800 plus rządzi. Polska liderem w OECD

Polska wspiera rodziny. Nikt w OECD nie jest tak hojny

Z najnowszego opracowania Polskiego Instytutu Ekonomicznego, przygotowanego na podstawie danych OECD wyłania się obraz zauważalnie rosnących kosztów zatrudnienia. Po okresie pandemicznych ulg i nadzwyczajnego wsparcia fiskalnego, rządy na świecie wracają do wyższego opodatkowania.

Klin podatkowy, czyli rzeczywisty udział podatków i składek w całkowitych kosztach pracy, w przypadku bezdzietnego singla zarabiającego przeciętną pensję rósł czwarty rok z rzędu. W 2025 roku osiągnął on w krajach OECD średnio poziom 35,1%, a największe wzrosty odnotowano w Wielkiej Brytanii, Estonii i Niemczech. Rekordzistami pod względem wysokości pobieranych danin pozostają niezmiennie Belgia (52,5%), Niemcy (49,3%) oraz Francja (47,2%).

Co istotne, w skali globalnej obciążenia rosną znacznie szybciej w przypadku rodzin z dziećmi niż u samych singli. Klin podatkowy dla małżeństwa z dwójką dzieci, utrzymującego się z jednej średniej pensji, wzrósł w 2025 roku o 0,46 punktu procentowego (do 26,2%). Z kolei dla samotnych rodziców z niższymi dochodami wskaźnik ten zwiększył się o 0,52 punktu. Oznacza to, że z roku na rok w wielu państwach przewaga podatkowo-transferowa rodzin ulega silnej erozji.

Polskie świadczenia robią różnicę. Płacą za nie single

Na tym tle sytuacja w naszym kraju prezentuje się zupełnie inaczej. Polska jest absolutnym liderem wśród państw OECD pod względem skali preferencji podatkowo-transferowych skierowanych do rodzin z dziećmi. Różnica w klinie podatkowym pomiędzy wspomnianym małżeństwem z dwójką podopiecznych a bezdzietnym singlem wynosi w Polsce aż 20,8 punktu procentowego.

Dla porównania średnia wyliczona dla wszystkich krajów OECD to zaledwie 8,9 punktu procentowego. Kluczową rolę odgrywają tu polskie świadczenia rodzinne, które należą do najwyższych w zestawieniu i skutecznie obniżają realne koszty życia domowych budżetów.

Dlaczego zatem pracownicy na świecie płacą dziś wyższe podatki? Według eksperta Huberta Pliszki głównym winowajcą jest niedostosowanie systemów skarbowych do wysokiej inflacji, która była pokłosiem pandemii COVID-19 oraz inwazji na Ukrainę. Szybko rosnące ceny napędziły nominalne wynagrodzenia obywateli, podczas gdy ulgi i progi podatkowe często nie były na bieżąco waloryzowane przez państwa.

W konsekwencji w gospodarkach zadziałał mechanizm tak zwanej taksflacji – pracownicy automatycznie wpadali w wyższe efektywne obciążenia podatkowe pomimo braku ustawowych podwyżek stawek. Jednocześnie realna siła nabywcza nieindeksowanych świadczeń rodzinnych po prostu spadała.