Najważniejsze informacje w skrócie:

• Miliardy dla gospodarki: W optymistycznym scenariuszu polskie przedsiębiorstwa zyskają dzięki umowie UE-Mercosur 1,5-2,5 mld euro rocznie
• Zysk dzięki Niemcom: Aż 60-70% korzyści trafi do Polski pośrednio, gdy polskie fabryki zwiększą produkcję podzespołów do niemieckich samochodów eksportowanych bez cła do Ameryki Południowej.
• Szansa dla eksportu: Zniesienie wysokich ceł (sięgających nawet 35%) otworzy rynek Mercosur dla polskich producentów maszyn górniczych, mebli oraz kosmetyków, czyniąc ich towary konkurencyjnymi cenowo.
• Bezpieczeństwo surowcowe: Umowa zagwarantuje polskim fabrykom baterii (sektor EV) dostęp do taniego litu i grafitu, uniezależniając naszą produkcję od dostaw z Chin.

Od kilku do nawet kilkuset tysięcy złotych - takie straty (zmniejszone przychody) mogą czekać na polskich rolników. Skala wynika z wielkości gospodarstwa oraz głównego obszarze działania. Wpuszczenie do Unii Europejskiej wołowiny premium z Argentyny i filetów z kurczaka boleśnie dotknie polskich hodowców, odbierając im najbardziej dochodowe produkty i kontrahentów.

Krzywda rolników to tylko jedna strona medalu. W optymistycznym scenariuszu wdrożenia umowy polskie przedsiębiorstwa zyskają netto 1,97 miliarda euro rocznie. Nawet przy założeniu wariantu pesymistycznego, zysk wyniesie ponad 1,4 miliarda euro. Umowa tworząca strefę wolnego handlu dla blisko 780 milionów ludzi to dla polskiego biznesu szansa na przemysłową ucieczkę do przodu.

Niewidzialny eksport przez niemiecki silnik. Pośrednie zyski z Mercosur

Klucz do zrozumienia mechanizmu, który przyniesie Polsce największe pieniądze, leży w specyficznej strukturze naszego eksportu. Polska gospodarka funkcjonuje jako integralny poddostawca dla przemysłu niemieckiego, co w kontekście umowy z Mercosurem ma fundamentalne znaczenie. Aż 60-70% wszystkich korzyści, jakie nasz kraj odniesie z tego porozumienia, nie będzie wynikać z bezpośredniej sprzedaży towarów do Brazylii czy Argentyny, lecz z obsługi niemieckiego eksportu. Ten kanał pośredni jest w debacie publicznej niemal całkowicie pomijany, choć to właśnie tam generowane są setki milionów euro.

Mechanizm ten opiera się na efekcie mnożnikowym. Każde euro wzrostu niemieckiego eksportu generuje średnio od 5 do 16 eurocentów wartości dodanej dla polskiej gospodarki. Gdy zniesione zostanie zaporowe, wynoszące obecnie 35% cło na samochody importowane do krajów Mercosur, niemieckie koncerny takie jak Volkswagen, BMW czy Mercedes skokowo zwiększą sprzedaż gotowych aut na tamtejszych rynkach.

Dla fabryk zlokalizowanych w Polsce, które dostarczają silniki, układy kierownicze, fotele czy opony, oznacza to lawinowy wzrost zamówień. Szacuje się, że tylko z tego tytułu polski przemysł motoryzacyjny i maszynowy zyska od 600 do 900 milionów euro dodatkowych przychodów rocznie. Jesteśmy trybem w wielkiej, europejskiej maszynie eksportowej, i zarabiamy wtedy, gdy ona przyspiesza.

🌏 Szanse eksportowe Mercosur

Katalog produktów "Winning Products" w handlu z Mercosur (Brazylia, Argentyna).

🚗 Motoryzacja

Najważniejsza kategoria. Zniesienie cła 35% na auta z UE napędzi popyt na części.

Nadwozie (HS 8708 29): Elementy tłoczone dla VW i Stellantis.

Zawieszenie (HS 8708 80): Amortyzatory z polskich fabryk.

Akcesoria: Elementy z tworzyw i metalu (przewaga kosztowa).

Kod HS 8708

🛋️ Meblarstwo

Koniec zaporowych ceł (35%) otwiera rynek dla polskiego lidera.

Meble tapicerowane: Konkurencja w segmencie średnim i premium.

Flat-pack (Samodzielny montaż): Największy potencjał eksportowy (tania logistyka morska).

