Może wywoływać astmę i parzyć. Alarm w polskich lasach

Korowódka dębówka w Polsce. Zagrożenie dla zdrowia ludzi

Mowa o znanym w naszej części świata inwazyjnym gatunku, czyli o korowódce dębówce. W kwietniu 2026 roku o powiększającej się liczebności tego gatunku zaalarmowały wielkopolskie lasy. Ten niepozorny owad stanowi realne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt.

Charakterystyczne, włochate gąsienice tego nocnego motyla mierzą zaledwie trzy centymetry, ale styczność z ich włoskami może wywołać poważną reakcję alergiczną, w tym astmę, a nawet problemy zdrowotne. 

Korowódka dębówka. Charakterystyka

Dorosły osobnik korowódki dębówki to ćma z szarymi skrzydłami o rozpiętości około 25 milimetrów. Sam motyl nie stanowi jednak największego zagrożenia - jego głównym źródłem jest larwalne stadium owada, czyli gąsienica, która zazwyczaj bytuje na drzewach w maju.

Samica motyla składa około 150 jaj w koronie dębu. Wykluwają się z nich włochate gąsienice, które żyją w koloniach. Żerują głównie na liściach drzewa, ale można je zaobserwować również na jesionach, bukach, kasztanach, brzozach, śliwach, leszczynach i wierzbach.

Najbardziej charakterystyczny jest ich sposób przemieszczania się - żerują po zmroku, łącząc się w regularny "korowód" i wędrując jedna za drugą po drzewach. "Diabeł" tkwi we wspomnianych włoskach gąsienicy. Mierzące około dwóch milimetrów włoski łatwo odpadają. Są wypełnione toksyczną substancją - thaumetopoeiną, która powoduje oparzenia. W chwili zagrożenia owad ten może wystrzelić włoski ze swojego ciała, a niosący je wiatr może przemieścić je nawet kilka kilometrów dalej od miejsca bytowania gąsienicy.

Objawy. Na co zwrócić uwagę?

Zetknięcie się tych włosków ze skórą lub oczami może mieć poważne skutki dla zdrowia - to m.in. uczulenie, podrażnienie a także inne objawy. Należą do nich m.in.:

• zawroty głowy,
• gorączka,
• ataki astmy,
• reakcje alergiczne,
• wymioty,
• wysypka.

Korowódka dębówka. Co zrobić po kontakcie z włoskami gąsienicy?

Jeśli powyższe objawy są nasilone, wskazana jest natychmiastowa konsultacja z lekarzem. Jeśli dojdzie do kontaktu z larwą korowódki dębówki lub jej włoskami, należy:

• zdjąć ubranie, które mogło mieć kontakt z włoskami i wyprać je w temperaturze co najmniej 60 stopni Celsjusza,
• usunąć włoski ze skóry za pomocą taśmy klejącej - czynność należy kilkukrotnie powtórzyć, zmieniając plaster taśmy,
• przemyć podrażnione miejsca letnią wodą,
• unikać drapania podrażnionych miejsc,
• w przypadku silnej reakcji alergicznej lub dostania się włosków do oczu - natychmiast zasięgnąć pomocy lekarskiej.

Objawy kontaktu z parzącą substancją pojawiają się od razu lub w ciągu kilku godzin. Pacjentowi zazwyczaj podawane są wtedy leki antyhistaminowe lub miejscowe środki steroidowe.

Korowódka dębówka w Polsce. Zagrożenie dla psów i kotów

Wśród zwierząt, korowódka dębówka stanowi szczególne zagrożenie dla psów i kotów. U czworonożnych pupili, które miały kontakt z jej larwami, obserwuje się intensywne ślinienie, trudności z jedzeniem i piciem, na ciele zwierzęcia mogą pojawić się też rany. Wówczas należy natychmiast udać się ze zwierzakiem do weterynarza.

• Alert RCB na wschodzie Polski. "Nie dotykaj kapsułki"

Populacja korowódki dębówki w naszym kraju zwiększa się od blisko dziesięciu lat. Dzieje się tak wskutek wysokich temperatur i suchych dni, występujących na początku lata. Wpływają na to także zawirowania pogodowe takie jak nawałnice i silny wiatr - ten drugi szczególnie, jeśli chodzi o roznoszenie włosków gąsienic korowódki dębówki na dłuższe odległości.

Eksperci apelują

Eksperci apelują, aby podczas spacerów w lesie lub parku zachować ostrożność - szczególnie przebywając w okolicy porośniętej przez dęby. Leśnicy regularnie monitorują populację tych owadów. Stosują również opryski na ograniczenie ich liczebności. Największa odpowiedzialność spoczywa jednak na nas - spacerowiczach, zwłaszcza że często mamy pod opieką dziecko lub zwierzę. Należy unikać dotykania gniazd owadów oraz samych gąsienic, a także miejsc, gdzie mogą bytować.

Wielka Brytania. Plaga toksycznych gąsienic w kurorcie nad morzem

O pladze toksycznych gąsienic zaalarmował też w kwietniu brytyjski dziennik "The Sun". Larwy zostały zauważone w jednym z nadmorskich kurortów w Wielkiej Brytanii, w dystrykcie East Devon. Kraj wydał w związku z tym pilne ostrzeżenie sanitarne. Rada dystryktu dodała, że nie są to larwy wspomnianej wyżej korowódki dębówki, lecz kuprówki rudnicy. Stworzenia te najczęściej bytują na żywopłotach roślin takich jak tarnina, głóg, roślinach karłowatych i krzakach jeżyny. 

Gniazda gąsienic motyla z rodziny ćmowatych zauważono w rejonach przybrzeżnych, w związku z czym miejscowej ludności zaleca się "trzymanie się od nich z daleka". Rada dystryktu ostrzega, że owady te - w swoich kolczastych włoskach - przenoszą toksyczną substancję. Styczność z nią może powodować bolesne reakcje alergiczne, szczególnie jeśli włoski wbiją się w skórę. "W niektórych przypadkach kontakt z tymi włosami może wywołać reakcje alergiczne, podrażnienie oczu, a nawet śmiertelne objawy astmy" - czytamy na łamach "The Sun". Mogą też wystąpić wymioty.

Symptomy podobne do oparzenia

Rada dystryktu East Devon alarmuje, że ​​toksyczne, kolczaste włoski gąsienic mogą powodować podrażnienia skóry zarówno u ludzi, jak i u zwierząt. Są one podobne do poparzeń pokrzywą, a objawy często utrzymują się przez kilka godzin. "Nie ma powodu do niepokoju - wystarczy zachować rozsądne środki ostrożności - unikać dotykania gąsienic lub ich gniazd" - napisał na Facebooku rzecznik rady dystryktu. Warto dodać, że toksyna z włosków tych gąsienic pozostaje aktywna w ziemi nawet przez pięć lat od momentu jej wydalenia przez owada.

Rada zaleca, aby każda osoba, która miała kontakt z włoskami gąsienicy, "umyła to miejsce dużą ilością wody" i zasięgnęła porady lekarza, jeśli podrażnienie nie ustąpi. "Warto również zauważyć, że ćma brązowiejąca jest rodzima w Wielkiej Brytanii i nie należy jej mylić z ćmą korowódką dębową (gatunkiem inwazyjnym)" - dodała rada. Gąsienice są ciemnobrązowe z przerywaną białą linią po każdej stronie i dwoma charakterystycznymi czerwonymi kropkami na końcu ogona. Motyle wylęgają się w maju i czerwcu, a pod koniec lata stają się nieszkodliwymi ćmami, które zazwyczaj żyją zaledwie dwa lub trzy dni.

Źródła: Facebook/rmf24.pl/regiony/thesun.co.uk/wildtrusts.org