Ciemna strona systemu kaucyjnego. Małe sklepy tracą klientów

System kaucyjny problemem dla mniejszych sklepów

Z najnowszego badania instytutu IQS wynika, że system kaucyjny, który ruszył w Polsce 1 października 2025 roku, na dobre wpisał się w nasze codzienne nawyki. Aż 88% z nas doskonale wie o jego istnieniu, a ponad 60% deklaruje, że regularnie z niego korzysta. Choć z perspektywy klienta oddanie butelki to prosta sprawa, na zapleczu handlu detalicznego sytuacja wygląda o wiele trudniej, zwłaszcza jeśli zajrzymy do mniejszych, osiedlowych punktów.

Wielkie supermarkety mogą sobie pozwolić na wstawienie dużych i wygodnych automatów, jednak dla właścicieli mniejszych biznesów to często bariera nie do przeskoczenia ze względu na brak miejsca i zasobów. W efekcie wiele osiedlowych sklepów musi zbierać opakowania po prostu ręcznie. 

Do tego dochodzi spory problem z gotówką – sklep musi z własnej kieszeni wypłacić klientowi kaucję, a dopiero później czekać na zwrot pieniędzy od operatora, co bez odpowiedniego oprogramowania potrafi mocno zachwiać finansami małej firmy.

Pierwsze doświadczenia pokazują, że małe sklepy odgrywają w systemie istotną rolę, często stając się lokalnymi punktami zwrotu dla swoich społeczności. Zbiórka w modelu ręcznym, choć mniej zautomatyzowana, pozwala utrzymać dostępność systemu dla klientów poza dużymi sieciami handlowymi. Taki model sprzyja podtrzymaniu relacji i gwarantuje utrzymanie stałych kupujących. Nie wszyscy właściciele decydują się jednak na przyjęcie tego wyzwania. Spora część małych i średnich sklepów w ogóle nie przystąpiła do pełnej obsługi systemu – sprzedają napoje z kaucją, ale nie przyjmują pustych opakowań z powrotem.

Ekspert ostrzega, że takie podejście błyskawicznie mści się na obrotach. Klienci siłą rzeczy idą tam, gdzie mogą od razu pozbyć się butelek i odzyskać pieniądze, przy okazji robiąc tam codzienne zakupy. W dłuższej perspektywie omijanie systemu kaucyjnego oznacza dla tych sklepów utratę kupujących i narastające problemy z utrzymaniem się na rynku. Nowe przepisy przestały być już tylko kwestią ekologii, a stały się brutalnym sprawdzianem z tego, kto potrafi dopasować się do rynkowych zmian.