Polscy eksporterzy uciekają przed cłami i geopolityką. Pomogły umowy UE

Z danych operatora logistycznego DSV – Global Transport and Logistics wynika, że w 2025 roku najważniejszym źródłem niepewności na rynku frachtu morskiego stały się bardzo dynamiczne zmiany w politykach celnych państw. To one doprowadziły do sytuacji, w których firmy wysyłające towary na rynek amerykański masowo poszukiwały elastyczności.

W praktyce oznaczało to przekierowywanie części transportów do Meksyku lub Kanady, gdzie kraje te przejmowały funkcję regionalnych punktów dystrybucyjnych dla całej Ameryki Północnej.

W sytuacji, gdy zmiany taryf są wprowadzane bardzo dynamicznie, eksporterzy starają się zachować jak największą elastyczność w zarządzaniu transportami i miejscem ich wprowadzenia na rynek.

Ekspert dodał, że decyzje o przekierowaniach wynikały z faktu, że datą decydującą o zastosowaniu konkretnej stawki celnej jest moment dokonania odprawy - a więc chwila, gdy transport przekraczał granicę. - W przypadku Meksyku obserwujemy również szerszy trend – kraj ten w coraz większym stopniu pełni rolę ważnego hubu produkcyjno-logistycznego w Ameryce Północnej, szczególnie w przypadku półproduktów i komponentów przemysłowych - dodał Domagała.

Choć USA utrzymały ostatecznie pozycję kluczowego partnera polskich firm, eksporterzy napotkali na kolejne problemy związane z wybuchem wojny na Bliskim Wschodzie. Konflikt ten zdestabilizował dostawy do regionu, który tradycyjnie odbierał ogromne ilości polskich produktów, szczególnie z sektora spożywczego. To właśnie te zawirowania skłoniły polski biznes do szerszego wypłynięcia na nowe, mniej wyeksploatowane wody.

Dywersyfikacja eksportu i nowe rynki zbytu

W dobie niepewności geopolitycznej dywersyfikacja rynków stała się dla polskich eksporterów podstawowym sposobem na unikanie ryzyka, chroniącym przed nadwyżkami towarowymi i spadkami przychodów. Takie działanie zwiększa ogólną odporność całego łańcucha dostaw. Eksperci obserwują znaczący wzrost zapytań o nowe, egzotyczne wręcz kierunki logistyczne.

Coraz więcej zapytań dotyczy krajów Ameryki Południowej, takich jak Brazylia, Kolumbia czy Argentyna, a także rynków Ameryki Środkowej.

Impulsem dla polskiego eksportu okazały się też kroki podjęte przez Unię Europejską. Na przełomie lat 2025 i 2026 r. Wspólnota sfinalizowała ważne porozumienia handlowe z blokiem Mercosour (zrzeszającym część państw Ameryki Południowej) oraz z Indiami. Przekłada się to bezpośrednio na ułatwiony dostęp polskich firm do gigantycznej bazy około 1,8 mld konsumentów na świecie.

Mniejsze dostawy i ukryte koszty celne

Rozwój na nowych rynkach to nie tylko wyzwania sprzedażowe, ale też konieczność dopasowania się do trendów w logistyce. Współcześni importerzy stawiają na stabilność dostaw, ograniczając jednocześnie ryzyko finansowe. Jak zaznaczają eksperci DSV, zagraniczni partnerzy wolą dziś odbierać mniejsze, ale dużo częstsze transporty. Trend ten z jednej strony pozwala drastycznie obciąć koszty magazynowania i zapasów, a z drugiej ułatwia rozłożenie w czasie opłat i ciężarów finansowych związanych chociażby z odprawami celnymi na drogich rynkach.

Odpowiedzią polskiej branży na te potrzeby jest szybki wzrost popularności transportów konsolidowanych, takich jak LCL (ładunki od kilku eksporterów zgrupowane w jednym kontenerze) oraz buyer consolidation (łączenie przesyłek od różnych dostawców dla jednego konkretnego odbiorcy). Przedsiębiorcy poszukują też usług obejmujących kompleksową organizację przeładunków czy magazynowania w kraju docelowym.