pod ziemią
• "Małe czerwone kropki" w kosmosie. Naukowcy rozwiązali zagadkę

Badanie: Sex matters: European urban birds flee approaching women sooner than approaching men opublikowane w czasopiśmie naukowym People and Nature w 2025 roku