Najważniejsze informacje w skrócie: 

• Od 12 sierpnia obowiązywać będzie rozporządzenie PPWR dotyczące jednorazowych opakowań i odpadów. Zaostrzy ono znacząco przepisy dotyczące gastronomii i hoteli
• Z barów, restauracji i hoteli mają zacząć znikać jednorazowe saszetki oraz porcje cukru, sosów czy masła. Muszą zostać zastąpione rozwiązaniami wielorazowymi
• Branża HORECA (hotele, restauracje, kawiarnie) ostrzega przed wyzwaniami higienicznymi i ryzykiem wzrostu kosztów

Koniec z saszetką ketchupu do frytek

Jednorazowe opakowania to jedno z większych źródeł odpadów plastikowych. Są one używane masowo, także do jednorazowych porcji w lokalach gastronomicznych czy w hotelach. Od 12 sierpnia w życie wchodzi jednak rozporządzenie PPWR, które na poziomie UE szykuje grunt pod zakaz stosowania takich opakowań w gastronomii i hotelarstwie (ostateczną datą wdrożenia jest 1 stycznia 2030). 

Dla klientów oznacza to, że do frytek w zestawach popularnych sieci szybkiego jedzenia coraz rzadziej będą dołączane saszetki z ketchupem czy majonezem. W zamian przedsiębiorcy mają zacząć stosować rozwiązania wielorazowe. 

Wielorazowe rozwiązania wyzwaniem dla branży

Branża HORECA wskazuje na poważne wyzwania związane z odchodzeniem od miniporcji, szczególnie w części gastronomicznej. Saszetki z sosami czy jednorazowe opakowania masła mają zalety higieniczne - zmniejszają ekspozycję na bakterie i wirusy obecne na dłoniach konsumentów. 

Wdrożenie zmian nie jest wymagane z dniem 12 sierpnia 2026 roku. Całkowity zakaz stosowania jednorazowych opakowań małych porcji ma obowiązywać od 1 stycznia 2030. W bieżącym roku branża gastronomiczna i hotelarska musi natomiast zacząć raportować ich zużycie i rozpocząć minimalizację stosowania. Przy tym dobrze wiedzieć, że wiele lokali już teraz stosuje porcjowanie bez opakowań, podając sosy np. w niewielkich miseczkach. 

Razem z małymi opakowaniami jednorazowych porcji sosów, cukru itp. branża hotelarska będzie musiała się też pożegnać z miniaturowymi opakowaniami środków higienicznych i zastąpić je rozwiązaniami wielorazowymi. W przypadku żywności jest jednak okienko dla dalszego stosowania jednorazowych porcji. 

Ekonomia na co dzień

Tragedia wspólnego pastwiska a darmowe sosy

Jak nowe unijne przepisy o dozownikach rozwiązują klasyczny problem nadmiernej eksploatacji publicznych zasobów.

📖 Teoria: "Tragedia wspólnego pastwiska"

🐑 Definicja zjawiska: Sytuacja opisująca nadmierną i nieodpowiedzialną eksploatację publicznych dóbr.

🆓 Darmowy dostęp: Ponieważ zasób jest bezpłatny, jednostki dążą do maksymalizacji własnych korzyści, ignorując interes ogółu.

🍟 Praktyka: Problem z saszetkami

🍅 "Na zapas": Klienci lokali garściami zabierali darmowe saszetki z keczupem czy cukrem, nawet gdy ich nie potrzebowali.

🗑️ Marnotrawstwo: Niewykorzystane, nadwyżkowe sosy niemal natychmiast trafiały do kosza na śmieci, generując ogromne ilości odpadów.

🇪🇺 Rozwiązanie: Przepisy i dozowniki

🛡️ Fizyczne ograniczenie: Unijne prawo wymuszające stosowanie dozowników skutecznie hamuje niepohamowane pobieranie sosów.

🌍 Ochrona środowiska: Eliminacja ton plastikowych saszetek i marnowania żywności dokonuje się kosztem jedynie odrobiny naszej wygody.

Recykling, papier i porcje na wynos

Przepisy unijne przewidują całkiem sporo logicznych wyjątków umożliwiających dalsze stosowanie saszetek z jednorazowymi porcjami. Gastronomia nadal będzie mogła dodawać saszetki z sosami do porcji na wynos i w dostawie. Możliwe też będzie ogólne stosowanie jednorazowych opakowań małych porcji, o ile samo opakowanie zawierać będzie mniej niż 5% plastiku (ale musi się przy tym nadawać do recyklingu). 

Z przepisów zwolnione będą szpitale i inne podmioty, w których względy sanitarne mają pierwszeństwo. Ze zrozumiałych względów tam jednorazowe opakowanie sosu czy innego dodatku do żywności będzie dopuszczalne. 

Nadal będzie też można kupić saszetki w sklepie (w opakowaniach zbiorczych). Jeżeli więc ktoś będzie chciał zrobić grill i dać gościom miniporcje ketchupu i musztardy do tego - to droga będzie wolna. 

Zmiany nie takie straszne - wiele firm już się dostosowało

W większości hoteli w ostatnich kilku latach zniknęły już jednorazowe opakowania żeli pod prysznic, szamponów czy balsamów do ciała. W hotelowych łazienkach obecnie można znaleźć podajniki środków higienicznych. W odejściu od miniaturowych opakowań branża dostrzegła tu szansę na zmniejszenie kosztów - uzupełnianie podajników kosztuje mniej niż zakup personalizowanych dla hotelu czy sieci hotelowej buteleczek. 

Duże sieci dostosowały się też już częściowo do przepisów dotyczących jednorazowych opakowań małych porcji sosów, masła i innych produktów żywnościowych. Podczas hotelowych śniadań ciężko już znaleźć dawniej wszechobecne małe opakowania masła, a ketchup czy musztardę nakłada się z podajników lub misek. 

Warto pamiętać, że choć jednorazowe saszetki będą szybciej znikać po 12 sierpnia, to nie muszą zniknąć natychmiast. Branża HORECA ma czas do 1 stycznia 2030 by się dostosować do zmian. Wyjątki zaś pozwalają na częściowe stosowanie niektórych rozwiązań jednorazowych - na przykład w kwestii porcjowania cukru czy soli. 

Nie zmienia to faktu, że branża gastronomiczna i hotelarska ostrzega przed wyzwaniami związanymi z pełnym wdrożeniem przepisów. Całkowite przejście na wielorazowe rozwiązania może być kosztowne i wymagać zmiany wielu procesów. 

Z drugiej strony, za czasów PRL w gastronomii np. małe porcje masła były w żywieniu zbiorowym robione za pomocą krojenia normalnych kostek na małe kawałki. A ketchup (jeżeli był) to stał na stole w butelce do samodzielnego nałożenia. 

Czytaj także: 

• Koszyk emeryta podrożał w rok najbardziej. Seniorzy najmniej to odczuli
• Jak rozpoznać oszukaną oliwę? Nawet 6 na 10 butelek nie powinno znaleźć się na półce
• Dlaczego butelki po mleku są bez kaucji? Ministerstwo podało nam prawdziwy powód

Źródło: Dla Handlu/Eur-lex/Andrzej Mandel