W jakich zawodach zatrudniają, w jakich zwalniają? Eksperymentalne dane z GUS

W edukacji i nauce ofert pracy jest więcej niż zwalnianych z powodu odejścia pracowników stanowisk. Odwrotna sytuacja panuje w transporcie, gospodarce magazynowej i usługach wspierających. Takich danych GUS jeszcze nie pokazywał.

2026-04-20, 12:13

W jakich zawodach zatrudniają, w jakich zwalniają? Eksperymentalne dane z GUS
Górnicy przed szybem. Foto: Adrian Slazok/REPORTER/East News

Najważniejsze informacje w skrócie:

  • Rynek uległ lekkim schłodzeniu – na 100 zwolnień przypada 98 nowych zatrudnień. Nie widać jednak fali kryzysowych zwolnień; dominują rozstania za porozumieniem stron (ponad 52%).
  • Liderem wzrostów jest edukacja (133 zatrudnienia na 100 odejść), a tuż za nią sektor naukowo-techniczny oraz ochrona zdrowia.
  • Największy regres widać w administrowaniu (85 zatrudnień na 100 odejść) oraz transporcie i logistyce.


Początek 2025 roku przyniósł polskiemu rynkowi pracy interesujące sygnały, które pozwalają na chłodną ocenę kondycji gospodarki. Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego, oparte na wynikach prac eksperymentalnych, wskazują na pewne schłodzenie nastrojów rekrutacyjnych. Kluczowym wskaźnikiem jest fakt, że na każde 100 zakończonych stosunków pracy przypadało średnio 98 nowych zatrudnień. Choć różnica ta wydaje się niewielka, sugeruje ona, że pracodawcy podchodzą do powiększania zespołów z większą ostrożnością niż w ubiegłych latach, koncentrując się raczej na utrzymaniu obecnego stanu posiadania lub optymalizacji kadr.

Warto przy tym przyjrzeć się strukturze rozstań z pracownikami, która rzuca nowe światło na atmosferę panującą w firmach. Wbrew obawom o masowe zwolnienia, najczęstszą przyczyną zakończenia współpracy pozostaje porozumienie stron, które dotyczyło ponad połowy wszystkich przypadków. Drugim najczęstszym powodem był upływ czasu, na który zawarto umowy. Zwolnienia wynikające bezpośrednio z decyzji pracodawców stanowiły zaledwie niewielki odsetek ogółu zdarzeń, co pozwala sądzić, że obecne ruchy na rynku mają charakter naturalnej rotacji, a nie gwałtownego kryzysu zatrudnienia.

Edukacja i nauka na ścieżce wzrostu

Sektory związane z wiedzą, opieką oraz usługami publicznymi w pierwszym kwartale 2025 roku stały się prawdziwymi liderami wzrostu zatrudnienia. Absolutnym rekordzistą okazała się edukacja, gdzie na każde 100 zakończonych umów przypadały aż 133 nowe nawiązania stosunku pracy. Tak wysoki wynik świadczy o ogromnym zapotrzebowaniu na kadrę pedagogiczną i wspierającą, co może wynikać zarówno z reform systemowych, jak i konieczności uzupełniania braków kadrowych, które narastały w poprzednich okresach.

Równie optymistycznie prezentuje się sektor działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej. W tej branży, obejmującej m.in. inżynierów, naukowców i specjalistów od zaawansowanych usług, na 100 odejść przypadało 120 nowych zatrudnień. Trend ten potwierdza, że polska gospodarka coraz silniej przesuwa punkt ciężkości w stronę specjalistycznych usług i innowacji. Wzrosty odnotowano także w opiece zdrowotnej oraz pomocy społecznej, co pokazuje, że sektory kluczowe dla funkcjonowania społeczeństwa pozostają odporne na ogólne spowolnienie gospodarcze i stale potrzebują nowych rąk do pracy.

Nawiązania vs zakończenia pracy 2025

Wskaźnik pokazuje liczbę nowych przyjęć na 100 osób odchodzących z pracy. Wynik powyżej 100 oznacza ekspansję branży, poniżej – redukcję etatów.
Edukacja 133
Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 120
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 116
Kultura, rozrywka i rekreacja 116
Woda; gospodarowanie ściekami i odpadami 115

📈 Branże w fazie ekspansji

W tych sektorach na każde 100 osób opuszczających firmę przypada znacznie więcej nowych pracowników. Dominuje sektor publiczny oraz nowoczesne usługi specjalistyczne.

Przetwórstwo przemysłowe / Handel 95
Transport i gospodarka magazynowa 89
Administrowanie i działalność wspierająca 85
Energia, gaz, para wodna 78
Górnictwo i wydobywanie 49

📉 Branże w fazie kurczenia się

W tych sektorach liczba nowych zatrudnień nie pokrywa luki po odchodzących pracownikach. Szczególnie widoczne jest to w tradycyjnym przemyśle wydobywczym i energetyce.