Kod HS 9403

💄 Kosmetyki

Brazylia to jeden z największych rynków beauty. Klasa średnia szuka jakości z UE.

Dermokosmetyki: Polska specjalizacja, uznawana za bezpieczną.

Makijaż kolorowy: Zniesienie ceł (18%) da marżę na marketing dla marek jak Inglot czy La Rive.

Kod HS 3304

🏗️ Maszyny specjalistyczne

Kraje Mercosur to potęgi surowcowe potrzebujące modernizacji.

Górnictwo: Unikalne kompetencje (np. KGHM ZANAM) w sprzęcie głębinowym.

OZE: Komponenty do turbin i solarów (inwestycje w zielony wodór w Chile/Brazylii).

Siła Made in Poland. Uwolnienie potencjału polskiego przemysłu

Równie istotne są korzyści bezpośrednie, płynące ze zniesienia ceł, które dotychczas skutecznie blokowały polskie towary. Sektorem o największym potencjale wolumenowym jest przemysł elektromaszynowy. Kraje Mercosur, będące potęgami surowcowymi, desperacko potrzebują modernizacji swojego parku maszynowego.

Dla polskich producentów, takich jak KGHM ZANAM czy FAMUR, zniesienie taryf wahających się obecnie w przedziale od 14 do 20% oznacza natychmiastową poprawę konkurencyjności cenowej. Polskie maszyny górnicze i urządzenia do wydobycia głębinowego staną się tańsze od chińskich czy amerykańskich odpowiedników, co w połączeniu z otwarciem rynku zamówień publicznych może przynieść branży wzrost eksportu rzędu 450 milionów euro rocznie.

Podobna rewolucja czeka branżę kosmetyczną i chemiczną. Brazylia to jeden z największych rynków kosmetycznych na świecie, który dotychczas chronił się cłami na poziomie 18 procent oraz skomplikowanymi procedurami certyfikacyjnymi. Polskie firmy, takie jak Inglot czy Ziaja, które już budują tam swoją pozycję, zyskają potężny impuls rozwojowy. Eliminacja barier celnych oraz wzajemne uznawanie certyfikatów technicznych pozwoli obniżyć koszty wejścia na rynek i zwiększyć eksport w tym segmencie o około 250 milionów euro. To pieniądze, które zostaną w polskich firmach, pozwalając im na dalszą ekspansję globalną.

Warto również zwrócić uwagę na "czarnego konia" tego zestawienia, czyli polski przemysł meblarski. Dotychczas rynek południowoamerykański był dla naszych producentów praktycznie zamknięty przez cła sięgające 35%, traktujące meble jako towary luksusowe. Zniesienie tej bariery otwiera drogę dla mebli w paczkach do samodzielnego montażu oraz luksusowej stolarki okiennej. Szacunki wskazują, że w perspektywie pięciu lat eksport w tej kategorii może wzrosnąć o 200 milionów euro, co dla polskich fabryk mebli oznacza dywersyfikację zbytu w momencie spowolnienia na rynkach zachodnich.

💰 Zyski z Mercosur

Symulacja wzrostu przychodów dla kluczowych sektorów (prognoza roczna).

🚗 Sektor motoryzacyjny

Największy beneficjent, głównie dzięki efektowi pośredniemu (Niemcy).

+ 1,0 – 1,5 mld EUR rocznie

Bezpośrednio (Części) 200-300 mln €

Pośrednio (Supply Chain) 800-1200 mln €

Polska jako poddostawca dla niemieckich koncernów (VW, BMW) przejmuje część marży z ich eksportu gotowych aut.

🏭 Maszyny i chemia

Czysty zysk z eksportu bezpośredniego dzięki zniesieniu ceł (14-20%).

Maszyny i Urządzenia + 300-450 mln €

Chemia i Kosmetyki + 150-250 mln €

Szansa na podwojenie obecności polskich kosmetyków dzięki eliminacji 18% cła.

🛋️ Meblarstwo (ukryty potencjał)

Rynek dotąd zamknięty przez zaporowe cła (35%).

+ 100-200 mln EUR rocznie

Efekt "Game Changer": Zniesienie cła do 0% otwiera drogę dla mebli lekkich (flat-pack) i luksusowej stolarki okiennej.

