Od międzywojennych planów do pierwszych pociągów. Długa historia budowy warszawskiego metra
Warszawskie metro, uruchomione dopiero w latach 90., ma historię znacznie dłuższą niż jego fizyczna obecność pod ziemią. Pierwsze koncepcje budowy kolei podziemnej w stolicy pojawiły się już na początku XX wieku, a droga od wizji nowoczesnego miasta do realizacji inwestycji zajęła niemal sto lat. O historii metra w Warszawie mówił w Polskim Radiu 24 Jakub Jastrzębski - architekt, vasavianista.
2026-01-05, 23:00
Początki myślenia o metrze w Warszawie sięgają lat 1902–1903, kiedy w prasie i środowiskach inżynierskich zaczęły pojawiać się pierwsze propozycje budowy kolei podziemnej. Miasto, pozostające wówczas pod zaborem rosyjskim, dynamicznie się rozwijało, a rosnące natężenie ruchu skłaniało urbanistów do poszukiwania nowoczesnych rozwiązań komunikacyjnych. Były to jednak wyłącznie koncepcje teoretyczne, pozbawione realnego zaplecza decyzyjnego.
Po odzyskaniu niepodległości temat metra powrócił z większą siłą. W latach 20. XX wieku stał się elementem szerszej debaty o przyszłości i modernizacji stolicy. Przełomowym momentem był rok 1925, kiedy Rada Miejska Warszawy podjęła pierwszą oficjalną uchwałę dotyczącą budowy kolei podziemnej.
Posłuchaj
Po II wojnie światowej wrócono do tej koncepcji, rozpoczynając w 1951 roku prace nad tzw. metrem głębokim, prowadzone głównie od strony Pragi. Inwestycja, obciążona problemami technicznymi, geologicznymi i finansowymi, została jednak definitywnie przerwana w 1957 roku.
Ostatecznie urzeczywistnienie wieloletnich koncepcji nastąpiło dopiero pod koniec XX wieku, gdy w 1995 roku warszawiacy po raz pierwszy wsiedli do pociągów metra.
* * *
Audycja: Przestrzeń, design, architektura
Prowadzący: Krzysztof Wiśniewski
Gość: Jakub Jastrzębski - architekt, vasavianista
Data emisji: 5.01.2026
Godzina: 22.06
Źródło: Polskie Radio 24