Bój o siedzibę unijnej agencji celnej. Turniej dziewięciu miast, w tym z Polski

Unia utworzy policję celną. Nowa służba ruszy za dwa lata

Unia celna, utworzona w 1968 roku, była jednym z najwcześniejszych osiągnięć Unii Europejskiej - zniosła cła na towary przemieszczane między państwami członkowskimi i zastąpiła je jednolitym systemem taryfowym dla importu spoza UE. Jednak system ten był słabo utrzymywany i ledwo zharmonizowany - działa w nim 27 krajowych agencji, które dublują swoje kompetencje i stosują różne profile ryzyka przy obsłudze podejrzanych ładunków, takich jak niebezpieczne zabawki z Chin czy nielegalne narkotyki.

Ma się to zmienić wraz z utworzeniem nowej agencji celnej Unii Europejskiej (EUCA), spodziewanej do 2028 roku, w ramach ambitnej reformy unijnego prawa celnego, mającej umożliwić skuteczne radzenie sobie z niemożliwą do skontrolowania liczbą ryzykownych przesyłek - donosi Politico.

• Powstała największa umowa handlowa świata. "Europa i Indie tworzą historię"

Instytucje UE wybierają obecnie miasto, które będzie gościć EUCA i jej 250 urzędników. Ich głównym zadaniem będzie nadzór nad ogromnym centrum danych, służącym wymianie informacji o wszystkich przesyłkach przychodzących i wychodzących. Nową unijną agencję chętnie gościłoby u siebie dziewięć europejskich miast - to nie tylko prestiż, ale też szansa na większy wpływ na politykę celną całej Wspólnoty - tak, by lepiej lobbować na rzecz takich, czy innych stawek. 

Lile: jeden minus miasta-faworyta

Jeśli ktoś ma przewagę na starcie, jest to francuskie miasto Lille. Na kilka tygodni przed zamknięciem naboru kandydatur Lille już promowało się jako miasto idealne. Gdy jednak delegacja urzędników celnych i dziennikarzy odwiedziła to północne miasto, kilku z nich wyraziło obawy co do bliskości proponowanego budynku EUCA wobec sąsiednich obiektów. - Rosjanie mogliby po prostu rozbić obóz obok - zażartował później jeden z nich w Brukseli.

Haga: bliskość portu i lotniska

Holenderska Haga może nie być centrum logistycznym, ale jej atutem jest położenie pomiędzy największym portem morskim Europy - Rotterdamem, a lotniskiem Schiphol - jednym z najbardziej ruchliwych w UE, zarówno pod względem pasażerów, jak i frachtu.

Rzym: historyczna okolica

Rzym jest jedną z nielicznych stolic, które nie goszczą żadnej agencji UE - dwie pozostałe we Włoszech znajdują się w Turynie i Parmie. Podczas, gdy większość miast prezentuje nowoczesne siedziby, rzymska lokalizacja należy do bardziej historycznych spośród wszystkich dziewięciu kandydatów: "ukończony w 1958 roku budynek jest znakomitym przykładem architektury powojennej" - pisze Politico.

Málaga: łączność i komunikacja bez opóźnień

Hiszpańskie miasto Málaga jest jest jednym z najbardziej oddalonych od Brukseli spośród wszystkich kandydatów. W swojej aplikacji miasto podkreśla jednak, że opóźnienie połączenia internetowego z Paryżem, Brukselą i Amsterdamem wynosi zaledwie 15–20 milisekund.

Warszawa: praktyka czyni mistrza

Granice to bezpieczeństwo - argumentuje z kolei polski rząd, który siedzibę europejskiej agencji celnej widziałby w stolicy. Korzyść Polski przemawia też doświadczenie w łączeniu nadzoru celnego z zarządzaniem zewnętrznymi granicami UE, co już jest realizowane za pośrednictwem agencji Frontex. W aplikacji zgłoszeniowej czytamy: "Warszawa oferuje najlepszy punkt obserwacyjny do zrozumienia zewnętrznych granic UE. Pracownicy EUCA będą ściśle współpracować z wyzwaniami związanymi z morskimi, lotniczymi i lądowymi przejściami granicznymi, wspierani przez doświadczoną administrację celną".

Zagrzeb: symbol "szybkiego dojrzewania"

Dla Chorwacji, goszczenie EUCA, jako pierwszej unijnej agencji, byłoby "ukoronowaniem szybkiego dojrzewania po przystąpieniu do UE w 2013 roku, a następnie do strefy euro i obszaru Schengen". Brak jakiejkolwiek agencji to prawdopodobnie najsilniejszy argument Zagrzebia. Spośród państw, które nie mają jeszcze siedziby instytucji UE - Cypru i Bułgarii - Chorwaci nie mają konkurencji na tym polu.

Porto: kilkaset lat doświadczenia

"Matka wszystkich portów" jest z kolei gotowa na nową erę: przewodzenie harmonizacji europejskich przepisów celnych z samego krańca kontynentu. Tuż naprzeciw licznych winiarni, portugalskie Porto znajduje się historyczna Alfândega do Porto, w której w XIX wieku prowadzono kontrole celne i graniczne, a dziś mieści się centrum kongresowe.

Liège: ze znikomym wsparciem stolicy

Niezliczeni dyplomaci UE w Brukseli mówili zaś Politico, że oferta Liège pochodzi w istocie od Walonii i nie ma dużego poparcia rządu federalnego w Brukseli. Co znamienne, Belgia zorganizowała wydarzenie w Stałym Przedstawicielstwie, które niemal w całości odbyło się po angielsku. Przykład? Liège nie ma nawet dedykowanej strony internetowej swojej kandydatury.

Zagrzeb: kluczowe położenie nad Dunajem

Cła to przede wszystkim spójność - argumentuje Rumunia. "Ulokowanie EUCA w Bukareszcie wzmocniłoby spójność Unii poprzez umieszczenie kluczowej strategicznej instytucji w regionie niezbędnym dla bezpieczeństwa europejskich przepływów handlowych" - czytamy w aplikacji, w wyraźnym nawiązaniu do roli portów nad Dunajem, które przez ostatnie cztery lata rosyjskiej agresji stały się linią życia dla Ukrainy.

Czytaj także: 

• Kto i ile zarobi w Polsce na UE-Mercosur? Do wzięcia miliard euro
• Umowa UE-Indie. Polska skorzysta, czy straci?

Źródło: Politico/mg/mbl