Strategiczne surowce dla polskiej Doliny Bateryjnej

Umowa UE-Mercosur ma także wymiar wykraczający poza prosty handel towarami – dotyka bowiem bezpieczeństwa surowcowego polskiego przemysłu wysokich technologii. Polska wyrosła w ostatnich latach na europejskiego lidera i drugiego na świecie producenta akumulatorów do samochodów elektrycznych. Sektor ten, reprezentowany przez gigantów takich jak LG Energy Solution pod Wrocławiem, ma jednak poważną słabość: jest uzależniony od importu surowców, często kontrolowanego przez Chiny.

Tutaj z pomocą przychodzi geologia Ameryki Południowej. Argentyna i Brazylia posiadają ogromne złoża litu, grafitu i niobu – pierwiastków krytycznych dla transformacji energetycznej. Kluczowym zapisem umowy jest nie tylko zniesienie ceł importowych na te surowce, ale przede wszystkim zakaz stosowania przez kraje Mercosur ceł wywozowych oraz ograniczeń ilościowych w eksporcie do Unii Europejskiej.

Gwarantuje to polskim fabrykom dostęp do tańszego i bezpieczniejszego źródła zaopatrzenia, uniezależniając naszą produkcję od kaprysów geopolitycznych Pekinu i wzmacniając pozycję Polski jako hubu elektromobilności.

Rolnictwo na minusie, ale są wyjątki

Najwięcej emocji budzi oczywiście wpływ umowy na polskie rolnictwo. Zyska sektor przetwórstwa spożywczego, który korzysta z polskich płodów rolnych. Obecne cła na europejską żywność w Ameryce Południowej są zaporowe – sięgają 20% na słodycze i czekoladę oraz nawet 55% na produkty mleczarskie. Ich likwidacja otwiera rynek zbytu dla polskich marek premium, takich jak producenci słodyczy czy alkoholi. Warto dodać, że Polska Wódka uzyskała w umowie status Chronionego Oznaczenia Geograficznego, co zabezpiecza ją przed lokalnymi podróbkami i pozwala na sprzedaż z wysoką marżą.

Bilans wpływu umowy UE-Mercosur na kluczowe sektory w Polsce

Zestawienie potencjalnych zwycięzców i przegranych w polskiej gospodarce po wejściu w życie umowy handlowej.

🏆 Zwycięzcy

🚗 Motoryzacja

Wpływ finansowy (rocznie)+1 do 1,5 mld € (wzrost eksportu)

Wpływ na miejsca pracy+10 000 do 20 000

Kluczowy czynnikZniesienie ceł (do 35%) na samochody i części

⚙️ Przemysł maszynowy

Wpływ finansowy (rocznie)+250 do 450 mln €

Wpływ na miejsca pracy+3 000 do 6 000

Kluczowy czynnikZniesienie ceł (14-20%) na maszyny

💊 Przemysł chemiczny i farmaceutyczny

Wpływ finansowy (rocznie)+200 do 400 mln €

Wpływ na miejsca pracy+2 500 do 5 000

Kluczowy czynnikZniesienie ceł (do 14%) na leki i chemikalia

🐖 Trzoda chlewna

Wpływ finansowy (rocznie)Wzrost rentowności

Wpływ na miejsca pracyUtrzymanie i rozwój

Kluczowy czynnikTańsza, bezcłowa pasza (soja) z Mercosuru

🍫 Przetwórstwo spożywcze (premium)

Wpływ finansowy (rocznie)+80 do 150 mln €

Wpływ na miejsca pracy+500 do 1 500

Kluczowy czynnikZniesienie ceł (20-35%) na alkohole, słodycze, sery

💼 Sektor Usług i Zamówień Publicznych

Wpływ finansowy (rocznie)Potencjał trudny do oszacowania

Wpływ na miejsca pracy+2 000 do 5 000

Kluczowy czynnikDostęp do rynku usług i przetargów publicznych

Podsumowanie dla zwycięzców

Skutki finansowe (rocznie) +1.53 do 2.5 mld €

Skutki dla rynku pracy +18 do 37.5 tys. miejsc

📉 Przegrani

🐔 Drób

Wpływ finansowy (rocznie)-225 do 540 mln € (spadek eksportu)

Wpływ na miejsca pracy-15 000 do 30 000 (zagrożone)

Kluczowy czynnikKonkurencja z importu (kontyngent 180 tys. ton)

🥩 Wołowina

Wpływ finansowy (rocznie)-160 do 300 mln € (spadek eksportu)

Wpływ na miejsca pracy-8 000 do 15 000 (zagrożone)

Kluczowy czynnikKonkurencja z importu (kontyngent 99 tys. ton)

🧀 Mleczarstwo (Sery)

Wpływ finansowy (rocznie)-83 do 166 mln € (spadek eksportu)

