Najważniejsze informacje w skrócie:

• Głównym motorem napędowym drastycznych podwyżek był gwałtowny skok notowań arabiki, podczas gdy oparta w dużej mierze na robuście kawa rozpuszczalna drożała o połowę wolniej.
• Mimo spadku cen surowca na światowych giełdach, konsumenci nie powinni liczyć na powrót do stawek sprzed 2024 roku, gdyż wysokie koszty zostały już trwale wliczone w marże i procesy produkcyjne.
• W nadchodzących miesiącach sieci handlowe będą testować elastyczność portfeli klientów, stosując mechanizmy takie jak sprzedaż wielopaków, zamiast realnie obniżać ceny bazowe produktów.

Dwa światy kawoszy: Arabika kontra Robusta

Raport UCE Research i WSB Merito, będący efektem analizy ponad 44 tysięcy cen detalicznych, rzuca nowe światło na sytuację w polskich sklepach. Widać wyraźnie, że inflacja kawowa uderzyła z nierówną siłą w różne grupy konsumentów. Podczas gdy amatorzy kawy mielonej musieli zmierzyć się z podwyżkami przekraczającymi 30% rok do roku, zwolennicy wersji rozpuszczalnej odczuli wzrost cen na poziomie niespełna 16%.

Skąd tak gigantyczna dysproporcja? Kluczem do zrozumienia tych różnic jest skład surowcowy. Kawa mielona to w przeważającej części szlachetniejsza arabika, natomiast warianty rozpuszczalne bazują na tańszej i bardziej odpornej robuście.

- Kiedy dwukrotnie zdrożała arabika, mocniej odczuł to segment kawy mielonej. Kawa rozpuszczalna jest w głównej mierze oparta na robuście, czyli na tańszym gatunku ziaren. Dane International Coffee Organization wskazują, że wzrost cen tego surowca nie był aż tak trwały i gwałtowny jak w przypadku arabiki, stanowiącej dominujący składnik kaw mielonych. Między marcem 2024 roku i marcem 2025 roku robusta zdrożała o ok. 50%, czyli dwukrotnie mniej niż arabika – zwrócił uwagę dr Marek Szymański z Uniwersytetu WSB Merito.

Logistyka i "napięte" łańcuchy dostaw

Surowiec to jednak niejedyny winowajca. Analitycy wskazują, że kawa mielona jest produktem, w przypadku którego trudniej ukryć rosnące koszty otoczenia biznesowego. Ze względu na niższe marże w tym segmencie, handlowcy szybciej przerzucili na klientów rosnące opłaty za energię czy transport. Łańcuchy dostaw dla kawy mielonej były w ostatnich kwartałach wyjątkowo napięte, co skutkowało wyższymi cenami zakupu u producentów i mniejszą chęcią sklepów do organizowania głębokich promocji.

W lepszej sytuacji była kawa rozpuszczalna. Tutaj producenci, dysponujący wyższymi marżami oraz długoterminowymi kontraktami, mogli skuteczniej amortyzować szoki cenowe, co przełożyło się na łagodniejszy wzrost cen na półkach.

Prognoza na 2026: wyhamowanie, ale nie obniżki

Choć najgorsze mamy już prawdopodobnie za sobą, eksperci studzą entuzjazm. W pierwszym półroczu bieżącego roku kawa mielona wciąż będzie drożeć, choć tempo tych wzrostów spadnie do poziomu 4-8%. w ujęciu rocznym. Dla kawy rozpuszczalnej prognozowane są podwyżki rzędu 2-5%.

Nawet fakt, że surowiec na giełdach jest obecnie o około 7% tańszy niż w szczytowym momencie ubiegłego roku, nie oznacza automatycznych spadków cen w detalu. Jak zauważają specjaliści, obecny poziom cen jest "zakotwiczony" w strukturze kosztów firm. Powrotu do cenników sprzed 2024 roku nie będzie, a dalsze kształtowanie się cen zależeć będzie od stabilności kursów walut oraz kosztów obsługi długu i zapasów.

Strategia przetrwania: promocje i marki własne

W obliczu utrwalonej drożyzny zmieni się taktyka zarówno sprzedawców, jak i kupujących. Sklepy, zamiast obniżać cenę pojedynczego opakowania, będą coraz częściej stosować mechanizm pack-price, oferując niższą cenę jednostkową przy zakupie kilku sztuk towaru. Z kolei konsumenci, wykazujący coraz większą wrażliwość cenową, będą zmuszeni do aktywnego poszukiwania promocji lub migracji w stronę tańszych marek własnych sieci handlowych, co może stanowić naturalny hamulec dla dalszych podwyżek cen produktów markowych.

Czytaj także: 

• Życie singla znów podrożało. Winne kosmetyki i espresso
• Honor dzieci warty połowę miesięcznych wydatków. Grudzień ciężkim miesiącem dla rodzin
• Seniorzy słono płacą za wigilijny obiad. Dzień z rodziną wart tyle, co 3 tygodnie samemu

Źródło: UCE Research/WSB Merito/Michał Tomaszkiewicz