Najważniejsze informacje w skrócie: 

• Leszek Balcerowicz skrytykował 800 plus i podkreślił, że program należy "zlikwidować"
• Argumentem za likwidacją wsparcia poprzez program ma być przede wszystkim to, że nie przyczynił się do zwiększenia dzietności
• Zamiast 800 plus trafiającego do wszystkich Leszek Balcerowicz proponuje podwyżkę zasiłków rodzinnych

"To trzeba zlikwidować"

W rozmowie z dziennikiem "Rzeczpospolita" Leszek Balcerowicz ocenił bieżącą sytuację gospodarczą, w tym wydatki na program 800 plus. O których powiedział, że należą do wydatków "które nie mają ani społecznego, ani ekonomicznego sensu". 

- Trzeba to zlikwidować - powiedział o 800 plus Leszek Balcerowicz. 

Nie oznacza to jednak, że były wicepremier i minister finansów chce zostawić rodziny z dziećmi bez wsparcia państwa. 

- Jeżeli chce się wspomóc osoby biedniejsze czy wielodzietne, to należałoby skierować do nich podwyższone zasiłki rodzinne. To byłoby o wiele mniejsze obciążenie budżetu. A jaki ma sens skierowanie pieniędzy do zamożnych rodzin z dziećmi? - powiedział Leszek Balcerowicz. 

Za wysokie podatki? 

Ekonomista stwierdził, że problem z polskimi finansami publicznymi nie leży w zbyt niskich podatkach. 

- Mamy podatki, które są mniej więcej na poziomie niemieckim - powiedział Balcerowicz. 

Jego zdaniem, Polska ma ok. 200 mld zł wydatków, z których można zrezygnować (i nie są to wydatki na obronność). Wśród nich właśnie 800 plus (ok. 62,8 mld zł w 2025). 

Dr hab. Leszek Balcerowicz nie wspomniał jednak, że przychody podatkowe Niemiec wynoszą, w relacji do PKB ok. 41%, podczas gdy Polski ok. 37% (prognozy na 2025). Co oznacza, że gdyby faktycznie polskie podatki były na poziomie Niemiec, to wpływy do budżetu byłyby wyższe o ok. 160 mld zł.

👨‍👩‍👧‍👦 Budżet 800 plus (2026)

Ile kosztuje państwo program "Rodzina 800 plus" i jaki ma udział w wydatkach?

💰 Koszt programu

PLAN 2025 62,8 mld zł

PLAN 2026 61,7 mld zł ⬇ Spadek o 1,1 mld

Mimo stałej stawki 800 zł, koszt spada.

🍰 Udział w wydatkach

Całość wydatków budżetowych zaplanowano na 918,9 mld zł.

ok. 6,7% budżetu

To oznacza, że średnio co 15. złotówka z kasy państwa trafia do rodziców w ramach tego jednego programu.

📊 Kontekst i skala (2026)

Gdzie 800 plus plasuje się na tle gigantów budżetowych?

Ochrona zdrowia (Publiczna) ~247,8 mld

Obrona narodowa nawet 200 mld

Obsługa długu SP ~90 mld

Program 800 plus ~61,7 mld

📉 Dlaczego taniej?

Spadek kosztów programu nie wynika z cięć stawek, ale z demografii.

Liczba dzieci uprawnionych do świadczenia systematycznie maleje, co naturalnie obniża łączne wydatki budżetu na ten cel.

Deficyt za 2025 miał wynieść, według szefa resortu finansów, ok. 275 mld złotych. Gdyby więc podatki w Polsce były na poziomie niemieckich, to deficyt mógłby wynieść ok. 115 mld zł (mniej niż 3% PKB). 

Leszek Balcerowicz najbardziej znany jest jako twórca programu Balcerowicza - czyli transformacji polskiej gospodarki od centralnie planowanej do wolnorynkowej. Nadzorował przemiany jako wicepremier i minister finansów w latach 1989-91, a później był jeszcze ministrem finansów w latach 1997-2000. 

Choć program Balcerowicza faktycznie pozwolił Polsce przejść transformację ze względnie krótkim okresem recesji, to jednak przyniósł też ekonomiczny regres w wielu ośrodkach miejskich - np. w Łodzi czy w Wałbrzychu. 

Z kolei polityka Balcerowicza w latach 1997-2000 wymieniana jest jako jeden z powodów powrotu do dużego bezrobocia. Stopa bezrobocia w 1997 wynosiła 10,3%, a w 2001 już 17,5%. 

Czytaj także: 

• Rząd podwyższa CIT dla banków. Balcerowicz: ostatecznie zawsze płacą ludzie
• Im więcej dzieci, tym większe 800 plus? Tak zadziała progresja świadczenia
• Inflacja w 2025 roku wyniosła 3,6%. Emeryci mieli gorzej

Źródło: Rzeczpospolita/Andrzej Mandel