Wpływ na miejsca pracy-2 000 do 4 500

Kluczowy czynnikWypieranie eksportu na rynku UE przez tańszy import

🍯 Pszczelarstwo (Miód)

Wpływ finansowy (rocznie)-28 do 56 mln € (spadek przychodów)

Wpływ na miejsca pracyZagrożenie dla 8 000 do 15 000 małych pasiek

Kluczowy czynnikPresja cenowa ze strony tańszego importu

🎋 Cukier

Wpływ finansowy (rocznie)Spadek opłacalności

Wpływ na miejsca pracyZagrożenie dla stabilności

Kluczowy czynnikKonkurencja z importu (kontyngent 190 tys. ton)

⛽ Biopaliwa (Etanol)

Wpływ finansowy (rocznie)Spadek opłacalności

Wpływ na miejsca pracyZagrożenie dla stabilności

Kluczowy czynnikKonkurencja z taniego importu etanolu z Brazylii

Podsumowanie dla przegranych

Skutki finansowe (rocznie) -0.5 do 1.06 mld €

Skutki dla rynku pracy -33 do 64.5 tys. miejsc

Polska rolnicza czy Polska przemysłowa? Dylemat z bezpieczeństwem żywnościowym w tle

Umowa z Mercosurem może być postrzegana jako strategiczna szansa dla Polski na przesunięcie ciężkości gospodarki z rolnictwa w stronę zaawansowanego przemysłu i usług. Straty w sektorze rolnictwa są rzędu 0,5-1,06 mld euro, potencjalne zyski płynące z sektora motoryzacyjnego, maszynowego i chemicznego wyraźnie je przewyższają. W świecie deglobalizacji i zamykających się rynków, dostęp do 260 milionów nowych konsumentów i miliardy euro potencjalnych przychodów to aktywa, których polska gospodarka nie może zignorować.

Z drugiej strony można spodziewać się zmian w strukturze rolnictwa, wynikających ze zmian opłacalności produkcji. Małe gospodarstwa mogą być wygaszane i sprzedawane, co pozwoli na konsolidację ziemi w rękach większe podmioty i może doprowadzić do przejęcia kontroli nad polskimi areałami przez zagraniczny kapitał. Dziś Polska potrafi potrafi wyżywić się sama. A to jest warte więcej, niż tylko pieniądze.

Źródło: PolskieRadio24.pl/Michał Tomaszkiewicz

Skąd to wiemy? Jak to wyliczyliśmy?

Poniższa lista zawiera kluczowe dokumenty, raporty analityczne oraz bazy danych wykorzystane do opracowania niniejszego artykułu.

Instytucje Unijne i Rządowe:

Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Handlu (DG Trade):

• Factsheet: EU-Mercosur Partnership Agreement - Opening a wealth of opportunities for people in Poland, 2024.
• Factsheet: EU-Mercosur Partnership Agreement - Germany, 2024.
• Factsheet: Agriculture - Opening opportunities for European farmers, 2024.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii / Portal Trade.gov.pl: Analizy rynkowe dotyczące eksportu stolarki i kosmetyków.

Główny Urząd Statystyczny (GUS): Roczniki Statystyczne Handlu Zagranicznego 2023-2024 (dane dot. wymiany handlowej z Niemcami i krajami Mercosur).

Ośrodki Analityczne i Think-tanki:

Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej (EFRWP): Raport Mercosur na horyzoncie. Czy czeka nas wojna o polskie rolnictwo?, 2025.
Polski Instytut Ekonomiczny (PIE):

• Analizy dotyczące polskiej wartości dodanej w eksporcie niemieckim (Global Value Chains).
• Komentarze eksperckie dot. wpływu umowy na PKB.

Bank Pekao S.A., Biuro Analiz Makroekonomicznych: Raport Geopolityka na talerzu. Przemysł spożywczy w nowych realiach gospodarczych.
Polski Instytut Spraw Międzynarodowych (PISM): The EU-Mercosur Trade Agreement: Analytical Bulletin.
OECD: Baza danych Trade in Value Added (TiVA), 2021-2023.

Raporty branżowe i media Specjalistyczne:

Sektor kosmetyczny: Report on the State of the Cosmetic Industry in Poland (Polish Cosmetic Industry Association), Portal Wirtualne Kosmetyki.
Sektor stolarki otworowej: Raporty ASM Research Solutions Strategy / Oknonet.
Analizy rynkowe: Agronomist.pl, Business Insider Polska (Wywiady i analizy sektorowe).