more_horiz

Patriotyzm w utworach Moniuszki. Prof. Miziołek: to peany na cześć polskości

Ostatnia aktualizacja: 16.01.2022 07:59
- Zaraz po powstaniu, po kilku wystawieniach "Strasznego dworu" go ocenzurowano, zostały dwa wiersze: "Znać żywota piękne cele, musi znosić pracy trud" i w tej formie Moniuszko trwał - powiedział w Polskim Radiu 24  prof. Jerzy Miziołek, historyk sztuki z Uniwersytetu Warszawskiego. - Możemy powiedzieć, że i pieśni Moniuszki, i te trzy opery i parę innych to wielki pean na cześć polskości. Moniuszko jest wielkim bohaterem niepodległości, który powinien stanąć na Gościńcu Wolności - dodał. 
Próba generalna Strasznego Dworu w Operze Wrocławskiej w reżyserii Laco Adamika i scenografii Barbary Kędzierskiej
Próba generalna "Strasznego Dworu" w Operze Wrocławskiej w reżyserii Laco Adamika i scenografii Barbary KędzierskiejFoto: PAP/Adam Hawałej

W Polskim Radiu 24 patrzymy na powstanie styczniowe w ujęciu kulturowym. Pomimo klęsk, wiele powstań, również także i powstanie styczniowe budowało na nowo nadzieje, wzrastając w społeczeństwie jeszcze większym pragnieniem Istnienia. Stawało się to przez kulturę, bo właśnie w tych okresach powstawały wielkie narodowe dzieła: literackie, utrwalając polskość ojczystym językiem,- malarskie - świadczące o wybitnych polskich artystach, teatralne- przez tworzenie wybitnych sztuk, ich twórców i wielkich aktorów. Świat mógł zobaczyć, że " Serce Narodu" pomimo fizycznego zniewolenia wciąż bije.

- To jest niesłychane na swój sposób, że II połowa XIX wieku jest jakąś niesłychaną eksplozją polskości - ocenił w Polskim Radiu 24 prof. Jerzy Miziołek. Przywołał, obrazy Henryka Rodakowskiego, Matejki, Wyspiańskiego, Malczewskiego. - Tę atmosferę patriotyzmu, zanim się pojawią te wielkie dzieła malarskie, zanim Matejko nam opowie o "Hołdzie pruskim", zanim nam opowie o tryumfie Sobieskiego pod Wiedniem (co trafi przecież do Watykanu), to jest Stanisław Moniuszko - wskazał gość "Społeczeństwo obywatelskie: reaktywacja". 

Patriotyzm i cenzurowanie Moniuszki

Zdaniem rozmówcy Macieja Woźniakiewicza, w kontekście sztuki patriotycznej trzeba przywołać także Stanisława Moniuszkę. - Dzieło, jakim było napisanie oper - "Halki" wystawionej w 1858, "Straszny dwór" z 1865 i "Hrabina" to opowieści patriotyczne, niezwykłe, które cenzurowano, a których teksty były degradowane do dwóch wierszyków - wskazał. Jego zdaniem, piękno opowieści z "Halki" "ujęło ludzi w sposób niesłychany".

Zwrócił też uwagę na fragment libretta "Strasznego dworu". - Przypomnijmy te słowa, bo to warto powiedzieć - "kto z mych dziewek serce której w cnych afektów wplącze nić, musi cnót posiadać wiele: kochać Boga, kochać bratni ród, mieć w miłości kraj ojczysty, być odważnym jako lew, dla swej ziemi macierzystej na skinienie oddać krew". Zaraz po powstaniu, po kilku wystawieniach tej wspaniałej opery ją ocenzurowano do tego stopnia, że z zacytowanych przeze mnie słów zostały dwa wiersze: "Znać żywota piękne cele, musi znosić pracy trud". W tej formie Moniuszko trwał - mówił prof. Jerzy Miziołek. 

"Pean na cześć polskości"

- Generalnie biorąc, możemy powiedzieć, że i pieśni Moniuszki, i te trzy opery i parę innych to wielki pean na cześć polskości. Moniuszko jest wielkim bohaterem niepodległości, który powinien stanąć na Gościńcu Wolności - zaznaczył prof. Jerzy Miziołek. W rozmowie więcej o tym, czym jest Gościniec Wolności, a także o obrazach Artura Grottgera i Maksymiliana Gierymskiego i o utworach literackich mówiących o tym okresie. Zachęcamy do wysłuchania nagrania.

Posłuchaj
22:55 JerzyMiziolek-PR24_mp3 2022_01_16-07-05-55.mp3 Prof. Miziołek: pieśni Moniuszki to peany na cześć polskości ("Społeczeństwo obywatelskie: reaktywacja")

Czytaj także: 

Zobacz także rozmowę z Piotrem Baronem, twórcą płyty "Moniuszko Jazz", wydanej przez Polskie Radio: 

***

Audycja: "Społeczeństwo obywatelskie - reaktywacja"

Prowadzący: Maciej Woźniakiewicz

Gość:  prof. Jerzy Miziołek (historyk sztuki, Uniwersytet Warszawski)

Data emisji: 16.01.2022

Godzina emisji: 7.06


mbl

Zobacz także

Zobacz także

X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem