16 500 zł zasiłku dla mam od ZUS. Jak go dostać?

Zasiłek macierzyński dla mam na JDG. Na co patrzy ZUS?

Prowadzenie własnej działalności oznacza, że kobieta musi myśleć nie tylko o klientach i bieżącej płynności finansowej, ale także o zabezpieczeniu swojej przyszłości w kontekście ubezpieczenia chorobowego. Odpowiednie zaplanowanie macierzyństwa w 2026 roku wymaga znajomości nowych kwot składek oraz zaktualizowanych zasad korzystania z ulg, takich jak Mały ZUS Plus.

Wysokość zasiłku macierzyńskiego przedsiębiorczyni zależy przede wszystkim od podstawy składek ZUS, w tym dobrowolnej składki chorobowej. Ta sama podstawa wpływa również na późniejsze świadczenia, m.in. zasiłek opiekuńczy na dziecko. Znaczenie ma także etap prowadzenia działalności.

Ulgi w ZUS a realna kwota zasiłku

Jeśli przedsiębiorczyni znajduje się w okresie pierwszych sześciu miesięcy prowadzenia firmy i korzysta z tzw. Ulgi na start (zwalniającej ze składek społecznych), nie buduje podstawy do zasiłku z działalności. Przysługuje jej wówczas jedynie świadczenie rodzicielskie (tzw. kosiniakowe) w wysokości 1000 zł miesięcznie. W ciągu kolejnych dwóch lat, na tzw. preferencyjnym ZUS-ie, składki naliczane są od 30 proc. minimalnego wynagrodzenia.

Warto pamiętać o nowych przepisach dotyczących Małego ZUS-u Plus – od 1 stycznia 2026 roku z tej ulgi można korzystać przez 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności. Dopiero po przejściu na pełny ZUS minimalna podstawa rośnie do 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, co przekłada się na zasiłek macierzyński w wysokości około 4 tys. zł brutto miesięcznie. Przedsiębiorczyni ma jednak prawo do dobrowolnego podwyższenia podstawy składek, o ile znajduje się na planie obowiązkowych składek społecznych.

Maksymalna podstawa składek wynosi 23 550 zł miesięcznie. Przy takim wariancie miesięczne składki społeczne i Fundusz Pracy sięgają 8028,20 zł plus składka zdrowotna, ale po 12 miesiącach opłacania maksymalnej podstawy zasiłek macierzyński może wynieść 16 561,85 zł brutto miesięcznie. Podczas pobierania zasiłku macierzyńskiego i prowadzenia firmy przedsiębiorczyni jest zwolniona ze składek społecznych.

Wybór wariantu i kluczowe terminy

Młode matki mają do wyboru dwa główne warianty wypłaty zasiłku: stałe 81,5 proc. podstawy przez 52 tygodnie lub 100 proc. przez pierwsze 20 tygodni i 70 proc. przez kolejne 32 tygodnie. Wybór ten ma ogromne znaczenie, jeśli rodzice planują podzielić się urlopem rodzicielskim – wówczas ojcu będzie przysługiwać odpowiednio 81,5 proc. lub 70 proc. podstawy wymiaru.

Zgodnie z procedurami ZUS, wypłatę zasiłku można rozpocząć już do dwóch tygodni przed planowanym terminem porodu. Po narodzinach dziecka na złożenie dokumentów kobieta ma 21 dni (dla wariantu 81,5 proc.) lub do 6 miesięcy (przy opcji 100 proc. i 70 proc.). Warto zaznaczyć, że zasiłek macierzyński podlega opodatkowaniu PIT, jednak można skorzystać ze zwolnień do kwoty 85 528 zł (np. w ramach ulgi dla młodych czy rodzin 4+). Dodatkowym wsparciem jest przepis obowiązujący od 19 marca 2025 roku, gwarantujący matkom wcześniaków 100 proc. podstawy wymiaru za okres uzupełniającego urlopu macierzyńskiego.

Firma przed i po porodzie – uwaga na pułapki

Eksperci ostrzegają, by pod żadnym pozorem nie zawieszać działalności tuż przed porodem, gdyż skutkuje to wyrejestrowaniem z ubezpieczenia chorobowego i utratą prawa do zasiłku.

Po urodzeniu dziecka zasady są znacznie łagodniejsze – przedsiębiorczyni może legalnie pobierać świadczenie i jednocześnie pracować na rzecz swojej firmy. Z danych wynika, że na łączenie macierzyństwa z aktywnością zawodową decyduje się co trzecia młoda mama. Sytuacja wygląda jednak skrajnie inaczej w przypadku przebywania na zasiłku chorobowym (L4) – takie zwolnienie oznacza całkowitą niezdolność do pracy, a jakakolwiek aktywność związana z działalnością gospodarczą może skutkować odebraniem prawa do świadczenia.