Ujemny bilans w usługach wspierających i transporcie

Podczas gdy edukacja i ochrona zdrowia notują wyraźne wzrosty, na przeciwległym biegunie znalazły się branże, w których bilans zatrudnienia jest zauważalnie ujemny. Choć rekordowo niski wskaźnik zatrudnień odnotowano w górnictwie (zaledwie 49 nowych umów na 100 zakończonych), to ze względu na skalę zatrudnienia najbardziej niepokojące są spadki w sektorach masowych.

Największe cięcia etatów w stosunku do nowych rekrutacji można zaobserwować w sekcji administrowania i działalności wspierającej. Z danych wynika, że na każde 100 osób odchodzących z pracy w tym sektorze, firmy zatrudniały zaledwie 85 nowych pracowników. Może to wskazywać na postępujące procesy optymalizacyjne w przedsiębiorstwach, które w obliczu poszukiwania oszczędności redukują koszty usług zewnętrznych, takich jak szeroko pojęta obsługa biurowa, rekrutacja czy utrzymanie czystości.

Podobny, choć nieco łagodniejszy trend spadkowy dotknął transport i gospodarkę magazynową. W tej branży na 100 zwolnionych przypadało 89 nowo zatrudnionych osób. Jest to wyraźny sygnał spowolnienia w sektorze logistycznym, który w poprzednich latach rozwijał się niezwykle dynamicznie, napędzany między innymi boomem na handel elektroniczny w czasie i po pandemii. Obecnie firmy transportowe zmagają się z rosnącymi kosztami operacyjnymi oraz zmieniającą się koniunkturą w europejskim przemyśle, co bezpośrednio przekłada się na ostrożność w otwieraniu nowych procesów rekrutacyjnych.

Przemysł i handel jako centra największej rotacji

W przetwórstwie przemysłowym oraz handlu i naprawie pojazdów odnotowano największą liczbę zarówno nowych zatrudnień, jak i zakończeń stosunków pracy. Przetwórstwo przemysłowe odpowiadało za niemal jedną piątą wszystkich nowych umów w kraju, ale jednocześnie generowało zbliżony odsetek odejść. Podobną dynamikę zaobserwowano w handlu, co potwierdza, że sektory te są tradycyjnymi liderami rotacji, gdzie pracownicy często zmieniają miejsce zatrudnienia wewnątrz tej samej branży.

Wysokie liczby bezwzględne w przemyśle i handlu mogą być jednak mylące, jeśli nie weźmiemy pod uwagę bilansu końcowego. Choć obie te sekcje są silnikami napędowymi statystyk, w obu przypadkach liczba osób odchodzących nieznacznie przewyższała liczbę nowo zatrudnionych. Na 100 osób żegnających się z firmą w tych sektorach, pracę znajdowało około 95 nowych pracowników. Oznacza to, że mimo ogromnej skali ruchu kadrowego, branże te nie powiększają swoich zasobów, lecz znajdują się w fazie lekkiej korekty lub stabilizacji po okresie intensywnego wzrostu.

Kogo najchętniej szukają pracodawcy?

Mimo widocznego schłodzenia nastrojów w niektórych sektorach, gospodarka wciąż intensywnie poszukuje określonych grup zawodowych. Szczegółowe zestawienia pokazują, że największym wzięciem cieszą się obecnie specjaliści, którzy stanowili ponad 17% wszystkich nowo zatrudnionych na początku 2025 roku. W tej zróżnicowanej grupie prym wiodą eksperci do spraw administracji i zarządzania oraz specjaliści zajmujący się sprzedażą i marketingiem. Potwierdza to tezę, że w czasach rynkowej niepewności pracodawcy inwestują przede wszystkim w kadry potrafiące optymalizować wewnętrzne procesy i bezpośrednio generować przychody dla firmy.

Tuż za specjalistami uplasowali się robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy, odpowiadający za 14% nowych nawiązań stosunku pracy. Wśród nich pracodawcy szczególnie aktywnie poszukiwali wykwalifikowanych pracowników budowlanych, zarówno tych zajmujących się robotami stanu surowego, jak i pracami wykończeniowymi, a także mechaników maszyn i ślusarzy. Popyt utrzymywał się również na pracowników usług i sprzedawców sklepowych. Taka struktura zatrudnienia obrazuje wyraźną dwutorowość polskiego rynku pracy, który z jednej strony wciąż pilnie potrzebuje wysoko wykwalifikowanych pracowników umysłowych, a z drugiej – osób z konkretnymi umiejętnościami fachowymi i technicznymi.

Czytaj także:

Źródło: GUS/Michał Tomaszkiewicz

Polecane

Wróć do strony głównej